مصوبه ۲۰۰۹ موسوم به «یافته خطرآفرینی» مبنای حقوقی تقریبا همه مقررات اقلیمی آمریکا درباره انتشار گازهای گرمکننده زمین است.
کاخ سفید اعلام کرد دولت ترامپ روز ۱۲ فوریه یک یافته علمی را که مدتهای طولانی مبنای اصلی اقدامهای آمریکا برای تنظیم انتشار گازهای گلخانهای و مقابله با تغییرات اقلیمی بوده است، لغو خواهد کرد.
اداره حفاظت محیط زیست آمریکا مقرره نهایی صادر خواهد کرد که اعلامیه دولتی سال ۲۰۰۹ موسوم به «یافته تهدید» را لغو میکند. این سیاست دوران اوباما نتیجه گرفته بود که دی اکسید کربن و دیگر گازهای گلخانهای سلامت و رفاه عمومی را به خطر میاندازند.
کارولاین لویت، سخنگوی کاخ سفید، ۱۰ فوریه گفت دونالد ترامپ رئیسجمهور و لی زلدین، رئیس اداره حفاظت محیط زیست، در مراسمی در کاخ سفید لغو یافته تهدید سال ۲۰۰۹ در دوران اوباما را رسمی خواهند کرد.
به گفته او، این اقدام بزرگترین کاهش مقررات در تاریخ آمریکا خواهد بود و ۱.۳ تریلیون دلار از بار مقررات سنگین از دوش مردم آمریکا برمیدارد. لویت گفت بخش عمده این صرفهجویی از کاهش هزینه خودروهای جدید ناشی میشود و اداره حفاظت محیط زیست پیشبینی میکند برای خودروهای سواری سبک، شاسیبلندها و کامیونهای پرطرفدار به طور متوسط بیش از ۲۴۰۰ دلار (۲٬۰۱۵ یورو) به ازای هر خودرو صرفهجویی شود.
یافته تهدید مبنای حقوقی تقریبا همه مقررات اقلیمی تحت قانون هوای پاک برای خودروها، نیروگاهها و دیگر منابع آلودگی است که کره زمین را گرم میکنند. از این یافته برای توجیه مقرراتی مانند استانداردهای آلایندگی خودرو استفاده میشود؛ مقرراتی که با هدف حفاظت در برابر تهدیدهایی وضع شدهاند که بر اثر تغییرات اقلیمی شدیدتر شدهاند، از جمله سیلهای مرگبار، موجهای گرمای شدید، آتشسوزیهای جنگلی فاجعهبار و دیگر بلایای طبیعی در ایالات متحده و سراسر جهان.
چالشهای حقوقی حتمی است
هر اقدامی که عملا به لغو این مقررات منجر شود بیتردید با چالشهای حقوقی روبهرو خواهد شد و گروههای محیط زیستی این چرخش را بزرگترین حمله در تاریخ آمریکا به تلاشهای فدرال برای مقابله با تغییرات اقلیمی توصیف میکنند.
ابیگیل دیلن، رئیس موسسه حقوقی غیرانتفاعی ارثجاستیس، گفت: «دولت ترامپ از مسئولیت اصلی خود برای حفاظت از ما در برابر پدیدههای حدی آب و هوایی و تشدید تغییرات اقلیمی دست میکشد. هیچ راهی برای سازگار کردن تصمیم اداره حفاظت محیط زیست با قانون، علم و واقعیت بلایایی که هر سال ما را سختتر درگیر میکنند وجود ندارد. ارثجاستیس و شرکای ما دولت ترامپ را به دادگاه خواهند کشاند.»
بریجیت هیرش، سخنگوی اداره حفاظت محیط زیست، مقررات دوران اوباما را «یکی از مخربترین تصمیمها در تاریخ معاصر» توصیف کرد و گفت این اداره «به طور فعال در حال کار برای ارائه اقدامی تاریخی برای مردم آمریکا است».
