با عقب نشینی آمریکا از مصوبه تشخیص «خطرناک بودن» این آلاینده ها، این اقدام چه تاثیری میتواند بر سلامت شهروندان بگذارد؟
دولت ترامپ روز پنجشنبه ۱۲ فوریه یک یافته علمی را لغو کرد که بر اساس آن تغییرات اقلیمی خطری برای سلامت عمومی است؛ ایدهای که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا آن را «یک کلاهبرداری» خوانده است. اما مطالعات علمی مکرر نشان میدهد این یک آسیب مستند و قابل اندازهگیری است.
پژوهشها بارها و بارها نشان داده است که در یک جهان گرمتر، بیماری و مرگومیر رو به افزایش است؛ هزاران مورد در هر سال.
یافته سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا در سال ۲۰۰۹، در دوران دولت اوباما، مبنای حقوقی تقریبا همه مقرراتی بوده که با گرمایش جهانی مقابله میکند.
دکتر هاوارد فرومکین، پزشک و استاد بازنشسته بهداشت عمومی در دانشگاه واشنگتن، میگوید: «شگفتآور است که دولت در حال لغو نتیجهگیری مربوط به خطر است؛ این کار شبیه آن است که کسی اصرار داشته باشد جهان مسطح است یا وجود جاذبه را انکار کند».
به گفته کارشناسان، در پنج سال گذشته هزاران مطالعه علمی به بررسی تغییرات اقلیمی و پیامدهای آن برای سلامت انسان پرداختهاند و بیشتر آنها نشان میدهد که تغییرات اقلیمی هر چه بیشتر برای مردم خطرناک میشود.
مرگهای مرتبط با گرما در ۲۵ سال گذشته بیش از دو برابر شده است
بسیاری از مطالعات نتیجه میگیرند که در ایالات متحده در چند دهه گذشته هزاران نفر بر اثر تغییرات اقلیمی جان خود را از دست دادهاند و شمار بسیار بیشتری بیمار شدهاند.
برای مثال، مطالعهای با عنوان «روندهای مرگهای مرتبط با گرما در آمریکا، ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۳» در نشریه معتبر جاما نشان میدهد تعداد و نرخ سالانه مرگهای مرتبط با گرما در یکچهارم قرن گذشته بیش از دو برابر شده و از ۱۰۶۹ مورد در سال ۱۹۹۹ به رکورد ۲۳۲۵ مورد در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۱ در نشریه نیچر کلایمیت چنج ۷۳۲ نقطه در ۴۳ کشور، از جمله ۲۱۰ نقطه در ایالات متحده، را بررسی کرد و به این نتیجه رسید که بیش از یک سوم مرگهای ناشی از گرما به تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی مربوط است. این یعنی سالانه بیش از ۹۷۰۰ مرگ در جهان به گرمایشی نسبت داده میشود که از سوزاندن زغال سنگ، نفت و گاز طبیعی ناشی میشود.
مطالعه جدیدی که این هفته منتشر شده نشان داده است که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، ۲.۲ درصد مرگهای تابستانی در تگزاس با گرما مرتبط بوده است «زیرا تغییرات اقلیمی گرمای مکررتر و شدیدتری را به تگزاس میآورد».
رشد شتابان پژوهشها درباره پیامدهای بهداشتی تغییرات اقلیمی
به گفته کتابخانه ملی پزشکی و پایگاه داده پژوهشی پابمد، در بیش از ۱۵ سالی که از زمانی میگذرد که دولت برای نخستین بار تغییرات اقلیمی را خطری برای سلامت عمومی تشخیص داد، بیش از ۲۹ هزار مطالعه داوریشده درباره تلاقی اقلیم و سلامت منتشر شده که بیش از ۵ هزار مورد آنها مشخصا بر ایالات متحده تمرکز داشته است.
بیش از ۶۰ درصد این مطالعات در پنج سال گذشته منتشر شده است.
فرومکین، مدیر پیشین مرکز ملی بهداشت محیطی که با حکم جورج دبلیو بوش منصوب شده بود، میگوید: «یک مطالعه پس از مطالعه دیگر نشان میدهد که تغییرات اقلیمی سلامت را به خطر میاندازد، و دلیل سادهای هم دارد: این واقعیت دارد».
ترامپ در یک رویداد روز پنجشنبه در کاخ سفید با این نظر مخالفت کرد و گفت: «این موضوع هیچ ارتباطی با سلامت عمومی ندارد. همه اینها یک کلاهبرداری است، یک کلاهبرداری بزرگ».
کارشناسان به شدت با این نظر مخالفند.
دکتر جاناتان پاتز، پزشک و مدیر مرکز پژوهش سلامت، انرژی و محیط زیست در دانشگاه ویسکانسین-مدیسون، میگوید: «خطرهای بهداشتی در حال افزایش است چون تغییرات اقلیمی ناشی از انسان همین حالا هم بر ما اثر گذاشته است. برای نمونه گنبد گرمایی سال ۲۰۲۱ را در نظر بگیرید که در شمال غربی بیش از ۶۰۰ نفر را کشت. مطالعات جدید نسبتدهی اقلیمی نشان میدهد احتمال وقوع آن رویداد به دلیل تغییرات اقلیمی ۱۵۰ برابر شده بود».
