«Mehrzweckeier» (تخممرغ همهکاره) به عنوان واژه جوانان سال، نشانه اعتراض شده است. شهروندان اکنون میتوانند درباره آن رای دهند؛ توهین است یا آزادی بیان؟
یک هفته است که مردم در آلمان میتوانند واژه جوانان سال (منبع به زبان آلمانی) را پیشنهاد کنند. به گفته انتشارات پونس لانگنشایدت، یک واژه از همین حالا بیش از بقیه جلب توجه کرده است: «Mehrzweckeier».
«Mehrzweckeier»؛ ماجرا چیست؟
واژه «Mehrzweckeier» بازی زبانی با شعار «Merz leck Eier» است. این شعار در جریان اعتراضها به اصلاح قانون خدمت وظیفه اجباری که ماههاست ادامه دارد استفاده شد.
این شعار روی پلاکارد دانشآموزی ۱۸ ساله نوشته شده بود که اوایل ماه مارس در تظاهراتی علیه خدمت وظیفه در برلین شرکت کرده بود. پلیس این پلاکارد را ضبط کرد.
چند هفته بعد، در تظاهراتی در گیسن حادثه مشابهی رخ داد. دادستانی گیسن به ظن «نشر اکاذیب و افترا علیه اشخاص فعال در زندگی سیاسی» تحقیقات مقدماتی را آغاز کرد.
دقیقا همین واکنش دستگاه قضایی کاربران آنلاین را خشمگین کرد و باعث شد این واژه بر سر زبانها بیفتد.
کاربران در اینستاگرام تصاویر شعار «Merz leck Eier» را منتشر میکنند. یک فعال با نام کاربری «sacksaftbeats» در گوگل مپز نام چند دفتر مرکزی حزب دمکرات مسیحی (CDU) را به «Eierhaus» تغییر داده است. در تصویر منتشرشده در حساب اینستاگرام او نوشته: «۱۶۱ مورد از تغییراتت اکنون به صورت زنده دیده میشود».
آنچه به عنوان انتقاد از اصلاح قانون خدمت وظیفه شروع شده بود، به تدریج به انتقاد از فردریش مرز تبدیل شد. مرز در گفتگویی با مجله اشپیگل در واکنش به این انتقادها گفت: «اگر نگاه کنید میبینید چه چیزهایی در آنجا درباره من منتشر میشود و چگونه به من حمله و توهین میشود؛ هیچ صدراعظمی پیش از من مجبور نبوده چنین چیزی را تحمل کند».
اکنون واژه «Mehrzweckeier» به طور گسترده به عنوان نامزد «واژه جوانان سال ۲۰۲۶» ارسال میشود. در پلتفرم Reddit (منبع به زبان آلمانی) پیشنهاد شده بود که این اصطلاح حتما ارسال شود.
نظرات زیر این پست از «erledigt» (انجام شد) تا «I am doing my part.» در نوسان است.
ائتلاف اتحادیه میخواهد بند ۱۸۸ را سختگیرانهتر کند
ائتلاف اتحادیه (CDU/CSU) اکنون میخواهد با این روند مقابله کند؛ از طریق اصلاح بند ۱۸۸ قانون مجازات.
بر اساس بند ۱۸۸ قانون کیفری، توهین، نشر اکاذیب و افترا علیه سیاستمداران جرم محسوب میشود.
این بند پیشتر در سال ۲۰۲۱ سختگیرانهتر شد و عنوان مجرمانه «توهین» به آن افزوده شد؛ جرمی که حداکثر سه سال حبس دارد. این اصلاحیه امکان میدهد توهین به سیاستمداران حتی بدون آنکه خود فرد شاکی خصوصی شود نیز تحت تعقیب قرار گیرد.
افزایش شمار مجازاتها
به دلیل سختگیرانهتر شدن قانون، اکنون احکام مجازات بیشتری صادر میشود. اخیرا مردی در ایالت بادن-وورتمبرگ مجبور شد تقریبا معادل یک ماه حقوق خالص خود جریمه بپردازد، چون در یک نظر در فیسبوک صدراعظم را «Lügenfritz» خطاب کرده بود.
شهروند دیگری از سوی دادگاه بدوی هایلبرون به پرداخت ۲۰ روز جزای نقدی محکوم شد، به دلیل آنکه مرز را «Lackaffe» نامیده بود. پس از اعتراض، پرونده با پرداخت مبلغی و به صورت مشروط مختومه شد.
آزادی بیان یا توهین؟
واژههایی مانند «Lügenfritz» یا «Lackaffe» توهین است یا مصداق آزادی بیان؟ آیا چنین اظهاراتی علیه سیاستمداران باید جرم باشد و آیا سیاستمداران به محافظت بیشتری نسبت به شهروندان عادی نیاز دارند؟ میان سیاستمداران در این باره اختلاف نظر وجود دارد.
برخی از اعضای CDU و CSU با سختگیرانهتر شدن بند ۱۸۸ مخالف هستند. به نوشته اشپیگل، از جمله کارستن لینمن، دبیرکل حزب دمکرات مسیحی، و ینس اشپان رئیس فراکسیون اتحادیه در بوندستاگ، معتقدند توهین به سیاستمداران باید تنها در صورت طرح شکایت از سوی خود آنان تعقیب شود؛ همانطور که پیش از اصلاح سال ۲۰۲۱ بود.
اریک مارکوارت، سیاستمدار حزب سبزها، نیز خواستار لغو بند ۱۸۸ است و میگوید باید از آزادی بیان محافظت شود.
در مقابل، حزب سوسیالدمکرات (SPD) با لغو بند ۱۸۸ قانون مجازات، که اتحادیه و حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) خواستار آن هستند، مخالف است. از نظر این حزب، حمایت ویژه از چهرههای عمومی در برابر توهین و افترا ضروری است.
کارمن وگه، سخنگوی سیاستهای حقوقی SPD، به آمار پروندههای تحقیقی اشاره میکند که از ۲۶۰۰ مورد در سال ۲۰۲۵ به تازگی به ۴۵۰۰ مورد رسیده است.
چه زمانی «واژه جوانان سال ۲۰۲۶» اعلام میشود؟
فارغ از این بحثها، ممکن است واژه «Mehrzweckeier» به عنوان «واژه جوانان سال ۲۰۲۶» انتخاب شود. پیشنهادها تا میانه ژوئن جمعآوری میشود و سپس در پایان ژوئیه ده گزینه برتر به فهرست کوتاه راه مییابند. در پاییز، واژه جوانان سال ۲۰۲۶ اعلام خواهد شد.