تیستو، تروی سیوان و گروه استروکس چه وجه مشترکی دارند؟ یک موسیقیشناس دانمارکی معتقد است پاسخ این پرسش را پیدا کرده است.
قطعا آن را شنیدهاید. آنقدر همهگیر شده که شنیدننکردنش تقریبا ناممکن است. ملودیای است بر پایه چهار نت که در تکآهنگهای پیاپی دوباره و دوباره ظاهر میشود و مثل عسل به گوش میچسبد.
آگهی
آگهی
کارل مارتین، موسیقیشناس دانمارکی، آن را «ملودی نسل آلفا» نامیده؛ چون بسیاری از ترانههایی که از آن استفاده میکنند در دهه ۲۰۱۰ منتشر شدهاند.
«APT.» از Rosé و Bruno Mars، «One of Your Girls» از Troye Sivan، «Ode to the Mets» از The Strokes. از راک و پاپ گرفته تا EDM، و از اسپانیا و هند و نروژ تا نقاط دیگر جهان، هنرمندان زیادی از این ملودی استفاده کردهاند.
مارتین هنگام گوش دادن به ترانههای پاپ از سراسر جهان متوجه این الگو شد. او همان چارچوب ملودیک تکرارشونده را تشخیص داد و شروع کرد به جمعآوری نمونهها برای یک ویدیوی یوتیوبی.
در نهایت، او حدود ۵۰۰ ترک را شناسایی کرد و بعد فهرست را به ۷۲ ترانهای محدود کرد که بهباور او از یک الگوی ملودیک مشترک استفاده میکنند. وقتی این آهنگها پشتسرهم پخش میشوند، شباهتها شگفتانگیز است و ناگهان انگار همهجا آن را میشنوید.
مارتین در ویدیوی توضیحی ۱۴ دقیقهای (منبع به زبان انگلیسی) خود میگوید: «تا به حال ندیدهام یک ملودی مشخص تا این حد در موسیقی پاپ فراگیر شود.»
چرا «ملودی نسل آلفا» مدام تکرار میشود؟
مارتین میگوید این ملودی حول چهار نت «ستون» شکل گرفته که در قالب دو عبارت کوتاه موسیقایی، مثل دو جمله، پخش شدهاند.
او توضیح میدهد: «همه نتهای دیگر دور این چهار نت میچرخند، چون روی ضربهای قوی قرار میگیرند یا جمله ملودیک روی آنها تمام میشود.»
ترانهسراها هرکدام بهشیوه خود فاصله بین این نتهای ستون را پر میکنند، اما همهچیز در نهایت حول همین چهار نت میچرخد.
مارتین معتقد است این ملودی بهخاطر پیروی از الگوی «پرسش و پاسخ» تا این اندازه خوب عمل میکند؛ جمله اول با ایدهای ناتمام شروع میشود و در نهایت روی یک فرود «دلنشین و همآوا» حل میشود.
مارتین میگوید: «این ملودی بهتنهایی هم بسیار خوشصداست و آن حالوهوای تلخوشیرین را در خود دارد.»
همین ویژگی توضیح میدهد چرا این ملودی تا این حد در ترانههای شکست عشقی و اندوه تکرار میشود؛ دو تا از جاودانهترین مضامین در موسیقی پاپ.
و آنقدر انعطافپذیر است که همین ملودی میتواند در ترانههایی ظاهر شود که در باقی اجزا هیچ شباهتی به هم ندارند؛ از هیتهای پاپراک Yungblud گرفته تا قطعههای EDM از Zedd و Tiesto.
چرا هیچکس به دادگاه کشیده نمیشود؟
شباهتها شاید چشمگیر باشد، اما مارتین میگوید این موضوع لزوما بهمعنای بزرگترین نمونه نقض حقتکثیر در تاریخ نیست.
او این پدیده را «اینترپولیشن» توصیف میکند؛ یعنی قرض گرفتن یک ملودی موجود، نه نمونهبرداری از یک ضبط، و تاکید میکند که این کار همیشه آگاهانه نیست. بهباور او بسیاری از ترانهسراها فقط بهدلیل شنیدن مکرر این ملودی در موسیقی پاپ آن را جذب کردهاند و بعد بیآنکه متوجه باشند همان را بازتولید کردهاند.
با وجود نامش، این ملودی چند دهه پیش از نسل آلفا شکل گرفته است. از قدیمیترین نمونهها میتوان به هیت سال ۱۹۶۵ بیتلز با نام «It’s Only Love» اشاره کرد؛ هرچند ریشههای آن احتمالا بسیار دورتر میرود.
از زمان انتشار ویدیوی مارتین، برخی الگوهای مشابه را تا آثار بتهوون (منبع به زبان انگلیسی) عقب بردهاند؛ یعنی ممکن است ملودی نسل آلفا قرنهاست جلوی چشم ما بوده و فقط متوجهش نشدهایم.