پاتز و فرومکین هر دو میگویند «اکثریت قاطع» مطالعات داوریشده نشاندهنده آسیبهای بهداشتی ناشی از تغییرات اقلیمی است. مطالعات داوریشده بالاترین معیار در علم به شمار میرود، زیرا دیگر متخصصان دادهها، شواهد و روشها را موشکافی میکنند، تغییراتی میخواهند و درباره شیوهها و نتیجهگیریها پرسش مطرح میکنند.
پژوهشها فقط به گرما و مرگومیر محدود نمیشود
مطالعات مختلف به ابعاد گوناگون سلامت میپردازد. برخی به مرگهایی نگاه کردهاند که بدون تغییرات اقلیمی رخ نمیداد. برخی دیگر به بیماریها و آسیبهایی پرداختهاند که مرگبار نبودهاند. به دلیل استفاده پژوهشگران از دورههای زمانی متفاوت، روشهای محاسبه گوناگون و جنبههای خاص سلامت، ارقام نهایی برآوردهای آنها کاملا با هم منطبق نیست.
مطالعات همچنین تفاوتها میان گروههای مختلف مردم و مکانهای گوناگون را بررسی کرده است. یکی از حوزههای رو به رشد در این پژوهشها، مطالعات نسبتدهی است که با مقایسه مرگومیر و بیماریهای دنیای واقعی با آنچه شبیهسازیهای رایانهای برای جهانی بدون جهش در گازهای گلخانهای نشان میدهد، محاسبه میکند چه سهمی از مرگ یا بیماری را میتوان به تغییرات اقلیمی ناشی از انسان نسبت داد.
سال گذشته یک تیم بینالمللی از پژوهشگران با مرور مطالعات پیشین کوشیدند به یک برآورد سالانه از هزینههای بهداشتی تغییرات اقلیمی برسند.
در حالی که بسیاری از مطالعات فقط به مرگهای ناشی از گرما میپردازد، این تیم تلاش کرد انواع مختلف مرگهای مرتبط با تغییرات اقلیمی را در نظر بگیرد؛ از موجهای گرما و فاجعههای آبوهوایی شدید مانند توفان هاروی در سال ۲۰۱۷ گرفته تا آتشسوزیهای جنگلی، آلودگی هوا و بیماریهای منتقلشونده از طریق پشه مانند مالاریا، و دریافت که هر سال صدها هزار مرگ ناشی از تغییرات اقلیمی در جهان رخ میدهد.
آنها سپس از آمار خود سازمان حفاظت محیط زیست استفاده کردند که برای هر زندگی انسانی ۱۱.۵ میلیون دلار به قیمت سال ۲۰۱۴ (۹.۷ میلیون یورو) ارزشگذاری میکند و بر این اساس هزینه سالانه جهانی را «دستکم در حد ۱۰ میلیارد دلار» (۸.۴ میلیارد یورو) برآورد کردند.
فرومکین میگوید: «مطالعات همچنین میان تغییرات اقلیمی و عفونتهای منتقله از آب که موجب اسهال میشود، مشکلات سلامت روان و حتی مشکلات تغذیهای ارتباط برقرار کرده است».
دکتر لین گلدمن، پزشک و رئیس پیشین دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه جورج واشنگتن، میگوید: «بهداشت عمومی فقط درباره پیشگیری از بیماری، مرگ و ناتوانی نیست، بلکه به رفاه نیز مربوط است. ما هر چه بیشتر شاهد آن هستیم که مردم به دلیل جابجایی اجباری ناشی از بالا آمدن سطح دریا، توفانهای شدیدتر و آتشسوزیها آواره میشوند».
او میافزاید: «ما تازه آغاز به درک همه پیامدهای یک اقلیم در حال تغییر از نظر سلامت کردهایم».
سرما هم میکشد و این عامل رو به کاهش است
وقتی مرگهای مرتبط با سرما را هم وارد محاسبه کنیم، موضوع پیچیدهتر میشود. این مرگها رو به کاهش است، اما مطالعات نشان میدهد در ایالات متحده هنوز هم مرگ ناشی از قرار گرفتن در معرض سرما ۱۳ برابر مرگ ناشی از گرماست.
مطالعه دیگری به این نتیجه میرسد که تا زمانی که جهان نسبت به امروز ۱.۵ درجه سلسیوس دیگر گرمتر شود، تعداد مرگهای مرتبط با دما چندان تغییر نخواهد کرد، «زیرا کاهش مرگومیر ناشی از سرما با افزایش مرگهای مرتبط با گرما جبران میشود».
اما این مطالعه میگوید پس از آن که دماها افزایشی فراتر از این آستانه پیدا کند و اگر جامعه خود را با گرمای بیشتر سازگار نکند، «میزان کل مرگومیر به سرعت بالا میرود».