مرور کارنامه حرفهای این طراح آیندهنگر بحثی تازه درباره بخشش، فراموشی و بالاترین افتخار دنیای مد برانگیخته است.
«مت گالا» تقریباً یک سال مانده به برگزاری مراسم بعدی خود بحثبرانگیز شده است.
آگهی
آگهی
۳۱ ژوئیه، بخش طراحی لباس موزه متروپولیتن اعلام کرد که نمایشگاه بهار ۲۰۲۷ خود را به بزرگداشت آثار طراح افسانهای بریتانیایی، جان گالیانو، اختصاص میدهد.
این نمایشگاه با عنوان «جان گالیانو: افقها» مروری بر چند دهه فعالیت او خواهد بود و مراسم مت گالا نیز با محوریت گالیانو برگزار میشود.
اما این تصمیم فوراً با انتقادهایی در سراسر دنیای فرهنگ عامه روبهرو شد.
زیرا با وجود آنکه دوران حضور این طراح در خانههای لوکس ژیوانشی و دیور بسیار تاثیرگذار بود، او شاید بیش از هر چیز به خاطر فورانهای یهودستیزانه و نژادپرستانهای شناخته میشود که در سال ۲۰۱۱ به محکومیتش به جرم ناشی از نفرت انجامید.
جان گالیانو کیست؟
گالیانو که در جبلالطارق به دنیا آمده، در ششسالگی همراه خانوادهاش به بریتانیا مهاجرت کرد و در سال ۱۹۸۴ در مدرسه معتبر «سنترال سنت مارتینز» به تحصیل طراحی پرداخت. اعتبار او به عنوان طراح پیش از آنکه وارد دنیای حرفهای شود تثبیت شده بود.
مجموعه فارغالتحصیلی او با عنوان «له انکرویابل»، الهامگرفته از لذتطلبی اشرافی پس از دوران «حکومت وحشت» در انقلاب فرانسه، به طور کامل توسط فروشگاه زنجیرهای بریتانیایی براونز خریداری شد.
با کمک آنا وینتور، سردبیر وقت مجله ووگ و چهره ثابت مت گالا، گالیانو اوایل دهه ۱۹۹۰ در پاریس به شهرت رسید. در سال ۱۹۹۴ او به عنوان طراح ارشد ژیوانشی منصوب شد و نخستین بریتانیایی بود که ریاست یک خانه بزرگ مد فرانسوی را بر عهده میگرفت.
در سال ۱۹۹۶ شرکت الویاماچ، مالک ژیوانشی و چندین برند دیگر مد، گالیانو را به خانه مد دیور منتقل کرد. از آن لحظه، مسیر حرفهای او با سرعتی شهابوار اوج گرفت.
گالیانو به عنوان خالق کیف «سدل» دیور شناخته میشود؛ یکی از محبوبترین کیفهای دستی تاریخ که با کمک شخصیت کری بردشو در سریال «سکس اند د سیتی» شهرت جهانی یافت. تا اوایل دهه ۲۰۰۰ او کاملاً خود را در فرهنگ عامه جا انداخته بود.
در سال ۲۰۱۱ چه اتفاقی افتاد؟
کمی پیش از هفته مد پاییز/زمستان ۲۰۱۱ پاریس، گالیانو ناگهان سقوط کرد؛ ویدئویی از او ضبط شد که در یک کافه در پاریس به یک زوج توهینهای نژادپرستانه و یهودستیزانه پرتاب میکرد. در بخشی از این ویدئو او میگوید: «من عاشق هیتلرم».
او از دیور اخراج شد و بعدتر دادگاهی در فرانسه او را به خاطر اهانتهای علنی بر پایه منشأ، وابستگی مذهبی، نژاد یا قومیت مجرم شناخت؛ اظهاراتی که دادستان آنها را «اسفناک و هولناک» توصیف کرد. دادگاه او را به پرداخت ۶ هزار یورو جریمه محکوم کرد و استدلالش را مبنی بر قرار داشتن در وضعیت روحی شکننده پس از مرگ یکی از دوستان نزدیک نپذیرفت.
با این حال تا سال ۲۰۱۳ روند بازسازی تصویر او در افکار عمومی آغاز شده بود. وینتور به او کمک کرد تا پیش از هفته مد پاییز ۲۰۱۳ نیویورک، اقامتی موقت در استودیوی اسکار دلا رنتا، طراح اهل جمهوری دومینیکن، به دست آورد. این همکاری با تحسین روبهرو شد و منتقدان بر تئاتریبودن شاخص طراحی گالیانو در مجموعه آمادهپوش دلا رنتا تاکید کردند.
