در تمام بازی های جام جهانی حالا «وقفه های نوشیدن آب» برنامه ریزی شده که فیفا اجرا می کند و با هو شدن گسترده روبهرو شده است. پشت این وقفه ها چه منطقی است و چرا چنین جنجالی شده اند؟
جامجهانی تا اینجا پر از لحظههای شاد بوده، اما در عین حال رشتهای قابل توجه از جنجالها هم آن را همراهی کرده است.
آگهی
آگهی
از هواداران ژاپنی که سکوهای ورزشگاهها را تمیز میکنند گرفته تا درخواستها برای غذای اسکاتلندی و ارلینگ هالند که تبدیل به ستارهای دوستداشتنی شده است، تماشای لحظههای وایرالشده حاشیهای این تورنمنت هیجانانگیز بوده است. اما در مرکز بیشتر انتقادها، جانی اینفانتینو رئیس فیفا قرار دارد.
او از قیمتهای نجومی بلیتها دفاع کرده؛ بهایی که جامجهانی را شبیه نمایشی نخبهگرایانه و آشفته کرده است. هنگامی که او نخستین جایزه صلح فیفا را به دونالد ترامپ اهدا کرد هم نگرانیها درباره بیطرفی ادعایی فیفا شدت گرفت. او برای تماشای دو بازی در روز از جت اختصاصی استفاده میکند و به این ترتیب به رویدادی اضافه میشود که موسسه نیو ودر (منبع به زبان انگلیسی) آن را «آلایندهترین رویداد تاریخ» توصیف کرده است...
از همه اینها گذشته، توصیه بیمحابای او هم بود که همه در ماجرای راه ندادن داور سومالیایی، عمر آرتان، به آمریکا «باید خونسرد باشند» و تازه اعلام کرده که در فینال ۱۹ ژوییه این دونالد ترامپ خواهد بود که جامجهانی را به کاپیتان تیم قهرمان اهدا میکند... حاشیهها ادامه دارد و این فهرست همچنان طولانیتر میشود.
یکی از موضوعهای آزاردهندهای که هر روز بحث بیشتری برمیانگیزد، «وقفههای آبرسانی» بحثبرانگیز امسال است.
شاید متوجه شده باشید که در بازیهای امسال، در میانه هر نیمه وقفههای اجباری تازهای به شکل ناگهانی اضافه شده است. این تصمیم به اسم حفظ سلامتی بازیکنان توجیه میشود، اما همه قانع نشدهاند.
البته اولویت دادن به سلامت بازیکنان در گرمای زیاد مهم است، اما بسیاری استدلال میکنند که فرمت چهار کوارتر که بیش از هر چیز با ورزشهای آمریکایی شناخته میشود ضرورتی ندارد، آن هم وقتی بسیاری از ورزشگاهها سقف و سیستم تهویه مطبوع دارند.
سوتهای اعتراضی بلند هر بار این وقفهها را همراهی میکند و این واکنش به روندی روبهگسترش تبدیل شده است؛ و فقط هواداران نیستند که از این توقفها کلافه شدهاند. بازیکنان و مربیان هم از تغییری که این ساختار جدید در جریان بازی به وجود آورده انتقاد میکنند.
ورجیل فاندایک، بازیکن تیم ملی هلند، پس از تساوی ۲ بر ۲ این تیم برابر ژاپن در ورزشگاه سرپوشیده و مجهز به سیستم تهویه ایتیاندتی در آرلینگتون تگزاس، از اجرای این وقفهها انتقاد کرد.
فاندایک گفت: «وقفههای آبرسانی کمی عجیب است، چون من تقریبا تا امروز تقریبا همه بازیها را تماشا کردهام و هر بار که بازی برای پخش تبلیغات قطع میشود، چندان خوشم نمیآید. فکر میکنم برای بینندگانی که بیطرف پای تلویزیون نشستهاند هم جذاب نیست. اگر واقعا هوا خیلی گرم باشد، طبیعی است که چنین وقفههایی مفید باشد. اما به نظر من باید در هر بازی جداگانه درباره آن تصمیم گرفت. فکر میکنم در اینباره دیگر به اندازه کافی حرف زدهام.»
مارسلو بیلسا، سرمربی اروگوئه، هم پیش از دیدار این تیم با کیپورد در ۲۱ ژوئن از وقفههای آبرسانی انتقاد کرد و گفت: «بر اساس یک اجماع کلی، این که به جای دو نیمه، بازی در چهار بخش انجام شود درکی را که در طول زمان درباره فوتبال شکل گرفته تغییر میدهد. به نظر من این کار چیزی به فوتبال اضافه نمیکند و در عوض چیزهای زیادی از آن میگیرد.»
