کتابخانه ملی فرانسه نسخه خطی ناشناختهای از آهنگساز مشهور اتریشی را بازیابی کرده و هفت قطعه تازه برای فلوت و چنگ را آشکار کرده است.
فرانسوا-پیر گوآ، موسیقیشناس و متخصص مرمت نسخههای خطی در کتابخانه ملی فرانسه، پس از ۳۱ سال کار آرامآرام خود را برای بازنشستگی آماده میکرد. دوم فوریه، وقتی در یکی از مخازن این نهاد مشغول بررسی نسخههای خطی بود، به دفترچهای ناشناس برخورد.
آگهی
آگهی
درون آن ۴۴ صفحه نت موسیقی از سال ۱۷۷۸ پیدا کرد. گوآ که مسئول مجموعههای پیش از سال ۱۸۰۰ در بخش موسیقی کتابخانه است، گمان کرد دستخط و سبک ولفگانگ آمادئوس موزارت (۱۷۹۱-۱۷۵۶) را میشناسد.
او که از کشف خود مطمئن نبود، نظر همکارش لورانس دکوبر را جویا شد؛ کسی که پیشتر نمایشگاهی درباره رابطه موزارت با فرانسه برپا کردهبود.
دکوبر حدس او را تایید کرد و در ماه آوریل، آرمین برینزینگ از بیبلیوتکا موزارتیانا در موزارتئوم زالتسبورگ، اصالت این سند را بهطور قطعی تایید کرد.
گوآ به دستنوشته منتشرنشدهای از استاد اتریشی دست یافتهبود.
ژیل پکوت، رئیس کتابخانه ملی فرانسه، در بیانیهای گفت: «این یکی از مهمترین کشفیات چند دهه اخیر است.»
این کشف ماهها محرمانه نگه داشته شد، اما روز دوشنبه رادیو فرانس موزیک نخستین اجرای جهانی هفت قطعه موزارت برای فلوت و هارپ را پخش کرد؛ آثاری که ماتیلد کالدرینی، نوازنده فلوت، و نیکولا تولیه، نوازنده هارپ از ارکستر فیلارمونیک رادیو فرانس اجرا کردند.
سیبل ویل، رئیس رادیو فرانس، در بیانیهای گفت: «برای هر گروه موسیقی افتخار استثنایی است که بتواند اثری فراموششده از موزارت را دوباره زنده کند.»
او افزود: «اینکه اجرای جهانی این اثر به ارکستر فیلارمونیک رادیو فرانس سپرده شده، گواهی است بر توانایی برتر نوازندگان آن و تعهدشان به پاسداری و انتقال میراث موسیقایی ما.»
این آثار تازهیافته، مجموعهای از تمرینهای کوتاه و ظریف، افزودهای خوشایند به رپرتوار در مجموع محدود موزارت برای این دو ساز است.
این قطعات همچنین تصویری تازه از دوران حضور این آهنگساز در پاریس به دست میدهند. موزارت ۲۲ ساله از مارس تا سپتامبر ۱۷۷۸ در پایتخت فرانسه اقامت داشت و در این مدت از او خواسته شد به ماری-لوئیز-فیلیپین دو بونییر دو گین، نوازنده توانای هارپ و دختر یک دیپلمات، درس آهنگسازی بدهد.
این دفترچه بازیافته سندی است بر این فعالیت آموزشی. به گفته کتابخانه ملی فرانسه، هرچند پدر او به نبوغ دخترش یقین داشت، دوشیزه دو گین در عمل آهنگسازی ضعیف از کار درآمد و موزارت در نامهای به پدر خود نوشت: «شاگردم هیچ ابتکار موسیقایی ندارد.»
هرچند شاگردی نزد استاد به خلق سوناتهای بزرگ منجر نشد، این دو توانستند شش تمرین آهنگسازی را تکمیل کنند؛ تمرینهایی که به احتمال زیاد «از طرحهایی آغاز میشود که خود موزارت پیشنهاد کردهاست».
هنگامی که دوشیزه دو گین در ژوییه ۱۷۷۸ ازدواج کرد، درسها قطع شد و آخرین قطعه ناتمام ماند.
این دستنوشته در اختیار کتابخانه ملی فرانسه باقی خواهد ماند؛ نهادی که پس از زالتسبورگ و برلین، سومین مجموعه بزرگ دستنوشتههای موسیقایی امضا شده موزارت را در خود جای دادهاست. در همین حال، این موسیقی تنها در انتظار آن است که در تالارهای کنسرت سراسر جهان طنینانداز شود.