موشک آریشنیک روسیه یک موشک بالستیک میانبرد با قابلیت حمل کلاهک هستهای است که به گفته مسکو میتواند از سد پدافندهای هوایی عبور کرده و اهدافی را در سراسر اروپا با سرعت مافوق صوت هدف قرار دهد.
موشک بالستیک میانبرد و قارهپیمای «آریشنیک» روسیه با قابلیت حمل کلاهک هستهای و سرعت هایپرسونیک، پس از تایید بهکارگیری دوباره آن در حملات شبانه به اوکراین، بار دیگر در صدر توجه جهانی قرار گرفت و موجی از انتقادهای شدید مقامهای اتحادیه اروپا و امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه را برانگیخت.
آگهی
آگهی
نخستین استفاده شناختهشده از این موشک در حمله به شهر دنیپرو اوکراین در سال ۲۰۲۴ رخ داد و از آن زمان، این تسلیحات به یکی از رصدشدهترین سامانههای تسلیحاتی کرملین تبدیل شده است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، «آریشنیک» را یک سلاح «فوقپیشرفته» توصیف کرده که قادر است چند کلاهک جنگی را حمل کند و با سرعت هایپرسونیک حرکت کند.
برد موشک «آریشنیک» چقدر است؟
روسیه«آریشنیک» را که نام آن از واژه روسی به معنای «درخت فندق» گرفته شده است، در کلاس موشکهای بالستیک میانبرد طبقهبندی میکند؛ این بدان معناست که این موشک میتواند اهدافی در فاصله ۳,۰۰۰ تا ۵,۵۰۰ کیلومتری را هدف قرار دهد. مقامهای نظامی روس میگویند این موشک قادر است به اهدافی در بخش وسیعی از اروپا اصابت کند. الکساندر لوکاشنکو، رهبر بلاروس، نیز اعلام کرده است که این موشک در خاک بلاروس (متحد روسیه) مستقر شده است.
آیا قادر به حمل کلاهک هستهای است؟
مقامهای روسیه میگویند این موشک قابلیت حمل کلاهک هستهای را دارد، اگرچه به نظر میرسد در نخستین حمله شناختهشده در اوکراین از کلاهکهای غیرهستهای یا مشقی (شبیهسازیشده) استفاده شده بود. با این حال، تحلیلگران نظامی بر این باورند که «آریشنیک» در نهایت میتواند به محمولههای هستهای مجهز شود.
پوتین مدعی شده است که اصابت این موشک حرارت شدیدی تولید میکند و میتواند اهدافی را که در عمق زمین محافظت میشوند نابود کند، هرچند مقامهای اوکراینی اعلام کردند که نخستین حمله در دنیپرو خسارات ظاهری به نسبت محدودی برجای گذاشته است.
چرا رهگیری آن دشوار است؟
به گفته کرملین، سرعت «آریشنیک» تقریبا ۱۰ برابر سرعت صوت است. مقامهای روسیه ادعا میکنند که این ویژگی، رهگیری آن را برای سامانههای پدافند هوایی کنونی تقریبا غیرممکن میسازد. با این حال، پروژه «تهدید موشکی» در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) میگوید رسیدن موشکهای بالستیک یا کلاهکهای آنها به سرعتهای هایپرسونیک هنگام ورود مجدد به جو، موضوع «غیرعادی» نیست.
از کجا آمده است؟
وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) «آریشنیک» را یک سامانه آزمایشی بر پایه موشک بالستیک قارهپیمای متحرک جادهای RS-26 Rubezh روسیه توصیف کرده است. در مقابل، پوتین پافشاری میکند که این سلاح صرفا ارتقای یک مدل دوران شوروی نیست، بلکه یک سلاح کاملا مدرن است که پس از صدور فرمان ساخت آن در سال ۲۰۲۳ توسعه یافته است.