بورسهایی که قرار بود از جنگ ایران بیشترین ضربه را بخورند اکنون صدرنشین جدول ۲۰۲۶ هستند و جهششان پس از وحشت هرمز در ماه مارس از تندترین موجهای آرامش در سالهای اخیر بوده است.
داستان بازارها در سال ۲۰۲۶ در سه پرده روایت شده و هر کدام از این پردهها از قبلی دراماتیکتر بوده است.
آگهی
آگهی
پرده اول از ژانویه تا اواخر فوریه ادامه داشت؛ زمانی که سهام جهانی بر موج انتظار برای کاهش نرخهای بهره از سوی بانکهای مرکزی و یک ابرچرخه در بازار تراشههای حافظه سوار شد و شاخصهای کره جنوبی و تایوان را به اوجهای تاریخی رساند.
پرده دوم از ۲۸ فوریه آغاز شد، زمانی که حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل جرقه آنچه حالا به جنگ ایران معروف شده را زد.
پرده سوم، یعنی همان دورهای که اکنون در آن قرار داریم، از اوایل آوریل و با طرح آتشبس میانجیگری شده از سوی پاکستان آغاز شد؛ طرحی که بازارها را از گوشه رینگ بیرون کشید و جان تازهای به آنها داد.
در فاصله بین این سه پرده، خسارت سنگین بود. بهای نفت برنت پس از بسته شدن تنگه هرمز در ۴ مارس از مرز هر بشکه ۱۲۰ دلار گذشت.
شاخص KOSPI کره جنوبی که در دو ماه پیش از آن بیش از ۵۰ درصد جهش کرده بود، در مارس ۱۹ درصد سقوط کرد؛ شدیدترین افت ماهانه از اکتبر ۲۰۰۸.
شاخص S&P 500 تنها فاصلهای اندک تا ورود به محدوده اصلاح داشت. شاخصهای اروپایی سقوط کردند و اقتصاددانان نسبت به افزایش خطر رکود تورمی هشدار دادند.
اما بعد ورق برگشت.
در ۳۱ مارس، پاکستان و چین ابتکاری صلحآمیز در پنج بند ارائه کردند که خواستار توقف فوری درگیریها بود.
صبح روز بعد، دونالد ترامپ در شبکه تروث سوشال نوشت که ایران درخواست آتشبس کرده است؛ به شرطی که تنگه دوباره بازگشایی شود. او در ۷ آوریل به طور رسمی از آتشبس دو هفتهای با تهران خبر داد.
از آن زمان، قیمت نفت نزدیک به ۲۵ درصد سقوط کرده و برای بورسهای سهام در سراسر جهان موجی از رشد آرامشبخش رقم زده که نامش از هماکنون در کتابهای تاریخ ثبت شده است.
عملکرد برترین بازارهای سهام در سال ۲۰۲۶
جدول زیر برترین شاخصهای اصلی سهام کشورها را بر اساس بازدهی از ابتدای سال تا ۲۱ آوریل ۲۰۲۶، بر پایه دادههای بخش Major World Indices وبسایت Investing.com نشان میدهد.
چرا کره جنوبی همچنان برنده است
کره جنوبی با حاشیهای پیشتاز جدول است که در مقایسه با رقبا تقریبا غیرقابل باور به نظر میرسد. بازدهی ۵۱.۵۹ درصدی شاخص KOSPI از ابتدای سال، حدود ۱۳ برابر بازدهی S&P 500 و تقریبا دو برابر جهش ناشی از تورم بالای بازار سهام ترکیه است.
برای مقایسه، شاخص معیار آمریکا در طول سال تنها ۳.۸۵ درصد رشد کرده است. نزدک ۵ درصد و شاخص پاناروپایی یورو استاکس ۵۰ تنها ۳.۴۰ درصد بالاتر است.
پاسخ تابآوری KOSPI در تمرکز آن نهفته است.
شرکت Samsung Electronics Co., Ltd. و SK Hynix Inc. در مجموع حدود ۴۱ درصد ارزش بازار کل KOSPI را در اختیار دارند و هر دو از ابتدای سال نزدیک به ۸۰ درصد رشد کردهاند.
ابرچرخه تراشههای حافظه موتور محرک این جهش است. سود عملیاتی اولیه اعلامشده سامسونگ برای سهماهه نخست ۲۰۲۶ به ۵۷ تریلیون وون کره رسید؛ رقمی بیسابقه که ۱۸۵ درصد نسبت به فصل قبل افزایش داشت و عمدتا از محل افزایش قیمت DRAM و حافظههای پهنباند مرتبط با هوش مصنوعی به دست آمد.
