منطقه شامپاین فرانسه با کاهش بیسابقه برداشت انگور روبهرو شده، اما مصرفکنندگان فعلا نباید انتظار داشته باشند تعداد بطریهای شامپاین در فروشگاهها نصف شود.
منطقه شامپاین فرانسه با فروپاشی بیسابقه برداشت انگور روبهرو شده است. با این حال، دستکم فعلا مصرفکنندگان نباید انتظار داشته باشند تعداد بطریهایی که به فروشگاهها میرسد نصف شود.
دلیلش این است که برداشت امسال بهتنهایی تعیین نمیکند چه تعداد بطری را میتوان بلافاصله روانه بازار کرد. تولید شامپاین چندین سال طول میکشد و تولیدکنندگان برای جبران سالهای کممحصول، ذخایر قابلتوجهی و نیز شرابهای ذخیره از برداشتهای گذشته در اختیار دارند تا عرضه را حفظ کنند.
در سراسر فرانسه نیز انتظار میرود تولید شراب بازتابدهنده برداشت بسیار ضعیف امسال باشد. بر اساس برآوردهای اولیه آگرست، اداره آمار وزارت کشاورزی فرانسه، کل تولید شراب در سال ۲۰۲۶ به ۳٫۳۹ میلیارد لیتر کاهش خواهد یافت.
این رقم ۶ درصد کمتر از سال ۲۰۲۵ و ۲۸ درصد پایینتر از ۴٫۷۲ میلیارد لیتر تولید شده در سال ۲۰۲۳ خواهد بود.
در صورت تایید، این کوچکترین برداشت شراب فرانسه از سال ۱۹۵۷ تاکنون خواهد بود؛ سالی که بنا بر دادههای سازمان بینالمللی انگور و شراب، تولید کشور به ۳٫۲۵ میلیارد لیتر رسید.
این افت تا حدی ناشی از کاهش ۲٫۵ درصدی سطح تاکستانهای در حال بهرهبرداری در فرانسه است. اما خشکسالی و موجهای مکرر گرما تاثیر بسیار بیشتری داشته و حجم شراب تولیدی از هر هکتار را پایین آورده است.
ژان-ماری کاردبا، استاد دانشگاه بوردو که با مدرسه بازرگانی اینسک همکاری دارد، به یورونیوز بیزنس گفت: «شواهد بهروشنی نشان میدهد که گرما و خشکسالی، از طریق کاهش عملکرد در هر هکتار، توضیح اصلی برداشت فوقالعاده پایین امسال هستند.»
آمارهای منطقهای نیز این ارزیابی را تایید میکند. برخی از تندترین سقوطها در مناطقی رخ داده که تاکستانهای نسبتا کمی در آنها از چرخه تولید خارج شدهاند.
در بوردو و لانگدوک-روسیون، جایی که سطحهای وسیعی از تاکها از ریشه کنده شدهاند، انتظار میرود تولید شراب بهترتیب ۱۰ و ۵ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۵ باشد، هرچند در هر دو منطقه این میزان همچنان پایینتر از متوسط سالهای اخیر است.
چرا شامپاین تا این حد آسیب دیده است؟
بر اساس پیشبینیها، تولید شراب از برداشت امسال در منطقه شامپاین ۴۸ درصد کاهش مییابد و از ۲٫۵۷ میلیون هکتولیتر در سال ۲۰۲۵ به ۱٫۳۴ میلیون هکتولیتر در سال جاری میرسد.
در مورد شرابهایی که نشان مبدا حفاظتشده شامپاین را دارند، افت تولید اندکی شدیدتر است. انتظار میرود تولید این شرابها ۴۹ درصد کاهش یابد و به ۱٫۲۴ میلیون هکتولیتر برسد؛ یعنی ۴۷ درصد پایینتر از متوسط پنجساله.
با این حال، این ارقام فقط به شرابی مربوط میشود که از انگور برداشتشده در سال جاری تولید شده است، نه تعداد بطریهای شامپاین که قرار است فروخته شود.
پس از شامپاین، بدترین وضعیت متعلق به منطقه ژورا است که پیشبینی میشود تولید در آن ۳۶ درصد کاهش یابد، و سپس بورگون-بوژوله که انتظار میرود تولیدش ۳۳ درصد پایین بیاید. بنا بر گزارش آگرست، میزان کاهش تولید انگور پینونوآر بورگونی بیش از ۵۰ درصد است.
در منطقه شامپاین، برداشت انگور از میانه اوت آغاز شد و رسیدگی انگورها به سطحی استثنایی رسید. اما یخبندان در منطقه اِن، تگرگ و خشکسالی از ماه مارس به این سو، محصول را بهشدت کاهش داد. متوسط وزن خوشههای انگور به پایینترین سطح در ۲۰ سال گذشته رسید.
آیا بطریهای کمتری از شامپاین فروخته خواهد شد؟
آسیب به محصول شدید است، بهویژه برای انگورکاران مستقل. اما کاهش ۴۹ درصدی شراب تولیدشده از انگور امسال به این معنا نیست که عرضه شامپاین آماده مصرف بلافاصله به همین میزان کاهش پیدا کند.
پیش از آنکه ابعاد کامل خسارت روشن شود، صنعت شامپاین سقف بخشی از برداشت ۲۰۲۶ را که میتوانست فروخته شود، ۸هزار و ۸۰۰ کیلوگرم انگور در هر هکتار تعیین کرده بود؛ رقمی که تنها حدود ۲ درصد کمتر از حد ۹هزار کیلوگرم در هکتار تعیینشده برای سال ۲۰۲۵ بود و بیشتر بازتابی از افت تقاضا و ضرورت مدیریت ذخایر بهشمار میرفت.
