فرانسه همراه سوئد خواهان محدودیت بر تجارت کالاهای تولیدشده در شهرکهای یهودی اراضی اشغالی فلسطین است. وزیر تجارت خارجی فرانسه گفت طرح کمیسیون اروپا بزودی ارائه میشود.
نیکولا فوریسیه، وزیر بازرگانی فرانسه، به یورونیوز گفت: «اعمال محدودیت بر کالاهایی که از شهرکهای اسرائیلی در سرزمینهای اشغالی فلسطینی منشا میگیرند فقط اقتضای عقل سلیم است.»
فرانسه ماه گذشته همراه با سوید طرحی را مطرح کرد که از اتحادیه اروپا میخواهد تعرفههای تجاری را افزایش دهد و کنترلهای سختگیرانهتری بر واردات کالاهایی اعمال کند که از شهرکهای اسرائیلی میآیند؛ شهرکهایی که طبق حقوق بینالملل غیرقانونی تلقی میشوند.
فوریسیه در برنامه گفتوگوی یورونیوز 12 Minutes With گفت: «به همراه دوستان سویدیمان به کمیسیون نامه نوشتیم و بر ضرورت دستیابی سریع به موضعی مشترک در اروپا درباره این مساله تاکید کردیم.»
او افزود: «نمیتوانیم واردات هیچ محصولی را بپذیریم که در عمل در سرزمینهایی تولید شدهاند که از نظر حقوق بینالملل به طور غیرقانونی اشغال شدهاند.»
فرانسه و سوید هنگام ارائه این طرح به نظر مشورتی دیوان بینالمللی دادگستری در سال ۲۰۲۴ درباره غیرقانونی بودن شهرکهای اسرائیلی استناد کردند. چندین قطعنامه سازمان ملل از اواخر دهه ۱۹۷۰ تاکنون نیز اعلام کردهاند که فعالیت شهرکسازی در سرزمینهای فلسطینی غیرقانونی است.
او گفت: «این موضعی تهاجمی نیست. از نظر حقوق بینالملل و حقوق بشر طبیعی است که این را بگوییم. باید سازگار باشیم.»
اسرائیل اخیرا اقدامهایی را برای تقویت کنترل خود بر کرانه باختری و قدس شرقی در حوزههایی از جمله حقوق مالکیت، برنامهریزی و صدور مجوز آغاز کرده است. این اقدامات به نظر میرسد با بخشهای کلیدی توافقهایی که در چارچوب توافق صلح اسلو در سال ۱۹۹۳ امضا شدند در تعارض باشد.
رهبران بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، کانادا، استرالیا، نیوزیلند، نروژ و هلند روز جمعه گذشته در بیانیهای مشترک از اسرائیل خواستند به گسترش شهرکهای خود در کرانه باختری اشغالی پایان دهد.
اسرائیل با استناد به پیوندهای تاریخی و مذهبی با این مناطق، غیرقانونی بودن این شهرکها را رد میکند.
موضع ایالات متحده در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ تغییر چشمگیری کرد؛ از مخالفت با شهرکها و گسترش آنها به پذیرش این سیاست، هرچند رئیسجمهور آمریکا به طور صریح طرحهای الحاق کرانه باختری را که از سوی گروههای فوقملیگرای اسرائیلی در دولت ائتلافی کنونی پیش برده میشود محکوم کرده است.
ممنوعیت محصولات شهرکها
هلن مکانتی، وزیر خارجه ایرلند، روز سهشنبه اعلام کرد دوبلین قصد دارد تا اواسط ژوئیه قانونی را برای محدود کردن تجارت کالا با شهرکها در کرانه باختری اشغالی تحت کنترل اسرائیل به تصویب برساند.
دولت هلند هفته گذشته اعلام کرد که در حال تدوین ممنوعیت سهساله تجارت محصولات اسرائیلی تولیدشده در شهرکهای غیرقانونی واقع در سرزمینهای اشغالی فلسطین و ارتفاعات جولان سوریه است.
دولت هلند بارها خواستار ممنوعیت اروپایی شده است؛ درخواستی که سوید و فرانسه نیز آن را تکرار کردهاند و در سند مشترک خود نوشتهاند به دلیل «وخیمتر شدن وضعیت» میتوان ممنوعیت کامل واردات کالاهای شهرکها را توجیه کرد.
فوریسیه رویکردی «تهاجمیتر و سختگیرانهتر» از صرف اعمال محدودیتهای تجاری را نیز مطرح کرده است.
با این حال در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا حمایت کافی برای این اقدام وجود ندارد. افزایش تعرفهها به رای اکثریت واجد شرایط نیاز دارد و اعمال ممنوعیت به اتفاق آرا، به این معنا که بعید است چنین تدابیری به اجرا گذاشته شود.
فوریسیه گفت: «در هر حال باید از سوی اروپا موضعی مشترک و پیشنهادی از جانب کمیسیون اروپا داشته باشیم.»
در پاسخ به این پرسش که آیا کمیسیون در این زمینه تعلل کرده است یا نه، او گفت کمیسیون نسبت به آنچه سوید و فرانسه مطرح کردهاند «بسیار توجه نشان داده است» و ابراز اطمینان کرد که ارائه پیشنهادی در این باره قریبالوقوع است.
یورونیوز از کمیسیون اروپا پرسید آیا واقعا چنین پیشنهادی در راه است و چه مواردی را در بر میگیرد، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکرد.
توافق گسترده تجاری اتحادیه اروپا با اسرائیل که بخشی از توافق مشارکت اتحادیه اروپا و اسرائیل است، تعرفههای کالاهای اسرائیلی را به طور چشمگیری کاهش میدهد.
با این حال، محصولات سرزمینهای اشغالی مانند کرانه باختری، قدس شرقی و ارتفاعات جولان از این رژیم ترجیحی مستثنا هستند و بر آنها تعرفههای استاندارد و غیرترجیحی اعمال میشود.
کشورهایی مانند اسپانیا، ایرلند و اسلوونی بارها از اتحادیه خواستهاند به دلیل آنچه جنایتهای جنگی اسرائیل در لبنان و فلسطین خوانده میشود، کل توافق مشارکت با اسرائیل را تعلیق کند، اما تازهترین تلاش برای پایان دادن به تجارت ترجیحی نتوانست حمایت لازم را به دست آورد.
پس از این رای، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد گفتوگوهای بیشتری درباره طرح مشترک فرانسه و سوید انجام خواهد شد.
اوایل ماه جاری، اتحادیه اروپا با تحریم شهرکنشینان اسرائیلی به دلیل خشونت علیه فلسطینیان در کرانه باختری موافقت کرد؛ اقدامی که منتقدان اسرائیل آن را تنها گامی تدریجی در مقایسه با قطع روابط اقتصادی میدانند.