سازمان همکاری و توسعه اقتصادی اعلام کرده صنعت جهانی فولاد با بحران فزاینده روبهرو است، زیرا تولید یارانهای و مازاد ظرفیت بازارها را مختل میکند. به گفته این سازمان، حمایت دولتی از فولاد بهویژه در چین فشار بر تولیدکنندگان در اروپا و دیگر اقتصادهای عضو را افزایش داده است.
ظرفیت جهانی تولید فولاد با وجود تقاضای ضعیف همچنان در حال افزایش است و این روند خطر کاهش بیشتر قیمت ها و بر هم خوردن رقابت را به همراه دارد.
آگهی
آگهی
فولاد ماده ای حیاتی برای طیف وسیعی از صنایع است؛ از ساختمان و تولید صنعتی گرفته تا خودروهای برقی و مراکز داده.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی میگوید (منبع به زبان انگلیسی) یارانه های دولتی یکی از محرک های اصلی مازاد ظرفیت جهانی هستند و بخش زیادی از رشد ظرفیت تولید فولاد در دو دهه گذشته خارج از کشورهای عضو این سازمان و اغلب با حمایت دولت ها رخ داده است.
به گفته این سازمان، در سال 2024 میزان یارانه ای که به طور متوسط شرکت های فولادسازی چین دریافت کرده اند، نسبت به کل دارایی ها 15 برابر یارانه تولیدکنندگان در دیگر کشورها بوده است.
در همین حال فولادسازان چینی در سال 2025 رکورد 131 میلیون تن صادرات فولاد را ثبت کردند که 153 درصد بیشتر از سال 2020 و بیش از کل تولید فولاد اتحادیه اروپا در همان سال بود.
این هشدار در حالی مطرح میشود که سازمان همکاری و توسعه اقتصادی انتظار دارد مازاد ظرفیت جهانی فولاد از 640 میلیون تن در سال 2025 به 745 میلیون تن تا سال 2028 برسد؛ زیرا ظرفیت تولید فولاد بسیار سریع تر از رشد تقاضا در حال افزایش است.
در حالی که پیش بینی میشود تقاضای جهانی فولاد بین سال های 2026 تا 2028 تنها 34 میلیون تن افزایش یابد، تولیدکنندگان برای افزودن حداکثر 139 میلیون تن ظرفیت جدید در همین بازه زمانی برنامه ریزی میکنند.
انتظار میرود چین نقش محوری در این گسترش ایفا کند و تا سال 2028 حداکثر 38.6 میلیون تن به ظرفیت تولید فولاد خود اضافه کند؛ رقمی که بزرگترین افزایش برنامه ریزی شده در میان همه کشورهاست.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی میگوید اگر این طرح ها اجرا شوند، ظرفیت مازاد جهانی تقریبا 320 میلیون تن بیش از میزان فعلی تولید سالانه فولاد در همه کشورهای عضو این سازمان خواهد شد؛ موضوعی که ابعاد عدم توازن پیش روی این صنعت را نشان میدهد.
سیاست گذاران نگرانند که تداوم مازاد ظرفیت سودآوری و بقای بلندمدت صنایع فولاد داخلی را تضعیف کند و وابستگی به واردات ماده ای را افزایش دهد که برای ساخت و ساز، دفاع، زیرساخت های انرژی و تولید صنعتی از نظر راهبردی اهمیت دارد.
ماتیاس کورمن دبیرکل سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در نشست شورای وزیران این سازمان گفت: «ما باید با ریشه های مشکل، از جمله یارانه های مضر و دیگر رویه های غیر بازاری، مقابله کنیم. این به معنای تقویت همکاری بینالمللی و ایجاد شرایط برابر رقابتی برای تولیدکنندگان فولاد در همه جاست.»
این سازمان همچنین شواهدی یافته است که نشان میدهد برخی صادرکنندگان ممکن است با ارسال فولاد نیمهساخته به جنوب شرق آسیا برای فرآوری و سپس صادرات مجدد آن به بازارهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، موانع تجاری را دور بزنند. افزایش 300 درصدی صادرات فولاد نیمهساخته چین به این منطقه میتواند نشان دهنده یکی از مسیرهای احتمالی دور زدن تعرفه ها و اقدامات ضد دامپینگ باشد.
هزینه های انرژی و تنش های تجاری بر فشارها میافزایند
در همین حال این صنعت با افزایش هزینه های انرژی مرتبط با جنگ ایران نیز دست و پنجه نرم میکند. انرژی میتواند تا 40 درصد از هزینه های تولید فولاد را تشکیل دهد و همین امر این بخش را نسبت به افزایش قیمت ها به طور ویژه ای آسیب پذیر میکند.
این گزارش همچنین به افزایش فشار بر تامین مواد اولیه اشاره میکند. هیچ کشور تولیدکننده فولادی به طور کامل در تامین نهاده های مورد نیاز برای تولید فولاد خودکفا نیست، در حالی که محدودیت های صادراتی بر مواد کلیدی در سراسر جهان رو به افزایش است. اکنون 42 کشور صادرات قراضه فولاد، که ماده اولیه ای حیاتی برای تولید در کوره های قوس الکتریکی است، را محدود کرده اند.
اروپا به طور خاص در معرض این فشارها قرار دارد. فولادسازان این منطقه معمولا با هزینه های بالاتر نیروی کار و انرژی و نیز استانداردهای سختگیرانه تر زیست محیطی نسبت به بسیاری از رقبای بین المللی روبه رو هستند.
در نتیجه تولیدکنندگان اروپایی اغلب کمتر از رقبایی که از هزینه های پایین تر یا حمایت قوی تر دولت برخوردارند، توان تاب آوری در دوره های طولانی قیمت های پایین را دارند.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی هشدار داد: «اگر روندهای کنونی ادامه یابد، بقای بلندمدت این بخش و امنیت اقتصادی بسیاری از کشورها تضعیف خواهد شد.»