یک پژوهش جدید نشان میدهد مصرف روزانه و متعادل کافئین با کاهش خطر زوال عقل و کند شدن افت توانایی های شناختی ارتباط دارد.
پژوهشهای جدید نشان میدهد نوشیدن روزانه قهوه یا چای میتواند به سالم ماندن مغز در روند پیر شدن کمک کند.
مصرف متوسط کافئین، یعنی نوشیدن روزانه دو تا سه فنجان قهوه کافئیندار یا یک تا دو فنجان چای، ممکن است خطر زوال عقل را کاهش دهد، سرعت افت توان شناختی را کم کند و به حفظ عملکرد شناختی کمک کند.
دانیل وانگ، نویسنده ارشد مطالعه، پژوهشگر همکار در بخش پزشکی مجموعه بیمارستانی مس جنرال برایگم و استادیار دانشکده پزشکی هاروارد، گفت: «وقتی به دنبال ابزارهایی برای پیشگیری از زوال عقل بودیم، فکر کردیم چیزی به این اندازه فراگیر مثل قهوه میتواند یک مداخله تغذیهای امیدبخش باشد.»
نتایج این پژوهش، منتشرشده در نشریه جاما، نشان داد که مصرف متوسط کافئین با کاهش حداکثر ۱۸ درصدی خطر زوال عقل همراه است.
این مزایا در میان شرکتکنندگانی که کافئین را در حد متوسط مصرف میکردند، پررنگتر بود.
با این حال، مصرف بالاتر کافئین هم به عوارض منفی منجر نشد و به نظر میرسید مزایای محافظت عصبی مشابهی با مصرف متوسط داشته باشد.
قهوه و چای حاوی ترکیبهای زیستفعال مانند پلیفنولها و کافئین هستند که میتوانند با کاهش التهاب و آسیب سلولی و در عین حال حمایت از سلامت شناختی، نقش عواملی محافظتکننده از مغز را ایفا کنند.
این مطالعه چگونه انجام شد؟
در این مطالعه بیش از ۱۳۰ هزار نفر شرکتکننده حضور داشتند که ارزیابیهای تغذیهای، زوال عقل و آزمونهای شناختی روی آنها انجام شد. این افراد تا ۴۳ سال پیگیری شدند تا پژوهشگران بتوانند بررسی کنند قهوه کافئیندار، چای و قهوه بدونکافئین در طول زمان چگونه بر خطر زوال عقل و سلامت شناختی اثر میگذارد.
در دوره پیگیری، ۱۱ هزار و ۳۳ نفر از شرکتکنندگان دچار زوال عقل شدند.
در میان زنان و مردان، افرادی که بیشترین میزان کافئین را مصرف میکردند، در مقایسه با کسانی که بسیار کم یا اصلا کافئین مینوشیدند، ۱۸ درصد خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل داشتند.
افرادی که قهوه مینوشیدند همچنین علائم کمتری از افت شناختی ذهنی، یعنی تجربه ذهنی کاهش حافظه یا سردرگمی، گزارش کردند: ۷.۸ درصد در برابر ۹.۵ درصد.
مطالعات پیشین کافئین را با بهبود حساسیت به انسولین و عملکرد عروقی مرتبط دانستهاند؛ عواملی که میتوانند به اثرات محافظتی آن در برابر افت شناختی کمک کنند.
نویسندگان هشدار میدهند که به دلیل مشاهدهای بودن این پژوهش، نتایج آن نمیتواند رابطه علی مستقیم را ثابت کند. این مطالعه همچنین تفاوت انواع چای و قهوه یا شیوه مصرف آنها، مانند درجه برشته شدن، منشا محصول یا روش دم کردن را در نظر نگرفته است.
چالشهای مقابله با زوال عقل
در این مطالعه آمده است که پیشگیری زودهنگام همچنان کلید اصلی در مقابله با زوال عقل است، زیرا درمانهای موجود پس از بروز علائم فقط فواید محدودی دارند.
تمرکز بر پیشگیری باعث شده پژوهشگران نقش عوامل سبک زندگی از جمله تغذیه را در شکلگیری زوال عقل بررسی کنند.
به طور معمول زوال عقل در یک طیف پیشرونده شکل میگیرد؛ از افت شناختی ذهنی شروع میشود، به اختلال خفیف شناختی میرسد و در نهایت به زوال عقل بالینی منجر میشود.
پژوهشگران تاکید کردند که هرچند این نتایج دلگرمکننده است، باید به خاطر داشت که اندازه اثر کوچک است و راههای متعدد دیگری نیز برای حفاظت از عملکرد شناختی در دوران سالمندی وجود دارد.
وانگ گفت: «مطالعه ما نشان میدهد مصرف قهوه یا چای کافئیندار میتواند یکی از قطعههای این پازل باشد.»