SK Hynix نیز با مشتریان حوزه رایانش ابری و پردازندههای گرافیکی قراردادهای بلندمدتی امضا کرده که تحلیلگران آن را امتداد ساختاری کمبود در بازار حافظه توصیف میکنند.
این تمرکز، تیغ دولبه است: همان دلیلی است که پیش از جنگ کره جنوبی را پیشتاز جهان کرد، طی جنگ بیشترین سقوط را برایش رقم زد و حالا هم علت بازگشت خشونتآمیز آن است.
کارشناسان گلدمن ساکس این فرصت را خیلی زود شناسایی کردند. آنها در یادداشت پژوهشی ۶ مارس، در اوج ریزش بازار کره، این فروش را «اصلاحی که احتمالا پس از دورهای تثبیت، با بازگشت به اوجهای تازه همراه خواهد شد» توصیف کردند.
این پیشبینی تا اینجا خوب جواب داده است.
عملکرد ETFهای کشوری چگونه بوده است
وقتی عملکرد را از روز آغاز جنگ بسنجیم، رتبهبندیها کاملا متفاوت میشود.
بر اساس دادههای CountryETFTracker، از پایان معاملات ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، یعنی جلسه معاملاتی پیش از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، این ۱۰ ETF کشوری بهترین بازدهی را ثبت کردهاند.
نکته قابل توجه این است که ETF «iShares MSCI South Korea» با نماد EWY از زمان آغاز جنگ تقریبا بدون تغییر مانده است. برنده دوران پیش از جنگ، در مقیاس دلاری ETF، تمام رشد پس از بحران هرمز را پس داده تا افت ماه مارس را جبران کند.
پیشتازان در این سنجه را میتوان در سه گروه جای داد: برندگان متصل به نفت (عربستان سعودی، نروژ، برزیل، کلمبیا)، قطبهای فناوری که در اوج بحران هم مقاومت کردند (تایوان) و بازارهای نوظهور پرریسک (آرژانتین، ترکیه، لهستان).
برندگان آتشبس هرمز
سومین معیار از کف پیش از آتشبس آغاز میشود. اگر از قیمتهای پایانی ۳۰ مارس حساب کنیم، جهش بازارها حتی نمایشیتر به نظر میرسد.
دادههای CountryETFTracker بهترین ETFهای کشوری از آن تاریخ به بعد را نشان میدهد.
در این مقیاس، کره جنوبی نخست است و تایوان دوم. هر دو قطب تولیدی آسیا هستند که به دلیل وابستگی شدید به نفت خام خاورمیانه بیشترین تنبیه را متحمل شده بودند.
قرار گرفتن یونان در رتبه سوم، سیگنالی آرامتر اما معنادار است. بازار یونان مانند کره جنوبی از اهرم نیمههادیها برخوردار نیست، اما شاخصی که بانکها در آن وزن زیادی دارند، به واسطه آتشبس، سقوط قیمت نفت و احتمال اینکه بانک مرکزی اروپا بتواند از چرخه افزایش نرخ بهره تحمیلی جنگ خارج شود، جهش کرد.
لهستان، هلند، سوئد و اتریش همین داستان را با لهجههای متفاوت روایت میکنند.
سه غربال چه تصویری به دست میدهند
جدول لیگ ۲۰۲۶ همزمان سه چیز را میسنجد: اینکه کدام بازار سال را در موقعیت قویتری آغاز کرد، کدامیک در شوک اولیه چیز زیادی برای از دست دادن نداشت و کدام بیشترین چیز را برای پس گرفتن داشت.
کره جنوبی تنها بازاری است که در دو تا از سه برش در صدر قرار میگیرد و به همین دلیل مهمترین داستان بورسی سال ۲۰۲۶ تا اینجای کار است.
اما نکته اینجاست که آتشبس دو هفتهای ترامپ رو به پایان است.
این توافق این هفته منقضی میشود و در اسلامآباد مذاکراتی در جریان است تا مشخص شود تمدید خواهد شد یا فرو میپاشد. تا روز دوشنبه، تنگه هنوز به طور کامل بازگشایی نشده بود و دو طرف از همدیگر به نقض توافق متهم شدهاند.
کره جنوبی فعلا برنده بدون رقیب سال ۲۰۲۶ است، اما دو هفته آینده تعیین میکند که آوریل سکوی پرتاب بود یا قله مسیر.