مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها میگوید با وجود سالها پیشرفت اروپا به هدف 2030 حذف هپاتیت ویروسی به عنوان تهدید بهداشت عمومی نمیرسد چون در واکسیناسیون کودکان و اقدامات مهار در سراسر قاره شکاف وجود دارد.
علیرغم پیشرفتهایی که در چند سال اخیر در زمینه پیشگیری از هپاتیت بی و سی حاصل شده است، مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) هشدار میدهد (منبع به زبان انگلیسی) که این منطقه از مسیر دستیابی به اهداف حذف این بیماری تا سال ۲۰۳۰ خارج شده است.
آگهی
آگهی
برونو چیانچو، رئیس واحد بیماریهای قابل انتقال مستقیم و قابل پیشگیری با واکسن در ECDC، گفت: «هیچکس نباید بر اثر بیماریای جان خود را از دست بدهد که قابل پیشگیری، تشخیص و درمان است، اما میلیونها اروپایی با عفونتهای مزمن هپاتیت بی یا سی زندگی میکنند، اغلب بدون آنکه خود بدانند، که میتواند به پیامدهای شدید بلندمدت مانند نارسایی کبد یا سرطان کبد منجر شود.»
هپاتیت بی و سی از طریق خون یا مایعات آلوده بدن منتقل میشوند و از مهمترین عوامل بروز بیماری مزمن کبدی هستند.
اگرچه موارد هپاتیت حاد بی از سال ۲۰۰۶ به طور پیوسته در حال کاهش است و این روند نتیجه سالها تلاش برای واکسیناسیون و پیشگیری محسوب میشود، طبق برآوردها هنوز حدود پنج میلیون نفر در اروپا با هپاتیت مزمن بی یا سی زندگی میکنند و به گفته ECDC، هر سال حدود ۶۰ هزار نفر بر اثر بیماریهای کبدی مرتبط با این عفونتها جان میبازند.
در میان افراد زیر ۲۵ سال، سهم موارد هپاتیت حاد بی از ۱۱ درصد در سال ۲۰۱۵ به ۸ درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است که تاثیر برنامههای واکسیناسیون دوران کودکی و دیگر اقدامات پیشگیرانه را نشان میدهد.
به گفته ECDC، غربالگری روتین هپاتیت بی در دوران بارداری نیز در هر ۳۰ کشور اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا جا افتاده است و همین امر به کاهش انتقال ویروس از مادر به نوزاد تا زیر ۲ درصد کمک کرده است.
چیانچو تاکید کرد که راهکارهای موثر کنترل این بیماریها از هماکنون در دسترس است؛ از جمله واکسیناسیون برای پیشگیری از هپاتیت بی، برنامههای کاهش آسیب و کنترل عفونت برای محدود کردن انتقال، آزمایشگیری برای شناسایی زودهنگام عفونتها و درمانهایی که میتواند هپاتیت سی را درمان و هپاتیت بی را کنترل کند.
شکافها در سراسر اروپا
با این حال، کارشناسان میگویند در واکسیناسیون روتین دوران کودکی هنوز شکافهایی وجود دارد. تنها اقلیتی از کشورها به هدف سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای واکسینه کردن کامل ۹۵ درصد کودکان در برابر هپاتیت بی دست یافتهاند و برخی کشورها حتی در سالهای اخیر کاهش پوشش واکسیناسیون را گزارش کردهاند.
اقدامات کاهش آسیب، از جمله درمان نگهدارنده با آگونیستهای اپیوئیدی و توزیع سوزن و سرنگ استریل، در محدود کردن انتقال هپاتیت سی موثر است، اما پوشش این خدمات همچنان ناکافی است و تنها هفت کشور به هدف سازمان جهانی بهداشت برای تامین تجهیزات تزریق استریل برای افرادی که مواد مخدر را به صورت تزریقی مصرف میکنند رسیدهاند.
چیانچو گفت: «چالش مشترک ما این است که اطمینان حاصل کنیم این مداخلات نجاتبخش برای همه کسانی که به آنها نیاز دارند قابل دسترس باشد.»
انتقال از طریق روابط جنسی همچنان یکی از مسیرهای اصلی انتقال هپاتیت بی است. در مورد هپاتیت سی، بیشتر موارد به مصرف تزریقی مواد مخدر و روابط جنسی میان مردان مرتبط است.
با این حال، ECDC اعلام کرده است که تلاشهای مشخص برای پیشگیری از انتقال جنسی هپاتیت در میان جمعیتهای مختلف، به طور نظاممند در کشورهای اروپایی پایش نشده است.