دولت گرینلند پس از بیانیه ایالات متحده که مدعی است بیماران در این کشور به درستی درمان نمی شوند، دوباره بر نیاز به جذب کادر درمانی خارجی و تقویت نظام سلامت تاکید کرده است.
دونالد ترامپ رئیس جمهوری ایالات متحده میخواهد یک کشتی بیمارستانی به گرینلند بفرستد تا به گفته او «به افراد زیادی که در آنجا بیمارند و کسی از آنها مراقبت نمیکند» رسیدگی شود. او ۲۲ فوریه در شبکه اجتماعی تروث سوشال این مطلب را نوشت.
آگهی
آگهی
ینس فردریک نیلسن نخستوزیر گرینلند این پیشنهاد را رد کرد و گفت نظام سلامت در این کشور برای همه رایگان است؛ چیزی که به گفته او ایالات متحده قادر به تامین آن نیست.
با این حال ادعاهای ترامپ کاملا بیپایه به نظر نمیرسد. گرینلند سالهاست برای جذب و حفظ کارکنان نظام سلامت خود با مشکل روبهرو است. دولت میکوشد با اقدامهایی مانند تسهیل صدور مجوز اقامت برای نیروهای حرفهای با این چالش مقابله کند.
آنا وانگنهایم وزیر بهداشت و امور افراد دارای معلولیت گرینلند در پاسخ در فیسبوک (منبع به زبان انگلیسی) نوشت که آنها در حال تقویت نظام سلامت خود هستند و اراده سیاسی برای جذب شمار بیشتری از متخصصان سلامت از خارج در حال افزایش است.
وانگنهایم اضافه کرد گرینلند هیچ کمکی را رد نخواهد کرد، «حتی از سوی ایالات متحده». او گفت متخصصان سلامت که میخواهند در این کشور کار کنند، در صورتی که به بیماران، زبان و فرهنگ احترام بگذارند، مورد استقبال قرار میگیرند.
براساس آمار اول ژانویه ۲۰۲۶ جمعیت گرینلند بیش از ۵۶ هزار نفر برآورد شده است که در پهنهای بسیار گسترده پراکندهاند. این کشور کمجمعیتترین قلمرو جهان به شمار میآید. حدود ۲۰ هزار نفر در پایتخت، نووک، زندگی میکنند و بقیه در شهرها و سکونتگاههای دورافتاده ساکن هستند.
بار بیماریها
در سال ۲۰۲۳ بار بیماری در گرینلند برحسب سالهای از دست رفته عمر سالم (DALY) به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ۳۸ هزار و ۷۱۵ بود. هر یک دالی معادل از دست رفتن یک سال زندگی سالم است.
رقم متناظر برای دانمارک ۳۰ هزار و ۹۳۱ و میانگین اروپا ۳۶ هزار و ۸۶۳ بود.
برآورد میشود در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۵ درصد از جمعیت گرینلند با سرطان و ۱۸.۸ درصد با اختلالات سلامت روان زندگی میکردند؛ هر دو رقم بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا است.
امید به زندگی نیز از اروپا عقبتر است. یک نوزاد پسر در گرینلند میتواند به طور متوسط به ۶۹.۳ سال و یک نوزاد دختر به ۷۳.۹ سال عمر امید داشته باشد که بسیار کمتر از میانگین اروپایی ۸۱.۷ سال است.
نظام سلامت چگونه سازماندهی شده است؟
بخش سلامت در ۷۰ نقطه فعال است. حدود ۱۲۰ پست پزشکی وجود دارد اما تنها نزدیک به ۶۰ نفر از کارکنان به طور دائمی در این سمتها مشغول به کارند.
به نوشته تروپ گرینلند، دانشنامه دیجیتال این کشور که پژوهشگران محلی آن را تدوین کردهاند، از میان ۳۰۰ جایگاه شغلی پرستاری، ۲۰۰ مورد پست دائم است.
این نظام به پنج منطقه تقسیم شده است که هر کدام یک بیمارستان منطقهای دارند. بیمارستان «کوئین اینگرید» در نووک هم بیمارستان منطقه سرمرسوک است و هم نقش بیمارستان ملی را ایفا میکند.
هنریک هانسن مشاور پزشکی در وزارت بهداشت و امور افراد دارای معلولیت گرینلند به یورونیوز سلامت گفت ستون فقرات این نظام خارج از نووک طب عمومی است.
متخصصان از دانمارک به طور دورهای به گرینلند سفر میکنند تا اقدامهای پیشرفتهای مانند عملهای جراحی چشم را انجام دهند. بیشتر عملهای جراحی دیگر، خدمات داخلی و روانپزشکی در بیمارستان نووک انجام میشود.
نظام سلامت از سال ۱۹۹۲ زیر نظر حکومت خودگردان گرینلند اداره میشود، اما برخی خدمات هنوز در این قلمرو ارائه نمیشود.
چالشهای ارائه خدمات درمانی
نظام سلامت گرینلند از پس ابتداییترین نیازهای درمانی برمیآید، اما مداخلههای پیشرفتهتر، درمانهای فوقتخصصی و مراقبتهای پیچیده در کشور همسایه یعنی دانمارک انجام میشود.
هانسن توضیح داد به بیماران مبتلا به سرطان پیشنهاد میشود برای درمانهای پیشرفتهای مانند رادیوتراپی به دانمارک بروند، زیرا گرینلند امکانات کار با مواد رادیواکتیو را در اختیار ندارد.
مداخلههای تهاجمی قلبی مانند آنژیوپلاستی، کارگذاری استنت در سرخرگهای مسدود یا تعویض دریچه قلب نیز برای بیماران قلبی و عروقی در این منطقه انجام نمیشود. همودیالیز و پیوند کلیه برای بیماران کلیوی هم در دسترس نیست.
شورای سلامت گرینلند در گزارش سالانه ۲۰۲۵ خود تاکید کرد تمایل فزایندهای وجود دارد که تا حد امکان درمانها نزدیک به محل سکونت بیمار انجام شود. بر این اساس تنها پروندههایی که در سطح محلی قابل رسیدگی نیست باید به بیمارستان «کوئین اینگرید» ارجاع شود و فقط مواردی که فراتر از توان این بیمارستان است به دانمارک فرستاده شود.
با این حال شورای سلامت یادآور شد هرچه درمان تخصصیتر میشود، ارائه آن در سطح محلی دشوارتر است؛ نه فقط به دلیل کمبود نیروی انسانی بلکه به سبب زیرساخت و الزامات مقرراتی مورد نیاز.
نقش پزشکی از راه دور
جغرافیا همچنان از بزرگترین موانع گرینلند است. رسیدن از برخی سکونتگاهها به شهری که پزشک و امکانات درمانی دارد ممکن است چند روز یا حتی چند هفته طول بکشد و شرایط جوی نیز غالبا باعث تاخیر میشود.
هانسن افزود پزشکی از راه دور تا حدی نیاز به تماس حضوری را تغییر داده است. او گفت برای نمونه اکنون بیماریهای پوستی با کمک مشاوره از راه دور از دانمارک تشخیص داده میشود.
خدمات بهداشتی گرینلند در سال ۲۰۲۳ اپلیکیشن «پویسا» را راهاندازی کرد تا با برقراری مشاورههای ویدیویی امن میان بیماران در خانه و متخصصان سلامت، امکان دسترسی به دورافتادهترین نقاط کشور را فراهم کند.