مونتهنگرو در میان کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا پیشتاز است و امیدوار است مذاکرات عضویت با بروکسل را سال آینده به پایان برساند. معاون نخستوزیر هشدار داد که عدم موفقیت در پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا ممکن است به اعتبار آن لطمه بزند و «پیام وحشتناکی» به سایر نامزدها مخابره کند.
فیلیپ ایوانوویچ، معاون نخستوزیر مونتهنگرو، در مصاحبه با یورونیوز گفت اگر اتحادیه اروپا نتواند گسترش یابد، هزینه ژئوپلیتیکی «بسیار زیادی» خواهد پرداخت و «اعتبار خود را از دست خواهد داد».
ایوانوویچ در مصاحبهای اختصاصی در اجلاس گسترش اتحادیه اروپا با یورونیوز در بروکسل در تاریخ ۴ نوامبر گفت: «اگر گسترش اتحادیه اروپا اتفاق نیفتد، نه فقط با مونتهنگرو، بلکه با سایر کشورهای نامزد، آنگاه مفهوم اتحادیه اروپا اعتبار خود را از دست میدهد. یعنی نه دیگر اروپایی است و نه اتحادیه.»
او افزود: «برای ما، این یک وضعیت ویرانگر خواهد بود (...) و این یک سیگنال وحشتناک برای همه کشورهای نامزد دیگر خواهد بود زیرا در آن صورت آنها خواهند فهمید که هر کاری که انجام میدهند بیهوده است.» «و این چیزی است که ما نمیتوانیم بپذیریم.»
حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، انرژی جدیدی را به روند گسترش بلوک اروپا که مدتها مسکوت مانده بود تزریق کرده است، چرا که بروکسل به دنبال ادغام با کشورهای شرق اروپا است.
مونتهنگرو، کوچکترین کشور از بین نه کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، در حال حاضر پیشرفتهترین کشور در اجرای اصلاحات قانون اساسی، قضایی و اقتصادی مورد نیاز بروکسل برای در نظر گرفته شدن بهعنوان کشوری آماده برای عضویت در این اتحادیه است.
ایوانوویچ بار دیگر بر هدف دولت خود برای به پایان رساندن مذاکرات الحاق در سال ۲۰۲۶ و هموار کردن راه برای پیوستن رسمی به اتحادیه تا ژانویه ۲۰۲۸ تأکید کرد. او توضیح داد: «به همین دلیل است که میگوییم ۲۸ تا ۲۸: یعنی ۲۸ کشور عضو تا سال ۲۰۲۸.»
او چند ساعت پس از انتشار گزارش سالانه کمیسیون اروپا در مورد پیشرفت کشورهای نامزد در اجرای اصلاحاتشان صحبت کرد، که در آن ذکر شده بود مونتهنگرو در صورت حفظ «سرعت اصلاحات» در مسیر رسیدن به نقاط عطف خود قرار دارد.
مونتهنگرو به دنبال عضویت «کامل» است
روند گسترش اتحادیه اروپا، اگرچه بسیار فنی است، اما نیازمند حمایت یکپارچه همه کشورهای عضو در مراحل مختلف این فرآیند نیز میباشد.
درخواست اوکراین در حال حاضر توسط ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، که در سالهای اخیر از حق وتوی خود برای جلوگیری از چندین تصمیم سیاست خارجی اتحادیه اروپا استفاده کرده است، متوقف شده است. این موضوع سؤالاتی را در مورد چگونگی بقای فرآیندهای تصمیمگیری این بلوک در اتحادیهای بزرگ با بیش از ۳۰ کشور مطرح کرده است.
مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل احتمال پذیرش اعضای جدید بدون اعطای حق رأی کامل به آنها را مطرح کردهاند. ایوانوویچ در پاسخ به سؤالی در مورد این احتمال گفت: «هدف ما عضویت کامل است.»
«من درک میکنم که این نگرانیها از کجا میآیند. اما مونتهنگرو سالهاست که با سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه اروپا، صد در صد، همسو بوده است.
خطر اینکه اعضای جدید بتوانند ارزشهای اساسی اتحادیه اروپا مانند حاکمیت قانون، آزادی رسانهها و احترام به حقوق بشر را نادیده بگیرند، مقامات را بر آن داشته است تا احتمال قرار دادن کشورهای جدید در یک دوره آزمایشی قبل از تأیید کامل عضویتشان را بررسی کنند.
ایوانوویچ در پاسخ به سؤالی درباره احتمال آزادی مشروط گفت: «ما ۱۳ سال است که در حال امتحان پس دادن هستیم و تا زمانی که تمام فصلهای مذاکره را ببندیم، در حال امتحان پس دادن خواهیم ماند.»
«بنابراین، تا جایی که به من مربوط میشود، وقتی فصلهای مذاکره را ببندیم، امتحان پس دادن تمام شده است.»