توماس توخل، سرمربی تیم ملی انگلیس، هم اعتراف کرده که طرفدار این وقفهها نیست. او گفت: «به نظرم این وقفهها بیش از آنچه فکر میکردم جریان و هویت یک مسابقه فوتبال را قطع و عوض میکند. قبلا هم وقتی واقعا هوا بسیار گرم بود و نیاز وجود داشت، وقفه آبرسانی داشتیم، اما خیلی کوتاهتر بود. حالا عملا بازی را به چهار کوارتر تقسیم میکند و به نظرم ویژگی مسابقه را بیشتر از چیزی که انتظار داشتم تغییر میدهد.»
او اضافه کرد: «با این حال، در مجموع فوتبال را بیشتر وقتی دوست دارم که هر نیمهاش یکنفس برگزار شود، چون ریتم و مومنتوم میسازد. وقتی این همه وقفه وسط بازی ایجاد میشود، ساختن چنین مومنتومی و حفظ آن خیلی سخت است.»
اما اما هیز، سرمربی تیم ملی زنان آمریکا که در طول جامجهانی به عنوان مفسر با شبکه آیتیوی بریتانیا همکاری میکند، میگوید زمانبندی این وقفهها میتواند تیغ دولبه باشد.
هیز گفت: «این وقفهها برای تیمی که در حال از دست دادن مومنتوم است مزیت دارد؛ به همین خاطر من به آنها میگویم وقفه مومنتوم. وقتی تیم شما در اوج است، چنین وقفهای را نمیخواهید، اما وقتی در سرازیری افتادهاید، چرا، به کارتان میآید.»
فیفا استدلال میکند که تصمیم برای اعمال وقفههای نوشیدن آب در هر ۱۰۴ بازی بدون توجه به دمای محل برگزاری، برای ایجاد یکدستی در تمام تورنمنت اتخاذ شده است.
با این حال، بسیاری اینفانتینو را به خاطر آنچه انگیزههای مالی پنهان پشت تحمیل این وقفهها میدانند، زیر سوال بردهاند. منتقدان میگویند این وقفهها در واقع راهی پنهانی برای گنجاندن تبلیغات بیشتر در جریان مسابقه است.
در عمل هم هر بار که داور حدود دقیقه ۲۲ هر نیمه سوت توقف بازی را میزند، بینندگانی که در خانه تماشا میکنند یا تصویر دو قاب همزمان میبینند یا پخش بازی کاملا قطع و آگهی بازرگانی جایگزین میشود.
پس ماجرا یک طرح بیپروا برای پولدرآوردن است؟
اینفانتینو اصرار دارد که چنین نیست و میگوید فیفا از این که شبکهها در این دقایق به سراغ تبلیغات میروند، هیچ درآمد اضافهای به دست نمیآورد.
او گفت: «هیچ درآمد اضافی برای فیفا وجود ندارد، چون تمام قراردادهای تجاری خیلی پیش از این امضا شدهاند. این برای ما مساله مالی نیست. برای ما صرفا موضوعی ورزشی است.»
با این همه، سوتهای اعتراضی ادامه دارد، هواداران راضی نیستند و هر روز افراد بیشتری به این نکته اشاره میکنند که این وقفهها فرصتهای تازهای برای پخش تبلیغات در اختیار شبکهها گذاشته است.
«سرمایهداری غیرضروری»، «بههم زدن آشکار روند بازی برای پول بیشتر از تبلیغات»، «یک دلیل دیگر برای دلسرد شدن از اینفانتینو و تجاری شدن فوتبال»؛ اینها بخشی از نظرهای پرمخاطب در شبکههای اجتماعی است و معدود کسانی هستند که با بالا گرفتن انتقادها از دفاع اینفانتینو قانع شده باشند.
برخی واکنشها را در ادامه میبینید:
با وجود همه اینها، رئیس فعلی فیفا میگوید این نهاد در نظر دارد با وجود واکنشهای منفی، حفظ وقفههای آبرسانی در جامهای جهانی بعدی را بررسی کند. و وقتی در نهایت تصمیم بگیرند این توقفها ادامه پیدا کند، بد نیست به یاد داشته باشیم که شبکههای تلویزیونی برای گرفتن حق پخش زنده از حالا لحظهشماری میکنند...
با این حال، واکنش یوفا برای هواداران فوتبال امیدوارکنندهتر بوده است.
نهاد ادارهکننده فوتبال اروپا اعلام کرده که خبری از وقفههای آبرسانی در مسابقات این قاره نخواهد بود و تایید کرده که هیچ برنامهای برای تغییر فرمت سنتی دو نیمه بدون وقفه در لیگ قهرمانان و یورو ۲۰۲۸ ندارد.
در این میان، دستکم بعضیها از این وضعیت برای شوخی استفاده میکنند:
جامجهانی ۲۰۲۶ (و وقفههای تبلیغاتیاش) تا ۱۹ ژوییه در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود.