کاخ فونتنبلو که امسال آخرین ملکه فرانسه را گرامی میدارد در قالب ابتکار «به ماری آنتوانت بنویسید» تاکنون ۴۰۰۰ نامه دریافت کردهاست؛ مسئولان میگویند او نمادی فراتاریخی است که نزدیک به ۲۴۰ سال بعد همچنان در تخیل جمعی ما ریشه دارد.
«بهترین قلمتان را بردارید، کاغذی آبرومند انتخاب کنید و بگذارید کلمات جاری شوند...»
اگر بدانید ماری آنتوانت نامه شما را میخواند، چه چیزی برایش مینوشتید؟
از زمان آغاز ابتکار «به قلمهایتان! به ماری آنتوانت بنویسید (منبع به زبان انگلیسی)»، کاخ فونتنبلو، اقامتگاه روستایی محبوب ماری آنتوانت، ۴ هزار نامه دریافت کردهاست.
سیسیل برلی، تاریخدان متخصص قرن هجدهم و طراح این ابتکار، میگوید: «تاریخ زمانی بیش از همیشه جذاب است که جان بگیرد.»
او میافزاید: «بلافاصله به این فکر افتادم که باید از رسانه نامه استفاده کنیم تا مخاطبان واقعا درگیر شوند. این کار به ایجاد پیوند و احساس نزدیکی با ملکه کمک میکند.»
از زمان آغاز این طرح در ژانویه، نامههایی که به کاخ رسیده بسیار رسمی و محترمانه نوشته شده و همه تقریبا با یک خطاب یکسان شروع میشوند: «اعلیحضرت».
سفری به دل قرن هجدهم
سیلوان مولن، مدیر ارتباطات کاخ سلطنتی، میگوید: «موفقیت این طرح خارقالعاده بوده و ما را غافلگیر کردهاست.»
این ابتکار بخشی از سال موضوعی ماری آنتوانت و لویی شانزدهم (منبع به زبان انگلیسی) در این کاخ است. سال ۲۰۲۶ مصادف است با دویستم و چهلمین سالگرد آخرین حضور او در این مجموعه که حدود ۶۰ کیلومتر آن سوی جنوبشرق پاریس قرار دارد. میان سالهای ۱۷۷۰ تا ۱۷۸۶ این زوج ۱۷ بار به فونتنبلو سفر کردند تا از طبیعت و درباری «کمتشریفاتتر» از ورسای لذت ببرند.
برای گرامیداشت مشهورترین ملکه تاریخ فرانسه، در طول سال در کاخ نمایشگاهها، بازدیدهای هدایتشده و کنسرتهایی تدارک دیده شدهاست. بیرون از فروشگاه کاخ نیز یک «بودوار»، یعنی سالن کوچک و ظریف معمولا مخصوص بانوان، بازسازی شده تا همه بتوانند برای این ملکه فرانسوی نامه بنویسند.
سیسیل برلی میگوید: «چرا جسارت نکنیم و نامهای به مشهورترین ملکه تاریخمان، خطاب به یکی از محبوبترین اقامتگاههایش، بنویسیم؟ فرستادن نامه به کاخ فونتنبلو حرکتی منحصربهفرد و پرمعناست.»
شما چه چیزهایی را با او در میان میگذارید؟ وقتی به ماری آنتوانت فکر میکنید چه چیزهایی به ذهنتان میرسد؟
این تاریخدان میگوید: «از مردم دعوت میکنم احساساتشان و آنچه این شخصیت در آنها برمیانگیزد با او در میان بگذارند.»
نمادی ماندگار
ماری آنتوانت چند ماه پس از همسرش لویی شانزدهم، در ۱۶ اکتبر ۱۷۹۳ با گیوتین اعدام شد و در تاریخ به عنوان آخرین ملکهای ثبت شد که بر فرانسه حکومت کردهاست.
پس از مرگش، تصویر او ابزاری شد؛ در دوران بازگشت سلطنت از او چهره ای ستوده ساختند اما در دوره جمهوری سوم او را به شدت نکوهش کردند.
در قرن بیستم او به یک نماد فرهنگی بدل شد و نزدیک به ۷۰ فیلم دربارهاش ساخته شد. بیرون از مرزهای فرانسه معمولا تصویری نسبتا مثبت از او ارائه میشود؛ موضوعی که توضیح میدهد چرا در ماههای اخیر این همه نامه خطاب به این ملکه پیشین از ایالات متحده و کانادا رسیدهاست.
هنوز هم درباره او فیلمها و مجموعههای جدید ساخته میشود. «لو دلوژ»، محصول مشترک فرانسه و ایتالیا (منبع به زبان انگلیسی) که سالهای پایانی زندگی او را روایت میکند، دو سال پیش اکران شد و سریالی با نام «ماری آنتوانت» ورود او به ورسای را به تصویر میکشد.
بازدیدکنندگان و دوستداران او از سراسر جهان تا ۴ ژوییه فرصت دارند صمیمیترین دلنوشتههایشان را با این ملکه گذشته در میان بگذارند.
در پایان این طرح، زیباترین و تاثیرگذارترین نامههای رسیده گردآوری و در قالب کتابی شامل برگزیده نامهها منتشر خواهد شد.
نامه خود به کاخ فونتنبلو را به این نشانی بفرستید:
«Marie-Antoinette, Château de Fontainebleau – 77300 Fontainebleau.»