ایتالیا، میزبان بازیهای المپیک، از اواخر دهه ۱۹۵۰ تاکنون بیش از ۲۰۰ کیلومتر مربع از سطح یخچالهای طبیعی خود را از دست داده است.
اسکیبازان تیم آمریکا، لینزی وان و مایکلا شیفرین، همراه با فدریکا بریگنونه از ایتالیا، از جمله اسکیبازان زیادی هستند که در جریان این دوره بازیهای المپیک نسبت به شتاب گرفتن ذوب یخچالهای طبیعی جهان ابراز نگرانی کردهاند.
آگهی
آگهی
شهر میزبان المپیک کورتینا نیز جای مناسبی است برای اینکه درباره تغییرات اقلیمی صحبت کنند؛ یخچالهایی که زمانی از داخل شهر دیده میشدند بهشدت کوچک شدهاند. بسیاری از آنها به یخچالهای بسیار کوچک یا لکههای باقیمانده یخ در ارتفاعات بلند، میان قلههای دندانهدار دولومیت، تبدیل شدهاند. هر المپین یا تماشاگری که بخواهد یخچال بزرگی را از نزدیک ببیند باید مسافت طولانیای را در جادههای پرپیچوخم کوهستانی تا مَرمولادا رانندگی کند؛ آن هم یخچالی که خود بهسرعت در حال ذوبشدن است.
برترین اسکیبازان جهان به دلیل کیفیت بالای برف روی یخچالها تمرین میکنند و جهان در حال گرم شدن آینده رشته آنها را به خطر میاندازد. وان از ۹ سالگی اسکی روی یخچالهای اتریش را آغاز کرده است.
وان ۴۱ ساله در نشست خبری پیش از مسابقه در کورتینا، پیش از آنکه در پیست سراشیبی المپیک سقوط کند، گفت: «بیشتر یخچالهایی که قبلا روی آنها اسکی میکردم تقریبا از بین رفتهاند. بنابراین این موضوع برای ما کاملا واقعی و آشکار است.»
شیفرین با اشاره به اینکه آنها ورزشکاران رشتههای برفی هستند گفت: «ما از نزدیک و در خط مقدم شاهد تغییرات عظیمی هستیم که بر فراز برخی از بلندترین و سردترین قلههای جهان در جریان است.»
شیفرین پس از مسابقه روز یکشنبه به خبرگزاری AP گفت: «این موضوع برای ما بسیار مهم و عاطفی است، چون دقیقا قلب و روح کاری است که انجام میدهیم. واقعا دوست دارم باور کنم و امیدوار باشم که با بلند شدن صداها و تغییرات گستردهتر در سیاستهای شرکتها و دولتها، هنوز امیدی به آینده رشته ما وجود دارد؛ اما فکر میکنم در حال حاضر این آینده کمی در هالهای از ابهام است.»
یخچالهای طبیعی ایتالیا در حال ناپدید شدن هستند
آنتونلا سنزه، یخچالشناس ایتالیایی، گفت از اواخر دهه ۱۹۵۰ تاکنون بیش از ۲۰۰ کیلومتر مربع از سطح یخچالهای ایتالیا از بین رفته است.
سنزه، دانشیار جغرافیای طبیعی در دپارتمان علوم محیطزیست و سیاست دانشگاه میلان، در گفتوگویی توضیح داد: «ما شاهد کاهش مداوم و بدون وقفه در مساحت و حجم یخچالها هستیم و در یک تا دو دهه اخیر این روند بهطور واضحی شتاب گرفته است.»
در میان قلههایی که کورتینا دامپتزو را احاطه کردهاند، بر دامنههای کوههای کریستالو و سوراپیس یخچالهایی وجود دارد. فهرست جدید یخچالهای ایتالیا (منبع به زبان انگلیسی) در سال ۲۰۱۵ نشان داد مساحت این یخچالها نسبت به فهرست سالهای ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۲ حدود یکسوم کاهش یافته است.
بریگنونه اندکی پس از کسب دومین مدال طلای خود در المپیک زمستانی خانگیاش در روز یکشنبه به AP گفت: «اسکی حالا کاملا با زمانی که جوانتر بودم فرق میکند.» بریگنونه در دره دِاوستا، حدود شش ساعت دورتر از اینجا، زندگی میکند.
بریگنونه گفت وقتی میبیند یخچالها چگونه به ارتفاعات بالاتر عقبنشینی میکنند، به آینده اسکی فکر نمیکند، بلکه نگران آینده سیاره است.
او به AP گفت: «آنجا یخچالهای زیادی داریم، اما آنها هر سال بیشتر و بیشتر به بالا میروند.»
با این حال، بسیاری از افرادی که به کوهستان رفتوآمد ندارند هنوز از ابعادی که در خطر است آگاه نیستند؛ به همین دلیل دانشگاه اینسبروک پروژه «خداحافظ یخچالها» (منبع به زبان انگلیسی) را ایجاد کرد. از دست رفتن یخچالها پیامدهای گستردهای دارد؛ از تهدید منابع آب و افزایش مخاطرات کوهستانی گرفته تا مشارکت در بالا آمدن سطح دریاها.
