یک مطالعه گسترده تایید کرده است که سیلاب ناگهانی ویرانگر والنسیا در سال ۲۰۲۴ به دلیل تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت انسانی شدت گرفته است.
اسپانیا هنوز نزدیک به دو سال پس از یکی از بدترین سیلهای تاریخ خود به سختی در تلاش است زخمهایش را درمان کند و دقیقا بفهمد چه چیز اشتباه پیش رفت.
آگهی
آگهی
در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۴ یک دنا شدید (Depresión Aislada en Niveles Altos) شهر والنسیا را درنوردید. این سامانه آب و هوایی خاص زمانی شکل میگیرد که تودهای از هوای سرد از جریان جت قطبی جدا شود و بر فراز مدیترانه گرم مستقر شود.
این وضعیت سیلابهای ناگهانی و فاجعهباری را به راه انداخت که خیابانها را به رودخانههایی خروشان تبدیل کرد، زیرساختها را از کار انداخت، به خانهها آسیب زد و حتی یک قطار را از ریل خارج کرد.
دستکم ۲۳۰ نفر در جریان این بارش بیوقفه کشته شدند؛ کارشناسان برآورد میکنند که این رویداد ۲۹ میلیارد یورو خسارت به بار آورده است. این فاجعه، هنگامی که مقامها در مهار پیامدهای آن دستپاچه و ناکام ماندند، خشم سراسری در سراسر کشور برانگیخت.
تغییرات اقلیمی چگونه به سیلهای والنسیا دامن زد
اکنون پژوهشی تازه که در نشریه علمی Nature Communications (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده نشان میدهد تغییرات اقلیمی ناشی از سوزاندن سوختهای فسیلی، سیلابهای والنسیا را شدیدتر کرده است.
پژوهشگران با استفاده از مدلهای شبیهسازی، نرخ و گستره بارش را در جهان در حال گرم شدن با شرایط فرضی خنکتر مقایسه کردند؛ شرایطی که در آن فرض شده فعالیتهای انسانی از زمان انقلاب صنعتی سیاره را گرم نکرده باشد.
آنها نتیجه گرفتند که به دلیل افزایش دما، نرخ بارش در یک بازه ششساعته بحرانی ۲۱ درصد بیشتر شده، مساحت منطقهای که بیش از ۱۸۰ میلیمتر باران دریافت کرده ۵۶ درصد افزایش یافته و مجموع بارندگی در حوضه رودخانه خوکار ۱۹ درصد بیشتر شده است.
به ازای هر یک درجه افزایش دمای هوا، جو میتواند حدود هفت درصد رطوبت بیشتری در خود نگه دارد که میتواند به بارشهای شدیدتر و سنگینتر منجر شود.
دریای مدیترانه و شمال اقیانوس اطلس نیز در تابستان ۲۰۲۴، درست پیش از آنکه دنا به اسپانیا برسد، شاهد دماهای بیسابقه بودند. این موضوع مقدار بخار آب موجود در جو را افزایش داد و به شدت طوفان دامن زد.
مارکوس دونات، پژوهشگر اقلیم که نویسنده این مطالعه نیست، میگوید: «هرچند هنوز مشخص نیست که فراوانی چنین سامانههای جوی در اقلیم گرمتر آیا و چگونه ممکن است تغییر کند، مقایسه شبیهسازی همین طوفان در شرایط خنکتر و گرمتر این امکان را میدهد که برآورد کنیم طوفان پس از شکلگیری تا چه حد تقویت شده است.»
او میافزاید: «در مجموع این مطالعه سهم بسیار مهمی در فهم فرایندهایی دارد که دورههای بارش شدید را در اقلیم گرمتر تشدید میکند و آنها را از سطح یک رویداد شدید اما 'عادی' فراتر میبرد و به سطح یک فاجعه میرساند.»
سازگاری با تغییرات اقلیمی در اسپانیا
پژوهشگران میگویند این مطالعه بر «نیاز فوری» به تسریع در تدوین و اجرای سیاستهای سازگاری با تغییرات اقلیمی و تقویت تابآوری شهری در برابر «تهدید رو به رشد» سیلاب در بخش غربی مدیترانه تاکید میکند.
اسپانیا پیشتر برنامه خود را برای ایجاد یک شبکه ملی پناهگاههای اقلیمی در ساختمانهای عمومی با هدف فراهم کردن پناه برای مردم در برابر گرمای شدید پیش از تابستان امسال اعلام کرده است.
هزینه این پناهگاهها را دولت در مناطقی تامین خواهد کرد که دماهای سوزان بیش از همه بر کشور تاثیر میگذارد؛ از جمله در کاتالونیا، کشور باسک و مورسیا.
دولت همچنین تایید کرده است که طرحهای پیشگیری از سیلاب در شهرهای کوچک را تامین مالی خواهد کرد و علاوه بر آن ۲۰ میلیون یورو برای برنامههای پیشگیری از آتشسوزی اختصاص داده است؛ اقدامی پس از آتشسوزیهای رکوردشکنی که سال گذشته بخشهای وسیعی از جنگلها را سوزاند.