هزینه تهیه مایحتاج نوزاد در برخی کشورهای اروپایی بهمراتب بیشتر از بقیه است و در مقایسه با دستمزدهای متوسط، خرج پوشک، تغذیه و پوشاک فشار مالی زیادی بر والدین وارد میکند.
بیشتر والدین ورود نوزاد را یکی از شادترین لحظات زندگی خود توصیف میکنند اما این اتفاق هزینههای خودش را هم دارد. از پوشک و تغذیه گرفته تا کالسکه و لباس، فهرست بلندبالایی از اقلام ضروری نوزاد پیشروی خانوادههاست؛ فهرستی که رقم نهایی آن معمولا بیشتر از چیزی است که خیلی از والدین انتظار دارند.
هزینه تهیه لوازم اولیه نوزاد در کشورهای مختلف اروپا تفاوت زیادی دارد. اما والدین در عمل چقدر خرج میکنند؟ کدام کشورها برای خرید این اقلام گرانتر هستند و در کدام کشورها با توجه به متوسط دستمزدها مقرونبهصرفهتر تمام میشود؟
شرکت ریمیتلی هزینه سالانه لوازم ضروری نوزاد در سالاول زندگی را بر اساس قیمتهای ژوئیه ۲۰۲۶ محاسبه کرده است. این برآورد ۱۴ قلم اصلی را در شش دسته پوشش میدهد:
- تعویض پوشک (پوشک، دستمال مرطوب، کرم ضد سوختگی)،
- شیشهشیر و بطری با درپوش،
- شیرخشک نوزاد،
- خواب (تختنوزاد، ساکحمل یا سبد نوزاد، تشک تخت، ملحفه کشدار، پتو)،
- جابهجایی (صندلی ایمنی خودرو برای نوزاد، کالسکه)،
- لباس (بادی یا سرهمی، شلوار یا سرهمخواب، جوراب).
در ۳۸ کشور اروپایی، هزینه برآوردشده لوازم ضروری نوزاد در سالاول بین ۲۸۱۳ یورو در بریتانیا تا ۶۲۹۴ یورو در اسپانیا نوسان دارد و میانگین اروپا ۴۷۲۷ یورو است.
علاوه بر اسپانیا، هزینه لوازم ضروری سالاول نوزاد در هلند (۶۱۴۰ یورو)، فنلاند (۶۰۶۶ یورو)، سوئد (۶۰۲۵ یورو) و سوئیس (۶۰۱۸ یورو) هم بالای ۶ هزار یورو است.
در لوکزامبورگ (۵۶۶۵ یورو)، ایتالیا (۵۶۰۹ یورو), لیتوانی (۵۵۶۳ یورو)، آلبانی (۵۵۳۲ یورو)، صربستان (۵۵۰۹ یورو)، مونتهنگرو (۵۵۰۰ یورو)، پرتغال (۵۳۳۷ یورو)، اسلوواکی (۵۲۲۱ یورو)، نروژ (۵۰۷۹ یورو) و ایسلند (۵۰۰۴ یورو) هزینهها بین ۵ تا ۶ هزار یورو قرار میگیرد.
در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، اسپانیا بالاترین هزینهها را دارد و بریتانیا با ۲۸۱۳ یورو کمهزینهترین است. آلمان (۴۷۰۱ یورو) و فرانسه (۴۳۹۳ یورو) به میانگین اروپایی نزدیکتر هستند.
والدین در چک (۳۲۱۱ یورو), رومانی (۳۳۸۵ یورو)، لتونی (۳۳۹۲ یورو)، کرواسی (۳۶۶۱ یورو)، بلغارستان (۳۸۰۴ یورو) و بوسنی و هرزگوین (۳۸۴۴ یورو) با پایینترین هزینههای اسمی برای نوزاد روبهرو هستند؛ در همه این شش کشور رقم کل زیر ۴ هزار یورو میماند.
ترکیه (۴۰۲۳ یورو)، بلژیک (۴۰۸۴ یورو)، مالت (۴۱۱۸ یورو) و یونان (۴۱۵۸ یورو) نیز به مرز ۴ هزار یورو نزدیکاند اما اندکی بالاتر از آن قرار میگیرند.
بیشترین هزینه برای لباس، شیرخشک و پوشک
توزیع هزینهها میان این شش دسته در اروپا یکسان نیست. به طور میانگین، لباس (۳۰.۳ درصد)، شیرخشک (۲۵.۷ درصد) و پوشک (۲۴.۵ درصد) بیشترین سهم را دارند و در مجموع ۸۱ درصد کل هزینههای سالاول را تشکیل میدهند.
در ۳۸ کشور بررسیشده، والدین به طور متوسط ۱۴۶۵ یورو برای لباس، ۱۱۸۷ یورو برای شیرخشک و ۱۱۵۲ یورو برای پوشک خرج میکنند؛ یعنی در مجموع ۳۸۰۴ یورو تنها برای این سه قلم.