این پروژه نشان میدهد سطوح مختلف گرمایش چگونه مقدار یخ باقیمانده روی شماری از یخچالهای منتخب در سراسر جهان را تغییر میدهد. برای قرار گرفتن در این فهرست، حجم برآوردی یخچالها در سال ۲۰۲۰ باید دستکم ۰٫۰۱ کیلومتر مکعب باشد. پاتریک اشمیت، دانشجوی دکترا در دانشگاه اینسبروک، میگوید یخچالهای کریستالو و سوراپیس دیگر این معیار را برآورده نمیکنند.
حفاظت از یخچالهای طبیعی
حدود ۵۰ کیلومتر دورتر از کورتینا، یخچال مَرمولادا قرار دارد که یکی از بزرگترین یخچالهای ایتالیا و بزرگترین یخچال در دولومیت است. در ژوئیه ۲۰۲۲ تودهای از این یخچال به اندازه یک ساختمان مسکونی جدا شد و بهمن آوار به راه انداخت که جان ۱۱ کوهنورد را گرفت. این کوهستان در تابستان مقصد محبوب پیادهروی و در زمستان محل اسکی است.
دانشگاه پادوا در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی) که حجم این یخچال در طول ۲۵ سال نصف شده است.
به گفته پروژه «خداحافظ یخچالها»، اگر دمای جهان ۲٫۷ درجه سلسیوس افزایش یابد، انتظار میرود این یخچال تا سال ۲۰۳۴ تقریبا به طور کامل از بین برود. اما اگر گرمایش به ۱٫۵ درجه، یعنی هدف بینالمللی، محدود شود، به گفته اشمیت عمر این یخچال میتواند حدود شش سال دیگر هم تمدید شود و حدود ۱۰۰ یخچال در آلپ نجات پیدا کنند.
اشمیت در ایمیلی نوشت: «کاهش انتشار گازهای گلخانهای از همین حالا، میزان از دست رفتن یخ در آینده را کم و اثرات آن بر انسان و طبیعت را تعدیل میکند. انتخابهایی که در این دهه انجام میدهیم تعیین خواهد کرد چه مقدار یخ در دولومیت، سراسر آلپ و در جهان باقی میماند.»
به گفته یک مطالعه در سال گذشته، از سال ۲۰۰۰ تاکنون در سطح جهان بیش از ۶٫۵ تریلیون تن یخ از بین رفته است. تاثیر بالقوه تغییرات اقلیمی بر ورزشهای المپیکی نیز بسیار گسترده است؛ فهرست جاهایی که میتوانند میزبان بازیهای زمستانی باشند در سالهای پیش رو به طور چشمگیری کوتاهتر خواهد شد.
نگرانی تنها به وان، شیفرین و بریگنونه محدود نمیشود؛ بسیاری از اسکیبازان المپیکی نگرانند.
نوا زولوش، که برای اسرائیل مسابقه میدهد، در کورتینا در گفتوگویی گفت وضعیت یخچالهای نزدیک شهر نشاندهنده شرایط یخچالها در سراسر جهان است.
او گفت: «امیدوارم بتوانیم کاری برای آن انجام دهیم، اما دوره سختی است.»
سیلیا کوسکینن از فنلاند در مصاحبهای گفت به دلیل شکافها، سنگها و جریان آب دیگر نمیتواند روی بعضی از یخچالهایی که قبلا تمرین میکرد تمرین کند. ایجی هرت، اسکیباز تیم آمریکا، نیز از آغاز فصل در ماه اکتبر روی یخچالهای زولدن در اتریش صحبت کرد.
هرت به AP گفت: «هر سال احساس میکنم میآییم و برف کمتری هست و هر بار با خودمان میگوییم واقعا میخواهیم فصل را در اکتبر شروع کنیم؟ اینجا که برفی نیست. این واقعا غمانگیز است و در این رشته، وقتی اینقدر در معرض آن هستیم و اوضاع اینقدر واضح است، نادیدهگرفتنش بسیار سخت است.»
نیکولای شیمر، اسکیباز نروژی، پیشگام تلاشی است برای متوقف کردن حمایت مالی شرکتهای سوخت فسیلی از ورزشهای زمستانی. سوزاندن زغالسنگ، نفت و گاز تا امروز با فاصله زیاد بزرگترین عامل تغییرات اقلیمی در جهان بوده است.
ریور راداموس، اسکیباز تیم آمریکا، در بورمیو ایتالیا گفت ورزشکاران، به عنوان پاسداران ورزشهای زمستانی روباز، باید در صف مقدم تلاش برای دفاع هرچه بهتر از محیطزیست قرار داشته باشند.
راداموس گفت: «همیشه در ذهن ما هست که اگر کار درستی انجام ندهیم، در مسیری خطرناک قرار داریم.»