افزایش شدید قیمت نفت بهدلیل جنگ ایران، تورم منطقه یورو را در آوریل بالا برد، در حالی که رشد ضعیف ماند و این وضعیت برای مصرفکنندگان و سیاستگذاران بانک مرکزی اروپا نگرانکننده است.
یورواستات، نهاد آمار اتحادیه اروپا، روز پنجشنبه گزارش داد که تورم سالانه در ۲۱ کشوری که از یورو استفاده میکنند در ماه آوریل از ۲.۶ درصد در ماه مارس به ۳.۰ درصد رسیده است؛ افزایشی که عمدتا ناشی از رشد ۱۰.۹ درصدی قیمت انرژی است.
آگهی
آگهی
در میان اجزای اصلی، انرژی در ماه آوریل با رشد سالانه ۱۰.۹ درصدی بالاترین افزایش را ثبت کرد، در حالی که این رقم در ماه مارس ۵.۱ درصد بود. پس از آن، خدمات با ۳.۰ درصد (کاهش از ۳.۲ درصد)، مواد غذایی، نوشیدنی و محصولات دخانی با ۲.۵ درصد (افزایش از ۲.۴ درصد) و کالاهای صنعتی غیرانرژی با ۰.۸ درصد (افزایش از ۰.۵ درصد) قرار دارند.
افزایش هزینه انرژی در پی جنگ ایران قیمتها را در سراسر اروپا بالا برده است. بهای نفت صبح پنجشنبه به رکورد جدیدی در دوران جنگ رسید؛ قیمت نفت خام برنت در مقطعی از معاملات صبحگاهی موقتا به بیش از ۱۲۶ دلار برای هر بشکه رسید، در حالی که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه حدود ۷۳ دلار بود.
تولید اقتصادی منطقه یورو کند شد
به گفته یورواستات، منطقه یورو با ضربهای دوگانه روبرو شده است؛ رشد این بلوک در سه ماهه نخست سال ناامیدکننده بود و در مقایسه با سه ماهه پیشین تنها ۰.۱ درصد افزایش یافت.
اقتصاد اتحادیه اروپا نیز در سه ماهه نخست ۲۰۲۶ با همین نرخ رشد کرد. در سه ماهه چهارم ۲۰۲۵، تولید ناخالص داخلی در هر دو منطقه ۰.۲ درصد افزایش یافته بود.
در مقایسه با دوره مشابه سال پیش، تولید ناخالص داخلی تعدیلشده فصلی در همین دوره در منطقه یورو ۰.۸ درصد و در اتحادیه اروپا ۱.۰ درصد افزایش یافت.
این ارقام نشاندهنده کاهش شتاب تولید اقتصادی است، چرا که در سه ماهه پیشین تولید ناخالص داخلی در منطقه یورو ۱.۳ درصد و در اتحادیه اروپا ۱.۴ درصد رشد کرده بود.
این جنگ شوک بزرگی به اقتصاد جهانی وارد کرده است زیرا ایران تنگه هرمز را که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از طریق آن از تولیدکنندگان خلیج فارس به مشتریان میرسید مسدود کرده است.
ترکیب رشد پایین و تورم بالا که به آن رکود تورمی گفته میشود تهدید میکند به چالشی جدی برای بانک مرکزی اروپا تبدیل شود. انتظار میرود سیاستگذاران روز پنجشنبه نرخ بهره مرجع را بدون تغییر نگه دارند، هرچند تورم اکنون به وضوح بالاتر از هدف ۲ درصدی این بانک است.
افزایش تورم به ویژه از آن جهت نگرانکننده است که همزمان با رشد ضعیف اقتصادی رخ میدهد. پاسخ معمول به تورم این است که بانک مرکزی نرخ بهره مرجع خود را بالا ببرد، اما این کار با افزایش هزینه وامگیری میتواند رشد را تضعیف کند.
اگر انتظار بر این باشد که تورم موقتی است، سیاستگذاران معمولا آن را نادیده میگیرند زیرا تغییرات نرخ بهره با تاخیر بر اقتصاد اثر میگذارد.
بانک ژاپن و بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) هر دو در نشستهای این هفته نرخها را بدون تغییر گذاشتند و انتظار میرود بانک انگلستان نیز روز پنجشنبه همین رویکرد را در پیش بگیرد.
در نتیجه، به نظر میرسد بانک مرکزی اروپا و دیگر بانکهای مرکزی فعلا دست نگه داشتهاند؛ آنها با احتیاط تورم را زیر نظر دارند اما نه نرخها را افزایش میدهند و نه کاهش میدهند. نرخ مرجع بانک مرکزی اروپا از ژوئن ۲۰۲۵ روی ۲ درصد ثابت مانده است.