اروپا در حال تقویت توان دفاعی خود در فضاست اما با وجود طرحهایی که برای تقویت این بخش تا سال ۲۰۳۰ در نظر گرفته شده، رسیدن به مرحلهای که بتواند بدون اتکا به قدرتهای بزرگ عمل کند همچنان کاری پرهزینه و زمانبر است.
کشورهای اروپایی تلاش خود را برای توسعه توانمندیهای نظامی در فضایی افزایش دادهاند؛ روندی که تا حد زیادی تحت تاثیر جنگ روسیه در اوکراین و همچنین تصمیم اروپا برای کاهش وابستگیهای خود به ایالات متحده در حوزه فضا شکل گرفته است.
امروزه دولتها، نیروهای مسلح و شهروندان اروپایی بهطور گسترده از خدمات فضایی از جمله ارتباطات ماهوارهای، استفاده میکنند. با این حال این حوزه تا سالها بیشتر بهعنوان یک ابزار کمکی در نظر گفته میشود، نه یک ظرفیت راهبردی حیاتی. این نگاه پس از حمله سایبری به شبکه ماهوارهای «KA-SAT» در فوریه ۲۰۲۲ و در آستانه شروع جنگ اوکراین، تغییر کرد.
این حمله که شبکه شرکت آمریکایی «ویاست» را هدف قرار داد باعث اختلال در ارتباطات، زیرساختهای انرژی و دسترسی به اینترنت در سراسر اروپا شد. در نتیجه این حمله سایری نهادهای دولتی و شهروندان اوکراینی در لحظهای حساس، همزمان با ورود نیروهای روسی به خاک این کشور از دسترسی به ارتباطات محروم شدند.
در آغاز سال ۲۰۲۶ و در جریان کنفرانس فضایی اروپا، آندریوس کوبیلیوس، کمیسر دفاع و فضای اتحادیه اروپا از ۲۷ کشور عضو خواست برای دستیابی به استقلال فضایی با یکدیگر همکاری کنند.
بر اساس یک مطالعه جدید از سوی «موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی» اروپا هنوز با دستیابی به خودکفایی در توانمندیهای نظامی فضایی فاصله زیادی دارد و احتمالا تا اواخر دهه ۲۰۳۰ به طول خواهد انجامید.
کدام کشورها در دفاع فضایی سرمایهگذاری میکنند؟
با وجود این چالشها کشورهای اروپایی قصد دارند تا سال ۲۰۳۰ دستکم ۹۵ میلیارد و ۴۶۰ میلیون یورو در حوزه توانمندیهای فضایی سرمایهگذاری کنند.
آلمان در نوامبر ۲۰۲۵ راهبرد خود در زمینه امنیت و ایمنی فضایی را منتشر کرد و متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ حدود ۳۵ میلیارد یورو در حوزه توانمندیهای فضایی سرمایهگذاری کند.
فرانسه نیز بودجه دفاع فضایی خود را به ۱۰ میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو افزایش داده است.
کمیسیون اروپا قصد دارد ۱۰ میلیارد و ۶۰۰ میلیون یورو برای ایجاد یک شبکه ماهوارهای امن جدید سرمایهگذاری کند؛ پروژهای که قرار است تا سال ۲۰۳۰ به بهرهبرداری برسد.
همچنین اعضای آژانس فضایی اروپا ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو برای اجرای برنامه جدید «تابآوری اروپا از طریق فضا» اختصاص دادهاند؛ برنامهای که کاربردهای غیرنظامی و نظامی را بهطور همزمان در بر میگیرد.
با این حال کاهش فاصله با ایالات متحده کار آسانی نخواهد بود. برآوردها نشان میدهد اگر کشورهای اروپایی بخواهند خودشان مسئولیت دفاع در حوزه فضا را بر عهده بگیرند و کمتر به دیگران وابسته باشند، باید دستکم ۸ میلیارد و ۶۷۰ میلیون یوروی بیشتر هزینه کنند. برای دستیابی به استقلال کامل نیز به حدود ۲۱ میلیارد و ۶۷۰ میلیون یوروی بیشتر نیاز خواهد داشت.
این ارقام شامل بخش قابلتوجهی از هزینهها، از جمله زیرساختهای زمینی، نیروی انسانی، آموزش، تابآوری سایبری و هزینههای کلی اجرای برنامهها نمیشود.
کارشناسان معتقدند دستیابی به خودکفایی کامل نهتنها به منابع مالی بیشتر، بلکه به زمان طولانیتری نیز نیاز دارد و این هدف در خوشبینانهترین حالت تا اواخر دهه ۲۰۳۰ محقق خواهد شد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اندیشکده موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی در اینباره میگوید: «این سرمایهگذاریها بر اساس یک راهبرد منسجم برای جبران مهمترین شکافهای توانمندی طی یک دهه آینده طراحی نشدهاند.»