فرودگاه جزیرهی رئونیون به نخستین پایانهی زیستاقلیمیِ جهان در یک منطقهی استوایی مجهز شده است. پایانهی پروازهای ورودی و تحویل بار بدون استفاده از کولر کار میکنند؛ تهویه کاملاً طبیعی است.
«جزیرهٔ رئونیون مثل سنگریزهای در دل اقیانوس هند است؛ آزمایشگاهی زیستاقلیمی»، مارک دلانوئه، مدیر توسعهی پایدار فرودگاه رولان گاروس میگوید. به گفتهی او «هشت یا نه سال از زمان شکلگیری ایدهی ساخت پایانهی ورودی تا اجرای آن طول کشید.» این پروژه از ساختمانهای دارای تهویهی طبیعی در منطقه الهام گرفته است؛ از جمله آمفیتئاتر زیستاقلیمی در سن-دنی و خانههای سنتی رئونیون.
به گفتهی کمیسیون اروپا، صنعت هوانوردی بیش از ۱۳ درصد از انتشار گازهای گلخانهایِ بخش حملونقل را به خود اختصاص میدهد. در این فرودگاه بینالمللی، تلاش برای کاهش این انتشارها بر زیرساختها متمرکز شده است. ترمینال پروازهای ورودی فرودگاه رئونیون سازهای مکعبیشکل به مساحت ۱۳ هزار متر مربع از شیشه، فلز و چوب است که از طریق سقف و نماهای خود «تنفس» میکند و به بیش از ۸۰۰ دریچهی تهویه مجهز شده است؛ پنجرههای کرکرهایِ خودکاری که با نام «ونتل» نیز شناخته میشوند. به گفتهی توماس دِبیوس، رئیس هیئتمدیرهی فرودگاه، «چشمگیرترین حسی که هنگام ورود به اینجا تجربه میکنید، حس حضور در یک کلیسای جامع است.» آن حجم بسیار بزرگ و آن نوری که ما در رئونیون آن را ‘درون–بیرون’ مینامیم. ما در فضای سرپوشیده هستیم، اما در محیطی بزرگ که ارتباطی مستقیم با طبیعت بیرون دارد.»
تهویهی طبیعی و راهبردی برای حفاظت از گیاهان در معرض خطر
طبیعت نیز با گیاهان بومی که توسط باغ گیاهشناسی رئونیون انتخاب شدهاند، به داخل دعوت شده است. این گیاهان احساس خنکای فضا را تقویت میکنند و به حفاظت از گونههایی که برخی از آنها در خطر انقراضاند کمک میکنند. این گیاهان در فضای اصلی و همچنین روی سقف رشد میکنند، بهویژه در «درهی » مرکزی ساختمان؛ ساختاری طولی با ۱۰ متر ارتفاع و ۱۰ متر عرض. این بخش، شاهکار معماریِ این سامانهی تهویهی طبیعی به شمار میرود. «ما بهدنبال آسایش حرارتی طبیعی هستیم و از سرعت بادهای تجاری استفاده میکنیم.» اریک بوسولینو، معمار و مدیر بخش مهندسی و محیطزیست در گروه معماری و مهندسی AIA لایف دیزاینرز، توضیح میدهد: «درهی زیستاقلیمی اوج این پروژه است.» باد در بخش بالایی سقف شتاب میگیرد و این شتاب یک اثر مکشی ایجاد میکند؛ بهطوریکه هوا از نماهای بیرونی وارد میشود و از طریق دره خارج میگردد.» وقتی جریان هوا با سرعت حدود یک متر بر ثانیه با پوست تماس داشته باشد، فضا حدود چهار درجه خنکتر از دمای واقعی احساس میشود. پنجرهها خودکارند و حرکتشان بهصورت لحظهای براساس اطلاعات یک ایستگاه هواشناسی روی بام پایانهی خروجی تنظیم میشود.
ایدهی ساخت این پایانهی زیستاقلیمی از نیاز به نوسازی سامانهی بازرسی و کنترل بار مطابق با استانداردهای اروپایی شکل گرفت. بودجهی کل پروژه حدود ۶۵میلیون یوروست که ۵۸درصد آن توسط طرح سیاست انسجام اروپا تأمین شده است. علاوه بر این، ۹۱ درصد از شرکتهای مشارکتکننده در اجرای این پروژه، شرکتهای محلی بودهاند. این پروژه در مجموع هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.
کارکنانی که در محل پروژه کار میکنند نیز از مزایای تهویهی طبیعی بهرهمند شدهاند. سابرینا آلمار که در یکی از غرفههای فدراسیون نشستهای گردشگری در فرودگاه مشغول به کار است، میگوید اکنون «پیشخوان از تهویه مناسب برخوردار است و فضای کاری نیز گستردهتر شده است.» ما میتوانیم طبیعت را هم ببینیم. یک دیوار شفاف وجود دارد و به محض ورود، منظرهی رئونیون دیده میشود. اینجا خیلی دلپذیرتر از محل کاری است که قبلاً داشتیم.»
فرایند کربنزدایی فرودگاه همچنان ادامه دارد. توماس دوبوس میگوید: «سالن پایانهی پروازهای خروجی کاملاً بازطراحی خواهد شد» و تأکید میکند که هدف این است که «فرودگاه تا سال ۲۰۳۰ به خودکفایی انرژی برسد.» این فرودگاه بینالمللی چندین جایزه دریافت کرده است، از جمله جایزهی ورسای ۲۰۲۵ و در فهرست پنج فرودگاه زیبای جهان قرار دارد.