انجمن ذخیرهسازی آلمان هشدار داده است در صورت ادامه تزریق گاز با سرعت کنونی، هدف پرشدن مخازن تا نوامبر محقق نمیشود و در زمستان بسیار سرد، ذخایر پایین میتواند تولید صنعتی را تهدید کند.
آلمان در رقابت برای پر کردن مخازن ذخیره سازی گاز خود پیش از زمستان عقب میماند؛ موضوعی که درخواستها برای ایجاد مشوقهای قویتر به منظور تسریع تزریق گاز را بالا برده است.
قیمتهای بالای بازار روند پر شدن مخازن ذخیره سازی آلمان را کند کرده و تحقق هدفگذاری این کشور را با خطر روبه رو کرده است.
سباستیان هاینرمن، مدیرعامل انجمن مخازن گاز INES، به یورونیوز بیزنس گفت: «اگر تزریق به مخازن با همین سرعت فعلی ادامه پیدا کند، آلمان تا اول نوامبر الزامات قانونی مربوط به سطح پر بودن ذخایر را محقق نخواهد کرد.»
مخازن ذخیره سازی آلمان در ۲۵ اوت حدود ۵۱.۵ درصد پر بود، در حالی که یک سال قبل این رقم حدود ۶۹ درصد بود. طبق مقررات، آلمان باید تا اول نوامبر به سطح پر شدن تجمیعی ۷۰ درصد برسد.
سطح ذخایر در سایر نقاط اروپا نیز پایین است. شرکت دولتی زیرساخت گاز هلند، گازونی، هشدار داده است که هلند ممکن است امسال از هدف خود عقب بماند.
آلمان بزرگترین ظرفیت ذخیره سازی گاز را در اروپا دارد و بنابراین روند کند پر شدن این مخازن سهم چشمگیری در کسری گاز اروپا دارد.
به گفته هاینرمن، آلمان اکنون حدود ۴۵ تراوات ساعت گاز کمتر از سال گذشته در مخازن خود دارد؛ رقمی که تقریباً معادل کل ظرفیت ذخیره سازی گاز جمهوری چک است.
با این حال، به گفته او حدود ۷۸ درصد ظرفیت موجود ذخیره سازی پیشاپیش رزرو شده است. این موضوع تضمین نمیکند که این ظرفیت واقعاً پر شود؛ رزرو به معامله گران حق استفاده از فضا را میدهد، در حالی که میزان گاز تزریق شده به شرایط بازار بستگی دارد.
چرا شرکتها گاز بیشتری ذخیره نمیکنند؟
قیمتهای بالا باعث شده در حال حاضر خرید و ذخیره مقادیر بزرگ گاز برای شرکتها سودآور نباشد. معمولاً تامین کنندگان در تابستان گاز ارزانتر میخرند، آن را ذخیره میکنند و در زمستان با قیمتهای بالاتر میفروشند.
جنگ در ایران قیمتهای جهانی بازار را بالا برده و ذخیره سازی را از نظر تجاری کمتر جذاب کرده است. روز جمعه، قیمت مرجع گاز اروپا یعنی قرارداد تحویل ماه آینده در هاب هلندی TTF حدود ۶۹ یورو به ازای هر مگاوات ساعت معامله میشد؛ در حالی که ابتدای سال حدود ۲۹ یورو بود.
گروه انرژی آلمانی و معامله گر بزرگ گاز، یونیپر، تایید کرد که شرایط بازار مانع افزایش تزریق به مخازن شده است.
این شرکت اعلام کرد: «اختلاف قیمتهای مرتبط با ذخیره سازی اخیراً بهتر شده، اما آنقدر بهبود نیافته است که تزریقهای اضافی به مخازن را از نظر اقتصادی توجیه پذیر کند.»
یک سخنگو افزود که شرکت در اروپا کمبود حاد عرضه نمیبیند. یونیپر گفت آلمان همچنان میتواند تا اول نوامبر به هدف ۷۰ درصد یا بیشتر برسد، به شرطی که شرایط بازار «مشوقهای قویتری برای تزریق گاز» ایجاد کند.
شرکت دولتی انرژی آلمان، زیفه (SEFE)، با استناد به آخرین تحلیل انجمن صنایع انرژی و آب آلمان اعلام کرد که در صورت تزریق متوسط روزانه ۰.۷۵ تراوات ساعت گاز، رسیدن به هدف هنوز ممکن است.
شرکت RWE Gas Storage West نیز گفت بر اساس نرخهای فعلی تزریق انتظار دارد این هدف محقق شود.
وزارت اقتصاد آلمان پیشتر اعلام کرده بود: «بر اساس اطلاعات موجود، در زمستان پیش رو کمبود گاز پیش بینی نمیشود.»
خبرگزاری ملی آلمان، د پ آ، گزارش داد که این وزارتخانه اذعان کرده سطح ذخایر به طور قابل توجهی کمتر از سالهای گذشته است، اما تاکید کرده امنیت عرضه تنها به حجم گاز ذخیره شده بستگی ندارد. آلمان میتواند از گاز خط لوله نروژ، پایانه های ال ان جی و تامین کنندگان کشورهای همسایه نیز استفاده کند.
به گفته وزارت اقتصاد، سطح ذخیره سازی بین ۶۰ تا ۷۰ درصد در آغاز زمستان، همراه با واردات موجود، برای تامین نیاز یک زمستان معمولی کافی خواهد بود.