در سال ۲۰۱۴ او به عنوان مدیر خلاق خانه فرانسوی «میسون مارژیلا» منصوب شد و این سمت را تا سال ۲۰۲۴ حفظ کرد.
در مارس امسال، گالیانو قرارداد همکاری خلاقانه با زارا را برای دو سال امضا کرد.
نگاهی فراتر از «افقها»
گالیانو که اکنون ۶۵ سال دارد بارها بابت آن رفتار خود عذرخواهی کرده و گفته است در آن دوره از اعتیاد به الکل و مواد مخدر رنج میبرده. بسیاری از رهبران جوامع یهودی نیز توبه او را واقعی پذیرفتهاند.
پیش از آنکه نمایشگاه «افقها» شکل بگیرد، وینتور و اندرو بولتون، کیوریتور بخش طراحی لباس، با چندین رهبر یهودی از جمله اتحادیه ضد افترا و اتحادیه یهودیت اصلاحطلب مشورت کردند. همه آنها با برگزاری این نمایشگاه موافقت کردند.
وینتور گفت: «هیچکس بیش از جان گالیانو شایسته نمایشگاهی در این ابعاد نیست. او طراح بزرگی است و کارنامهاش با یک لحظه تعریف نمیشود؛ لحظهای که تا پایان عمر با پیامدهایش زندگی خواهد کرد.»
با این حال اعلام این نمایشگاه دوباره بحثها درباره روند بازگشت و رستگاری او را داغ کرده است.
منتقدان میپرسند آیا در شرایط کنونی درست است که گالیانو را به مرتبهای همسنگ اسطورههای دنیای مد ارتقا دهیم و او را تنها سومین طراح زندهای کنیم که پس از ایو سن لوران در ۱۹۸۳ و ری کاواکوبو در ۲۰۱۷، نمایشگاهی اختصاصی در بخش طراحی لباس متروپولیتن دریافت میکند؛ آن هم در زمانی که یهودستیزی در اروپا و آمریکا رو به افزایش است.
جاناتان گرینبلات، مدیرعامل اتحادیه ضد افترا، به پیج سیکس (منبع به زبان انگلیسی) گفت: «حالا که تصمیم گرفته شده، توپ در زمین مت و شرکایش است؛ نه با ژستهای نمادین حول یک نمایشگاه، بلکه با اقدام واقعی علیه یهودستیزی.»
همچنین دانا توماس، نویسنده و روزنامهنگار حوزه مد، به سابقه کمتر مطرحشده رفتارهای مشکلساز گالیانو اشاره کرده است.
او در سرمقالهای برای نیویورک تایمز (منبع به زبان انگلیسی) از طیفی از رفتارهای او مثال میآورد؛ از بددهنیهای تلخ تا زمانی که از هتل ریتز لندن بیرون انداخته شد، چون کاملاً برهنه شده بود، داخل آسانسور را اشغال کرده و به مهمانانی که میخواستند وارد شوند غرش میکرد و میگفت یک شیر است.
با این حال موزه اعلام کرده است که نمایشگاه گالیانو قرار نیست تجلیل ستایشگرانهای از کار او باشد. «افقها» بیش از چهار دهه فعالیت او را در بر میگیرد و بیش از ۲۰۰ لباس، طراحی و سند آرشیوی را به نمایش میگذارد، اما یک بخش نمایشگاه به اظهارات یهودستیزانه او در سال ۲۰۱۱ و بازگشت بعدیاش به دنیای مد اختصاص خواهد داشت.
موزه در بیانیهای اعلام کرد: «در کنار دستاوردهای خلاقانه خارقالعاده گالیانو، این نمایشگاه به رفتار تحقیرآمیزی نیز میپردازد که به شکلی بنیادین مسیر حرفهای و تصویر عمومی او را تغییر داد. با این کار، نمایشگاه بررسی میکند که دستاورد هنری چگونه باید در کنار مسئولیت اخلاقی فهم شود.»
این نمایشگاه ۹ مه ۲۰۲۷، یک هفته پس از برگزاری مراسم مت گالا در ۳ مه، گشایش مییابد.