یک کارشناس میگوید خروج شرکتهای بیمه روشنترین نشانه این است که افراطهای غیرقابلپیشبینی آبوهوایی از کنترل خارج شده است.
موج گرمای خطرناکی که در سراسر جنوب غربی آمریکا رکوردهای ماه مارس را جابهجا کرده، فقط یک ناهنجاری دیگر آبوهوایی نیست. این تازهترین نمونه از جهشهای افراطی آبوهوایی است که با تشدید گرمایش زمین، هر چه بیشتر رخ میدهد.
آگهی
آگهی
کارشناسان میگویند افراطهای بیسابقه و مرگبارِ آبوهوایی که گاه در زمانهای نامعمول و نقاط غیرمنتظره رخ میدهند، جان شمار بیشتری از مردم را به خطر انداختهاند. به عنوان نمونه، جنوب غربی آمریکا به گرمای کشنده عادت دارد، اما نه چند ماه زودتر از موعد معمول؛ از جمله ثبت دمای ۴۳.۳ درجه در بیابان آریزونا در ۱۹ مارس که بالاترین دمای ماه مارس در تاریخ اندازهگیریهای ایالات متحده را شکست.
روز پنجشنبه، در چند ایستگاه در آریزونا و جنوب کالیفرنیا دمای اولیه ۴۳ درجه ثبت شد؛ رقمی که در صورت تایید، گرمترین روز ماه مارس در تاریخ ایالات متحده خواهد بود.
اندرو ویور، دانشمند اقلیم دانشگاه ویکتوریا، میگوید: «این همان چیزی است که تغییر اقلیم در زمان واقعی به نظر میرسد؛ افراطهایی که فراتر از مرزهایی میروند که زمانی ممکن میدانستیم.» او اضافه میکند: «آنچه زمانی رویدادهای بیسابقه تلقی میشد، اکنون به ویژگیهای تکرارشونده دنیای در حال گرمایش تبدیل شده است.»
«تقریبا غیرممکن بدون تغییر اقلیم»
طبق گزارشی که ۲۰ مارس از سوی گروه بینالمللی World Weather Attribution (منبع به زبان انگلیسی)، متشکل از دانشمندانی که علل رویدادهای حدی آبوهوایی را مطالعه میکنند، منتشر شد، گرمای ماه مارس بدون تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی تقریبا غیرممکن بود.
بیش از یک دوجین دانشمند، هواشناس و کارشناس مدیریت بحران که خبرگزاری آسوشیتدپرس با آنها گفتوگو کرده، موج گرمای ماه مارس را در ردهای فوقالعاده افراطی، در کنار رویدادهایی مانند موج گرمای سال ۲۰۲۱ در شمال غرب اقیانوس آرام، سیلهای ۲۰۲۲ پاکستان و توفانهای مرگبار هلن، هاروی و سندی قرار میدهند.
بر اساس افراطهای آبوهوایی ثبتشده در «شاخص افراطهای اقلیمی (منبع به زبان انگلیسی)» اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا، مساحتی از خاک این کشور که در پنج سال گذشته در معرض هوای حدی قرار گرفته، نسبت به ۲۰ سال پیش دو برابر شده است. این شاخص انواع پدیدههای غیرعادی مانند موجهای گرما و سرما، بارشهای سیلآسا و خشکسالی را در بر میگیرد.
طبق تحلیل آسوشیتدپرس بر اساس دادههای NOAA، ایالات متحده اکنون ۷۷ درصد رکورد گرما بیشتر از دهه ۱۹۷۰ و ۱۹ درصد بیشتر از دهه ۲۰۱۰ ثبت میکند.
در ایالات متحده، شمار و متوسط هزینه رخدادهای بلایای آبوهوایی میلیارددلاری (با تعدیل تورم) در چند سال اخیر دو برابر فقط ۱۰ سال پیش و نزدیک به چهار برابر ۳۰ سال پیش شده است؛ بنا بر آمار اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا و سازمان غیرانتفاعی کلایمت سنترال، متشکل از دانشمندان و کارشناسان ارتباطات که درباره تغییرات اقلیمی تحقیق و گزارش منتشر میکنند.
تلاش بیثمر برای همگام شدن با افراطها
برنادِت وودز پلکی، هواشناس ارشد کلایمت سنترال، میگوید: «حتی هماهنگ شدن با این که افراطهای ما چقدر افراطی شدهاند هم بسیار دشوار است. این وضعیت ریسک ما را تغییر میدهد، رابطه ما با هوا را عوض میکند و افراد بیشتری را در زمانی که به آن عادت نداریم در موقعیتهای پرخطر قرار میدهد. بنابراین بله، ما در همه انواع شرایط جوی، افراطها را به سطوح تازهای میرانیم.»
برای مقامهای دولتی که باید با بلایای طبیعی روبهرو شوند، این وضعیت به مشکلی بزرگ تبدیل شده است.
کریگ فوگیت، که تا سال ۲۰۱۷ ریاست آژانس مدیریت شرایط اضطراری فدرال آمریکا را بر عهده داشت، میگوید شاهد افزایش افراطها بوده است.
او در ایمیلی مینویسد: «ما هر چه بیشتر بیرون از الگوهای تاریخی عمل میکردیم. نقشههای سیل، مدلهای طغیان، رکوردهای گرما؛ رویدادها مدام بیرون از محدودهای رخ میدادند که برای آن سیستم طراحی کرده بودیم. آنچه میدیدیم همین بود.»
