دو نهاد اصلی پیشبینی بازار نفت چهارشنبه چشماندازهای کاملا متضادی برای سال ۲۰۲۶ منتشر کردند؛ آژانس بینالمللی انرژی نخستین کاهش سالانه تقاضا از زمان همهگیری را محتمل میداند اما اوپک هنوز رشد مصرف را پیشبینی میکند، در حالی که بستهماندن تنگه هرمز ادامه دارد.
دو نهاد از تاثیرگذارترین بازیگران بازارهای انرژی روز چهارشنبه ارزیابیهای متضادی از وضعیت سال جاری ارائه کردند.
آژانس بین المللی انرژی اکنون انتظار دارد جهان در سال ۲۰۲۶ نفت کمتری نسبت به ۲۰۲۵ بسوزاند؛ این نخستین بار از زمان همهگیری کووید-۱۹ است که چنین پیشبینی را مطرح میکند، در حالی که اوپک همچنان رشد تقاضا را در نظر میگیرد و همین اختلاف، شکافی بیش از ۲ میلیون بشکه در روز میان برآورد دو طرف ایجاد میکند.
آژانس بین المللی انرژی مستقر در پاریس اکنون پیشبینی میکند تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ روزانه ۱.۶ میلیون بشکه در روز (mb/d) کاهش یابد؛ کاهشی معادل ۵۱۰ هزار بشکه در روز نسبت به برآورد ماه ژوئیه.
این آژانس اعلام کرد: «تداوم بسته بودن تنگه هرمز و قیمتهای بالای سوخت همچنان بر مصرف نفت فشار میآورد» و پیشبینی خود برای نیمه دوم سال را حدود ۵۵۰ هزار بشکه در روز کاهش داد.
اوپک همچنان انتظار رشد تقاضا را دارد، هرچند برآوردش برای چهارمین ماه پیاپی کاهش یافته و از ۷۸۰ هزار به ۵۸۰ هزار بشکه در روز رسیده است.
این ائتلاف تولیدکنندگان همواره استدلال کرده که جنگ، کمتر از آنچه نهادهای غربی پیشبینی میکنند به مصرف آسیب زده است و این دو مجموعه آمار حاکی از شکافی حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز در برآورد مصرف امسال جهان است.
عرضه همچنان ۶.۳ میلیون بشکه در روز کمبود دارد
وضعیت عرضه، این بدبینی را توضیح میدهد.
تولید جهانی در ماه ژوئیه ۲.۴ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به ۱۰۱.۵ میلیون بشکه در روز رسید، اما همچنان ۶.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح یک سال پیش بود، چرا که ۸.۳ میلیون بشکه در روز از تولید خلیج فارس همچنان متوقف مانده است.
تولید خلیج فارس به ۲۳.۹ میلیون بشکه در روز افزایش یافت، اما صادرات منطقه ای پس از آنکه تنگه هرمز اوایل ژوئیه عملا بار دیگر بسته شد و نفتکشها و زیرساختها هدف حمله قرار گرفتند، ۲.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافت و به ۱۵ میلیون بشکه در روز رسید؛ در همین دوره بارگیریها از ۲۰ میلیون به حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز سقوط کرد.
در غیاب هرگونه توافقی برای بازگشایی این آبراه یا تامین عبور و مرور امن از باب المندب، آژانس بین المللی انرژی بار دیگر پیشبینی عرضه را کاهش داده و اکنون انتظار دارد تولید امسال ۴.۳ میلیون بشکه در روز افت کند.
میزان ذخایر مشاهده شده جهانی نیز در ماه ژوئیه ۶۹ میلیون بشکه کاهش یافت و به اندکی کمتر از ۷.۹ میلیارد بشکه رسید؛ رقمی که از آغاز جنگ تا کنون ۴۱۰ میلیون بشکه پایین آمده است.
هر دو روی سال ۲۰۲۷ حساب میکنند
نقطه اشتراک این دو، سال ۲۰۲۷ است.
اوپک اکنون انتظار دارد تقاضا در سال ۲۰۲۷ به میزان ۲.۲ میلیون بشکه در روز افزایش یابد؛ رشدی بالاتر از ۱.۹۴ میلیون بشکه ای که ماه گذشته پیشبینی کرده بود، در حالی که آژانس بین المللی انرژی حتی پا را فراتر گذاشته و رشد ۲.۴ میلیون بشکه در روزی را متصور است.
این وارونگی قابل توجه است، چرا که نهادی که برای امسال بدبینتر است، برای سال بعد چشمانداز خوشبینانه تری ارائه میکند.
آژانس بین المللی انرژی این آسیب را بیشتر نوعی انسداد میبیند تا فروپاشی؛ یعنی نفتی که به دست خریداران نمیرسد، نه تقاضایی که ناپدید شده باشد. بر همین اساس، هرچه حفره امسال عمیقتر باشد، پس از بازگشایی هرمز شیب بازگشت از آن تندتر خواهد بود.
اوپک که هرگز کاهش چشمگیر مصرف را نپذیرفت، راه کمتری برای جبران پیش رو دارد.
چشمانداز این آژانس صراحتا بر فرض کاهش تنش استوار است؛ یعنی این که جریانها به تدریج بازیابی میشود و انقباض عرضه امسال به رشدی ۸.۳ میلیون بشکه ای در روز بدل میشود، به طوری که کسری ۱.۳ میلیون بشکه در روزی به مازاد ۴.۶ میلیون بشکه در روز تبدیل خواهد شد.