آژانس فدرال شبکه آلمان، نهاد ناظر بر بخش انرژی این کشور، به یورونیوز بیزنس گفت آلمان از ظرفیت کافی برای واردات و ذخیره سازی برخوردار است و در صورت نیاز گاز در بازار موجود خواهد بود.
تولید صنعتی در صورت زمستان سرد در معرض خطر است
در حالی که فعلاً تهدید فوری دیده نمیشود، هاینرمن هشدار داد سطح پایین ذخایر میتواند در صورت بروز سرمای شدید به مشکل تبدیل شود.
هاینرمن به یورونیوز بیزنس گفت: «اگر مخازن گاز به اندازه کافی پر نباشد و همزمان زمستان بسیار سردی فرا برسد، آلمان دیگر ممکن است نتواند تقاضای معمول گاز را به طور کامل پوشش دهد.»
او افزود: «اگر در پی آن قیمت گاز از سطح قابل تحمل برای مصرف کنندگان صنعتی فراتر رود، شرکتها ناچار خواهند شد تولید را کاهش دهند.» به گفته او، این وضعیت میتواند منجر به آسیبهای قابل توجه اقتصادی شود.
اگرچه اهمیت سوختهای فسیلی به تدریج رو به کاهش است، گاز همچنان برای خانوارها، صنایع و تولید برق نقش مهمی دارد. بر اساس داده های اداره فدرال آمار، در سال ۲۰۲۵ سهم گاز در تولید برق داخلی آلمان ۱۶.۱ درصد بوده است.
سومین اپراتور بزرگ مخازن گاز آلمان، شرکت VNG، اعلام کرد بیشترین خطر زمانی ایجاد میشود که چند مشکل همزمان رخ دهد؛ «برای مثال سطح پایین ذخایر، سرمای غیرمعمول و اختلال در واردات ال ان جی یا گاز خط لوله در یک مقطع واحد»، یک سخنگو به یورونیوز بیزنس گفت.
تولیدکنندگان آلمانی نیز نگرانند که سطح پایین ذخایر باعث شود این کشور ناچار به خرید ال ان جی گران قیمت در طول زمستان شود؛ امری که فشار بر صنعت را افزایش میدهد.
به گفته سخنگوی انجمن صنایع داروسازی آلمان (BPI) که این هفته با روزنامه آلمانی «فارما تسویتیشه تسایتونگ» گفتگو کرده است، ترکیب سطح پایین ذخایر، سرمای شدید و اختلال در عرضه میتواند مشکل ساز باشد، زیرا بسیاری از فرایندهای تولید دارو به گاز وابسته اند و نمیتوان آنها را به سرعت متوقف یا به منبع دیگری منتقل کرد.
بخش مهندسی مکانیک آلمان نیز زنگ خطر را به صدا درآورده است. تيلو برودتمان، مدیرکل انجمن مهندسی مکانیک آلمان (VDMA)، در بیانیه ای که روزنامه «ولت» آن را نقل کرده، گفته است: «کمبود فیزیکی گاز یا جهش شدید قیمتها تهدیدی جدی برای این صنعت خواهد بود.»
آلمان چگونه میتواند روند پر شدن مخازن را تسریع کند؟
به گفته INES، اولویت اصلی تقویت مشوقهای مالی برای شرکتها به منظور ذخیره کردن گاز است.
هاینرمن گفت: «برای مثال حذف عوارض شبکه برای ذخیره سازی و حذف عوارض مربوط به تبدیل گاز میتواند هزینه ذخیره کردن گاز را کاهش دهد و تزریق به مخازن را از نظر تجاری جذابتر کند.» او اضافه کرد کاهش بروکراسی نیز به پایین آمدن هزینه ها کمک خواهد کرد.
اگر شرکتها از ظرفیت ذخیره سازی رزرو شده خود استفاده نکنند و در نتیجه احتمال از دست رفتن هدف پر شدن مخازن در آلمان ایجاد شود، این ظرفیت استفاده نشده باید در اختیار نهاد «تریدرینگ هاب اروپا» (THE) قرار گیرد. این نهاد با تایید دولت و رگولاتور میتواند مناقصه های عمومی برگزار کند تا گاز اضافی برای ذخیره سازی تامین شود.
به گفته VNG، اگر شرکتها نتوانند گاز کافی وارد مخازن کنند، یک راه حل میتواند این باشد که دولت به شرکتهای انرژی برای تضمین در دسترس بودن حجمهای توافق شده در زمان بحران پول پرداخت کند.
شرکتها برای تامین این ذخیره اضطراری با یکدیگر رقابت خواهند کرد؛ راهکاری که به گفته VNG برای مالیات دهندگان ارزانتر است و نسبت به خرید مستقیم گاز توسط دولت، اخلال کمتری در بازار ایجاد میکند.
آلمان با نگاهی فراتر از زمستان پیش رو، قصد دارد از سال ذخیره سازی ۲۰۲۷–۲۸ یک ذخیره راهبردی گاز تحت مدیریت دولت ایجاد کند تا در برابر اختلالات بزرگ در واردات محافظت شود.
قرار است این ذخیره حدود ۲۴ تراوات ساعت گاز در خود جای دهد؛ رقمی معادل نزدیک به ۱۰ درصد کل ظرفیت ذخیره سازی کشور. با این حال، این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده و انتظار نمیرود پیش از زمستان ۲۰۲۷–۲۸ حفاظت لازم را فراهم کند.