او اضافه میکند: «ما جوامع خود را بر پایه حدود ۱۰۰ سال آبوهوای گذشته بنا کردیم و فرض را بر این گذاشتیم که راهنمای خوبی برای آینده است. این فرض اکنون در حال فروپاشی است. و روشنترین نشانه، نه بحثهای علمی، بلکه شرکتهای بیمهای هستند که در حال کنار کشیدناند.»
سوختهای فسیلی دما را به قلههای تازه میرانند
دانشمندان اقلیم در گروه World Weather Attribution یک تحلیل فوری – که هنوز داوری همتا نشده است – انجام دادند تا نقش تغییرات اقلیمی در موج گرمای جنوب غربی آمریکا را بررسی کنند. آنها دمای مورد انتظار این هفته را با دماهای ثبتشده ماه مارس از سال ۱۹۰۰ در این منطقه و نیز با خروجی مدلهای رایانهای در جهانی با تغییرات اقلیمی مقایسه کردند. آنها دریافتند که «رویدادهایی با گرمای مشابه مارس ۲۰۲۶ بدون تغییرات اقلیمی ناشی از انسان عملا غیرممکن بود.»
به گفته این گزارش، گرمای ناشی از سوزاندن زغالسنگ، نفت و گاز طبیعی بین ۲.۶ تا ۴ درجه سانتیگراد به دمای احساسشده افزوده است.
کلر بارنز، از نویسندگان گزارش و کارشناس اسنادگذاری اقلیمی در کالج امپریال لندن، میگوید: «با اطمینان بسیار میتوانیم بگوییم گرمایش ناشی از فعالیت انسان دمایی را که در نتیجه این گنبد گرما شاهد آن هستیم افزایش داده و این دما را از وضعیتی که بسیار آزاردهنده بود، به محدودهای احتمالا خطرناک سوق میدهد.»
نمونههای فراوانی از گرمای شدید و هوای افراطی
کریس فیلد، دانشمند اقلیم در دانشگاه استنفورد، میگوید موج گرمای جنوب غربی آمریکا بهروشنی در دسته «رویدادهای عظیم» قرار میگیرد؛ با دماهایی تا ۱۶.۷ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال.
او پنج رویداد مشابه دیگر در شش سال گذشته را برمیشمارد: موج گرمای ۲۰۲۰ سیبری، موج گرمای ۲۰۲۱ در شمال غرب اقیانوس آرام که در آن بریتیش کلمبیا از دره مرگ هم گرمتر شد، تابستان ۲۰۲۲ در آمریکای شمالی، چین و اروپا، موج گرمای ۲۰۲۳ در مدیترانه غربی و موج گرمای ۲۰۲۳ در جنوب آسیا با رطوبت بسیار بالا.
و این فهرست شامل موج گرمای شرق قطب جنوب در سال ۲۰۲۲ نمیشود؛ زمانی که دماها ۴۵ درجه سانتیگراد بالاتر از حد معمول بود. کریس برت، تاریخنگار هواشناسی و نویسنده کتاب «هوای افراطی» میگوید این بزرگترین ناهنجاری ثبتشده تاکنون است.
دانشمندان به آسوشیتدپرس میگویند بدتر شدن نابسامانیهای آبوهوایی متاثر از تغییرات اقلیمی فقط به روزهای بسیار داغ محدود نمیشود، بلکه توفانهای حارهای مرگبار، خشکسالیها و بارشهای سیلآسا را هم در بر میگیرد.
سیلابهای ویرانگر در سال ۲۰۲۲ و بار دیگر در ۲۰۲۴ غرب آفریقا را درنوردید. ایران در میانه یک خشکسالی ششساله قرار دارد. و تایفون هایان مرگبار که در سال ۲۰۱۳ فیلیپین را درهم کوبید، جهان را شوکه کرد.
ابرطوفان سندی که در سال ۲۰۱۲ نیویورک و شهرهای اطراف را زیر آب برد، بادهایی با شدت توفان حارهای داشت که نزدیک به یکپنجم مساحت سرزمین اصلی ایالات متحده را دربر میگرفت. این طوفان موجهایی با ارتفاع ۳.۵ متر بر پهنهای به وسعت ۳.۶ میلیون کیلومتر مربع، یعنی حدود نصف مساحت آمریکا، ایجاد کرد؛ با انرژی معادل پنج بمب اتمی هماندازه هیروشیما، به گفته جف مسترز، هواشناس وبسایت «ییل کلایمت کانکشنز».
و نباید آتشسوزیهای جنگلی را فراموش کرد که گرما و خشکسالی آنها را تشدید میکند؛ از این رو، افراطهای اخیر باید آتشسوزیهای پالیسیدز و ایتن در سال ۲۰۲۵ را هم دربر بگیرد؛ رخدادهایی که به گفته آدام اسمیت، هواشناس و اقتصاددان در کلایمت سنترال، پرهزینهترین بلایای آبوهوایی سال گذشته در ایالات متحده بودند.
فریدریکه اوتو، دانشمند اقلیم در کالج امپریال لندن و هماهنگکننده گروه World Weather Attribution، میگوید: «این به دلیل تغییرات اقلیمی است که رویدادهای بیشتری، رویدادهایی شدیدتر، و این همه رکورد که مدام شکسته میشود را شاهد هستیم.»