شرکتهای بزرگ سوخت فسیلی در تلاش برای متوقف کردن پروندههای مسئولیت اقلیمی، اخیرا توانستهاند نظر دیوان عالی آمریکا را به خود جلب کنند.
دیوان عالی ایالات متحده برای نخستین بار تصمیم گرفته است به استدلال شرکتهای نفت و گاز که میکوشند جلوی یک دعوای حقوقی مربوط به پاسخگویی در قبال اقلیم را بگیرند رسیدگی کند. این تصمیم میتواند بر موج تازه پروندههایی که بهدنبال مسئول شناختن این صنعت برای میلیاردها دلار خسارت ناشی از تغییرات اقلیمی هستند تاثیر بگذارد.
این دادگاه با اکثریتی محافظهکار موافقت کرده به پروندهای از بولدر، در ایالت کلرادو، رسیدگی کند؛ یکی از چندین دعوای حقوقی که مدعی است این شرکتها درباره اینکه سوختهای فسیلی چگونه به تغییرات اقلیمی دامن میزنند افکار عمومی را گمراه کردهاند.
دولتهای محلی در سراسر کشور خواستار غرامتی در مجموع به ارزش میلیاردها دلار شدهاند و استدلال میکنند این پول برای بازسازی پس از آتشسوزیهای جنگلی، بالا آمدن سطح دریا و طوفانهای شدیدی که با تغییرات اقلیمی بدتر شدهاند لازم است. این شکایتها در بحبوحه موجی از اقدامات حقوقی در کالیفرنیا، هاوایی و نیوجرسی و در سراسر جهان مطرح میشود که میخواهد از طریق دادگاهها اقدام را بهپیش ببرد.
پرونده بولدر کانتی احتمالا پیامدهایی برای سایر شکایتها خواهد داشت؛ برخی از آنها رد شده و برخی دیگر در دادگاههای ایالتی در جریان است.
«تهدیدی جدی برای یکی از حیاتیترین بخشهای کشور»
شرکت سانکور انرژی و اکسونموبیل پس از آنکه عالیترین دادگاه کلرادو اجازه ادامه رسیدگی به پرونده بولدر را داد به دیوان عالی شکایت بردند. این شرکتها میگویند انتشار گازهای گلخانهای مسالهای ملی است که باید در دادگاه فدرال رسیدگی شود؛ جایی که شکایتهای مشابهی پیشتر رد شده است.
وکلای شرکتها نوشتند: «استفاده از قوانین ایالتی برای رسیدگی به تغییرات اقلیمی جهانی، تهدیدی جدی برای یکی از حیاتیترین بخشهای کشور ما بهشمار میرود.» اکسونموبیل نیز روز دوشنبه اعلام کرد: «سیاست اقلیمی نباید از طریق اقدامات پراکنده در دادگاههای ایالتی تعیین شود.»
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری وقت آمریکا، برای حمایت از این شرکتها وارد ماجرا شد و از قضات خواست تصمیم دیوان عالی کلرادو را نقض کنند و هشدار داد: «در این صورت، هر منطقه در کشور میتواند عملا از هر کسی در جهان بهخاطر مشارکت در تغییرات اقلیمی جهانی شکایت کند.»
ترامپ، که جمهوریخواه است، در یک فرمان اجرایی این شکایتها را مورد انتقاد قرار داد و وزارت دادگستری تلاش کرده است جلوی برخی از آنها را در دادگاه بگیرد.
«بار مالی نباید فقط بر دوش مالیاتدهندگان محلی باشد»
وکلای بولدر استدلال کرده بودند که این دعوای حقوقی هنوز در مراحل اولیه است و باید در دادگاه ایالتی بماند. آنها نوشتند: «هیچ مانع قانون اساسی برای اینکه ایالتها به خسارتهای واردشده در درون مرزهای خود که ناشی از رفتار خارج از ایالت است رسیدگی کنند وجود ندارد؛ چه موضوع طراحی سهلانگارانه یک خودرو باشد و چه فروش آزبست.»
مقامهای شهری گفتند این پرونده به حل مشکلاتی مربوط است که مردم در کلرادو با آن روبهرو هستند. جاناتان کوهن، مدیر ابتکارات اقلیمی شهر، گفت: «پرونده ما در اساس درباره عدالت است. بولدر همین حالا با پیامدهای اقلیمی که بهسرعت در حال گرم شدن است روبهرو است و بار مالی سازگاری نباید فقط بر دوش مالیاتدهندگان محلی باشد.»
دیوان عالی همچنین از دو طرف خواسته است استدلالهای خود را درباره اینکه آیا پرونده واقعا برای رسیدگی قضات آماده است ارائه کنند. انتظار میرود استماع استدلالها پاییز امسال برگزار شود.