ترامپ که پیشتر تغییرات اقلیمی را «حقه» خوانده است، قبلا فرمانی اجرایی صادر کرد که به اداره حفاظت محیط زیست دستور میداد گزارشی درباره «قانونی بودن و تداوم قابلیت اجرا»ی یافته تهدید ارائه کند. محافظهکاران و برخی جمهوریخواهان کنگره سالهاست در پی لغو مقرراتی هستند که به باور آنها برای محدود کردن گازهای گلخانهای عامل گرمایش جهانی بیش از حد سختگیرانه و برای اقتصاد زیانبار است.
زلدین، نماینده پیشین جمهوریخواه کنگره که سال گذشته از سوی ترامپ برای ریاست اداره حفاظت محیط زیست برگزیده شد، از سلفهای دموکرات خود انتقاد کرده و گفته است آنها «برای مقابله با تغییرات اقلیمی حاضر بودند کشور را ورشکست کنند».
زلدین هنگام اعلام مقرره پیشنهادی در ژوئیه سال گذشته گفت: «دموکراتها این یافته تهدید را ایجاد کردند و بعد توانستند همه این مقررات مربوط به خودروها، هواپیماها و منابع ثابت را اعمال کنند تا در عمل بخشهایی از اقتصاد ما را با مقررات از میان بردارند. و این برای آمریکاییها بسیار پرهزینه بوده است.»
پیتر زالزال، وکیل و معاون حقوقی صندوق دفاع از محیط زیست، در پاسخ گفت اداره حفاظت محیط زیست با این کار عملا آلودگی بیشتر اقلیمی، افزایش هزینه بیمه درمان و سوخت و هزاران مورد مرگ زودرس قابل پیشگیری را تشویق خواهد کرد. او و دیگر مدافعان میگویند این اداره فقط بر هزینههای صنعت تمرکز کرده و منافع اقلیمی و بهداشتی این مقرره را نادیده میگیرد.
زالزال گفت تلاش زلدین «با توجه به انبوه شواهد علمی که از این یافته پشتیبانی میکند، خسارتهای اقلیمی ویرانگری که آمریکاییها همین حالا تجربه میکنند و تکلیف روشن اداره حفاظت محیط زیست برای حفاظت از سلامت و رفاه آمریکاییها، اقدامی بدبینانه و به شدت مخرب است».
دیوان عالی یافته تهدید را تایید کرده است
دیوان عالی در پروندهای در سال ۲۰۰۷ حکم داد که گازهای گلخانهای گرمکننده سیاره که در اثر سوزاندن نفت و دیگر سوختهای فسیلی ایجاد میشوند، طبق قانون هوای پاک آلاینده هوا به شمار میآیند.
از زمان این تصمیم، که در پروندهای معروف به «ماساچوست علیه اداره حفاظت محیط زیست» صادر شد، دادگاهها به طور یکدست چالشهای حقوقی علیه یافته تهدید را رد کردهاند، از جمله حکمی در سال ۲۰۲۳ از سوی دادگاه استیناف حوزه کلمبیای واشنگتن.
در پی پیشنهاد زلدین برای لغو این مقرره، آکادمیهای ملی علوم، مهندسی و پزشکی آمریکا مبانی علمی یافته سال ۲۰۰۹ را بازبینی کرد و نتیجه گرفت که این ارزیابی «دقیق است، آزمون زمان را پس داده و اکنون با شواهد حتی قویتر نیز تقویت شده است».
هیئت علمی این نهاد در گزارشی در ماه سپتامبر اعلام کرد بخشی از درک ما از تغییرات اقلیمی که در سال ۲۰۰۹ نامطمئن یا ابتدایی بود اکنون روشن شده است. این هیئت افزود: «شواهد مربوط به آسیبهای کنونی و آینده به سلامت و رفاه انسان که بر اثر گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای انسانی ایجاد میشود، فراتر از هر مناقشه علمی است».