به گفته سندیکای عمومی انگورکاران شامپاین، اکنون انتظار میرود برداشت واقعی بهطور متوسط از حدود ۷هزار کیلوگرم در هکتار فراتر نرود؛ سطحی که پایینترین میزان از دهه ۱۹۸۰ تاکنون خواهد بود.
انگورکارانی که به سطح مجاز نمیرسند، نمیتوانند کمبود انگور را جبران کنند. اما خانههای شامپاین میتوانند با استفاده از شرابهای ذخیره، اثر این کمبود را تا حدی کاهش دهند.
ژان-ماری کاردبا، استاد دانشگاه بوردو، گفت: «شامپاین تقریبا نیمی از یک برداشت معمول را از دست داده است، اما این به کاهش فوری ۵۰ درصدی فروش ترجمه نخواهد شد، چون تولیدکنندگان میتوانند از ذخایر گسترده و شرابهای ذخیره خود استفاده کنند.»
او این کاهش تولید را «بسیار قابلتوجه» توصیف کرد و افزود که حجم از دسترفته «معادل حدود ۱۴۰ میلیون بطری ۷۵ سانتیلیتری» است.
به گفته این استاد، بر پایه متوسط گردش مالی حاصل از هر بطری ارسالشده در سال ۲۰۲۵، این حجم معادل حدود ۲٫۷ میلیارد یورو ارزش تجاری بالقوه است.
با این حال او تاکید کرد که این رقم برآوردی از زیان فوری درآمدی نیست، زیرا تولیدکنندگان میتوانند از ذخایر قابلتوجه و شرابهای ذخیره خود استفاده کنند.
استاد کاردبا این وضعیت را «شوک بزرگ در تولید و بهرهوری» خواند و افزود که خطر بلندمدت زمانی مطرح میشود که برداشتهای بسیار کوچک به روندی تکرارشونده تبدیل شود.
کاردبا به یورونیوز بیزنس گفت: «در آن صورت ذخایر کاهش مییابد، هزینهها بالا میرود و در نهایت ممکن است شامپاین دیگر توان تامین همه بازارهای خود را نداشته باشد.»
برداشت کمتر هنوز بهطور کامل خبر بدی نیست
در مجموع انتظار نمیرود برداشت کمتر بهطور فوری تاثیر قابلتوجهی بر درآمد تولیدکنندگان شراب بگذارد.
به گفته استاد کاردبا، نگرانی بزرگتر اقتصادی انباشته شدن برداشتهای ضعیف است. او گفت: «این سومین برداشت بسیار کوچک پیاپی فرانسه خواهد بود» و افزود که بسیاری از تولیدکنندگان پیشاپیش از نظر مالی آسیبپذیر شدهاند، زیرا تقاضا تضعیف شده و در عین حال هزینه انرژی، نیروی کار، ماشینآلات و تامین مالی افزایش یافته است.
بازدهی پایینتر همچنین به این معناست که تولیدکنندگان باید بخش زیادی از هزینههای خود را روی تعداد کمتری بطری سرشکن کنند؛ امری که هزینه هر بطری را بالا میبرد و حاشیه سود را تحت فشار قرار میدهد. حتی اگر ذخایر اثر این وضعیت بر درآمد را به تعویق بیندازد، یک برداشت ضعیف دیگر میتواند جریان نقدی و توان سرمایهگذاری تولیدکنندگان را بیش از پیش تضعیف کند.
اگر تولیدکنندگان نتوانند بهطور منظم به خردهفروشان کالا برسانند، خطر از دست دادن فضای قفسهها را نیز به جان میخرند. در صورت تداوم کمبود شامپاین، رقبایی مانند پروسکو و کرمان میتوانند جای پای بیشتری در فروشگاهها و میان مصرفکنندگان پیدا کنند.
با این حال، فرانسه همزمان با مازاد عرضه برخی انواع شراب، بهویژه شراب قرمز، نیز دستوپنجه نرم میکند، زیرا مصرف رو به کاهش است. یک برداشت موقتا کوچکتر میتواند به کاهش ذخایر کمک کند و بدون حذف دائمی تاکستانهای بیشتر، عرضه را به سطح تقاضا نزدیکتر سازد.
به گفته استاد کاردبا، این وضعیت نوعی تناقض ایجاد میکند: «از نظر اقتصادی، بهرهوری پایین برای تولیدکنندگان بد است، اما عرضه کل کمتر میتواند به بازتنظیم بازاری کمک کند که از تولید مازاد رنج میبرد.»
او همچنین افزود که مناطقی که امسال از شرایط بد آبوهوایی بیشترین ضربه را خوردهاند، همانهایی نیستند که با بزرگترین خطر ساختاری مالی روبهرو هستند. شامپاین از یک برند جهانی قدرتمند، حاشیه سود نسبتا بالا و نظام ذخیرهسازی خود بهرهمند است.
به گفته استاد کاردبا، خطرهای ساختاری بزرگتر در بوردو، جنوبغرب و بخشهایی از لانگدوک-روسیون است؛ جاهایی که تولیدکنندگان با تقاضای ضعیف، قیمتهای پایین و حذف تاکستانها روبهرو بودهاند. تولیدکنندگانی که بهشدت به شراب قرمز متکی هستند، معمولا در معرض ریسک بیشتری قرار دارند تا تولیدکنندگان شراب سفید یا گازدار.
از این رو، برداشت شامپاین چشمگیرترین بخش داستان شراب فرانسه در سال ۲۰۲۶ است، اما لزوما بزرگترین بحران مالی آن نیست. ذخایر این صنعت فعلا باید بتواند حرکت بطریها به بازار را ادامه دهد. آزمون واقعی زمانی خواهد بود که برداشتهایی با این اندازه دیگر استثنایی نباشند و به قاعده تبدیل شوند.