این ترکیب در کشورها بسیار متفاوت است. لباس فقط ۱۶ درصد از هزینهها را در دانمارک به خود اختصاص میدهد در حالی که این سهم در سوئد به ۵۲.۵ درصد میرسد. سهم هزینه لباس در هلند، فنلاند و ایرلند نیز بالای ۴۵ درصد است.
شیرخشک ۱۰.۸ درصد هزینهها را در سوئد تشکیل میدهد اما در لتونی سهم آن به ۴۱.۳ درصد میرسد. در ترکیه، دانمارک و مجارستان نیز سهم شیرخشک بالاست و از ۳۵ درصد فراتر میرود.
پوشک ۱۲.۴ درصد هزینهها را در ترکیه شامل میشود، در حالی که این سهم در سوئیس و بلژیک بیش از ۳۶ درصد است.
نمودار زیر نشان میدهد والدین در سالاول زندگی نوزاد خود در هر دسته چه میزان هزینه میکنند.
هزینه نوزاد نسبت به متوسط دستمزد
طبیعتا هنگام مقایسه کشورها باید سطح درآمد را هم در نظر گرفت، چون دستمزدها در اروپا اختلاف زیادی دارد. بنابراین سالاول تولد نوزاد چه بخشی از متوسط دستمزد سالانه را میبلعد؟
پژوهش ریمیتلی هزینه لوازم ضروری نوزاد را با متوسط دستمزد در هر کشور مقایسه کرده است. در این محاسبه از دادههای سازمان بینالمللی کار درباره متوسط درآمد ماهانه کارکنان استفاده شده که برای تورم تعدیل شده است.
میزان مقرونبهصرفه بودن همچنین به این بستگی دارد که هر دو والد شاغل باشند یا نه، و نیز به مالیاتها و مزایای خانوادگی. همان طور که این گزارش یورونیوز نشان میدهد این عوامل میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
در ۳۶ کشور بررسیشده، لوازم ضروری نوزاد به طور میانگین ۲۰.۹ درصد از دستمزد سالانه را به خود اختصاص میدهد. این سهم از ۵.۴ درصد در بلژیک تا ۸۸.۸ درصد در مولداوی متغیر است.
بر اساس این محاسبه، والدین در آلبانی (۶۶ درصد)، ترکیه (۴۵.۱ درصد)، مونتهنگرو (۴۵ درصد)، صربستان (۴۱.۴ درصد)، بوسنی و هرزگوین (۳۶.۱ درصد)، پرتغال (۳۵.۷ درصد) و مجارستان (۳۴.۷ درصد) دستکم یکسوم متوسط دستمزد سالانه خود را صرف لوازم ضروری نوزاد میکنند.
در مقابل، لوازم ضروری نوزاد کمتر از ۱۰ درصد متوسط دستمزد سالانه را در لوکزامبورگ (۶ درصد)، دانمارک (۶.۷ درصد)، بریتانیا (۷.۵ درصد)، نروژ (۷.۶ درصد)، ایرلند (۸ درصد)، سوئیس (۸ درصد)، آلمان (۸.۱ درصد)، اتریش (۸.۲ درصد)، فرانسه (۸.۵ درصد)، مالت (۸.۹ درصد) و هلند (۹.۴ درصد) به خود اختصاص میدهد.
هزینه مهدکودک و شیرخوارگاه چطور است؟
این پژوهش هزینههای مهدکودک و شیرخوارگاه را در بر نمیگیرد؛ هزینههایی که میتوانند بار مالی قابل توجهی برای والدین در سراسر اروپا باشند.
مثلا در سال ۲۰۲۳، شهریه ناخالص مراقبت از دو کودک در سوئیس به ۶۴ هزار و ۲۱۱ یورو رسید، در حالی که هلند با رقم ۳۹ هزار و ۲۲۹ یورو بالاترین هزینه در اتحادیه اروپا را به ثبت رساند. این رقم در آلمان فقط ۵۵۲ یورو بود؛ بر اساس دادههای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD).
این ارقام مربوط به مراقبت مبتنی بر مرکز است؛ یعنی نگهداری از کودک خارج از خانه در مراکز دارای مجوز. این نوع خدمات شامل مهدکودک، مراکز روزانه نگهداری کودک، شیرخوارگاهها، پیشدبستانیها و گروههای والد-محور میشود؛ چه تماموقت و چه پارهوقت.
اگر هزینه خالص نگهداری از دو کودک در نظر گرفته شود، این رقم برای خانواده تکدرآمد در سوئیس ۱۰ هزار و ۲۰۰ یورو و برای زوج دوشاغل ۲۷ هزار و ۵۵۱ یورو است. با این حال، حمایتهای دولتی در برخی کشورها میتواند هزینهها را برای خانوادهها به طور چشمگیری کاهش دهد و هزینه خالص را به زیر ۵ هزار یورو برساند؛ همان طور که این گزارش یورونیوز نشان میدهد.