کدام کشورها در ۲۰۲۵ بیشترین کاهش کمک خارجی را داشتند و اکنون چه کسانی پیشتازند

جمهوری دمکراتیک کنگو (DRC) در کانون یک شیوع بزرگ ابولا قرار دارد که بنا بر آخرین داده های سازمان جهانی بهداشت (WHO) تا کنون ۲۲۰ مورد مرگ مشکوک و بیش از ۹۰۰ مورد مشکوک به ابتلا ثبت شده است.

آگهی

آگهی

این شیوع که سازمان جهانی بهداشت در ۱۶ مه آن را وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بین المللی اعلام کرده است، نظام سلامت این کشور را که به دلیل کاهش کمک های بین المللی و درگیری های مسلحانه در این منطقه تضعیف شده، با چالش جدی روبه رو کرده است.

دکتر ماننجی مانگوند، مدیر آکسفام در جمهوری دمکراتیک کنگو، گفت: «این شیوع کشوری را هدف قرار داده که همین حالا هم تا مرز فروپاشی تحت فشار قرار گرفته است.»

او گفت: «درگیری های مداوم و سال ها کاهش کمک ها، بحران انسانی را به ابعادی تکان دهنده رسانده است: یک نفر از هر چهار نفر گرسنه است. همان کاهش کمک ها جمهوری دمکراتیک کنگو را عملا در برابر ابولا بی دفاع گذاشت و سامانه های پایشی را که باید چند هفته پیش از این شیوع را شناسایی می کردند، تضعیف کرد.»

کمیته بین المللی نجات هشدار داد که کاهش بودجه، این منطقه را به شکلی خطرناک بی دفاع کرده است.

هیدر ریچ کر، مدیر کمیته بین المللی نجات در جمهوری دمکراتیک کنگو، گفت: «سال ها سرمایه گذاری ناکافی و کاهش های اخیر بودجه باعث شده بسیاری از مراکز درمانی از تجهیزات حفاظتی مناسب، توان پایش یا حمایت نیروهای خط مقدم که برای واکنش سریع و ایمن لازم است، محروم بمانند.»

او افزود که برخی فعالیت ها که پیش تر با بودجه اهداکنندگان تامین می شد، از جمله تامین بسته های تجهیزات حفاظت فردی (PPE) برای مراکز درمانی، به طور چشمگیری کاهش یافته و بسیاری از مراکز در مناطق درگیر شیوع، بدون ابتدایی ترین تجهیزات حفاظتی فعالیت می کنند.

به گفته سازمان ملل، در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۳۹ میلیون نفر به کمک های فوری بشردوستانه نیاز دارند؛ در پی سال ۲۰۲۵ که با کاهش شدید عملیات بشردوستانه و شمار بی سابقه حملات مرگبار علیه کارکنان امدادی همراه بود.

بودجه های بشردوستانه را چه کسانی کاهش داده اند؟

کمک های بین المللی در پنجاه سال گذشته به طور مستمر افزایش یافته و در سال ۲۰۲۳ به رکوردی تاریخی رسیده است. با این حال، همزمان با رشد نیازها، کاهش کمک های خارجی اکنون چندین کشور و سازمان بهداشتی را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده است.

در سال ۲۰۲۳، کمک توسعه ای رسمی (ODA) از سوی ۳۳ کشور عضو کمیته کمک توسعه ای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (DAC) به ۲۲۹ میلیارد دلار (۱۹۷ میلیارد یورو) رسید.

در سال ۲۰۲۴، این رقم به ۲۱۵ میلیارد دلار (۱۸۵ میلیارد یورو) کاهش یافت که نخستین کاهش پس از پنج سال رشد بود و در سال ۲۰۲۵ بیش از این هم پایین آمد و به ۱۶۵ میلیارد دلار (۱۴۲ میلیارد یورو) رسید.

بزرگ ترین اهداکنندگان چه کسانی هستند؟

کمک های بشردوستانه، هرچند سالانه به میلیاردها یورو می رسد، در عمل در دست گروهی محدود از اهداکنندگان عمده متمرکز است.

از نظر حجم، آلمان، ایالات متحده، بریتانیا، ژاپن و فرانسه بزرگ ترین اهداکنندگان هستند، در حالی که گروه کوچکی از کشورهای شمال اروپا همچنان بالاترین سهم از درآمد ملی خود را اختصاص می دهند.

به گفته سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، در سال ۲۰۲۵ این پنج کشور ۹۵.۷ درصد از کل کاهش کمک توسعه ای رسمی را به خود اختصاص دادند. تنها ایالات متحده مسئول سه چهارم این کاهش بود؛ به طوری که میزان کمک این کشور نسبت به سال ۲۰۲۴، ۵۶.۹ درصد افت کرد؛ این بزرگ ترین کاهش حجمی ثبت شده از سوی هر اهداکننده ای در هر سال است.

با وجود این کاهش ها، همین پنج اهداکننده در سال ۲۰۲۵ همچنان بر تامین مالی کمک ها تسلط داشتند و در مجموع بخش عمده جریان های کمک را تشکیل می دادند. با این حال، بودجه های کاهش یافته آنها منابع کلی در دسترس کشورهای کم درآمد و با درآمد متوسط را به طور چشمگیری کاهش داده است.

از نظر سهم نسبت به تولید ناخالص ملی، نروژ، لوکزامبورگ، سوئد، دانمارک و هلند بیشترین میزان را اختصاص می دهند.

گذشته از کشورهای منفرد، اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن نیز از طریق سازوکارهای مشخص کمک می کنند.

در مجموع، اتحادیه اروپا و ۲۷ کشور عضو آن بزرگ ترین اهداکنندگان کمک های بشردوستانه در جهان هستند و در سال ۲۰۲۵، ۴۰ درصد از کل کمک های بشردوستانه جهانی را تامین کردند.

بودجه بلندمدت اتحادیه اروپا برای دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ یک ردیف اختصاصی برای کمک های بشردوستانه در نظر گرفته است و در مجموع ۱۱.۵۷ میلیارد یورو برای این هفت سال، معادل حدود ۱.۶۵ میلیارد یورو در سال، اختصاص می دهد.

بودجه دوره ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴ در حال حاضر در دست مذاکره است.