بحران ورود گسترده مهاجران غیرقانونی به قلمروی خاکی اسپانیا در شمال آفریقا، به تنشی تازه میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا تبدیل شده است.
در پی ورود هزاران مهاجر به منطقه خودمختار سئوتا در روز پنجشنبه، ایتالیا رسما اعلام کرد که بهطور موقت اجرای توافق شنگن با اسپانیا را متوقف کرده و کنترلهای مرزی خود با این کشور را افزایش میدهد.
آگهی
آگهی
خبرگزاری افه اسپانیا به نقل از وزارت کشور اسپانیا گزارش داد که تا بعدازظهر روز جمعه، بیش از ۴۸ هزار و ۳۰۰ نفر از حدود ۵۰ هزار مهاجری که از بامداد پنجشنبه وارد منطقه خودمختار سئوتا در شمال آفریقا شده بودند، به مراکش بازگشتهاند.
افه گزارش داد که این آمار تا ساعت ۳:۳۰ بعدازظهر به وقت محلی (۱۳:۳۰ به وقت گرینویچ) جمعآوری شده و پس از آن منتشر شد که وزارت کشور اسپانیا اعلام کرده بود بازگرداندن مهاجران از سئوتا به مراکش با سرعت حدود ۱۵۰ نفر در هر دقیقه در حال انجام است.
با وجود این تعداد زیاد بازگشت، به گزارش افه، هزاران مهاجر دیگر، از قبل همچنان در محلههای مختلف سئوتا سرگردان هستند.
این خبرگزاری افزود که فعالیتهای تجاری در سئوتا همچنان متوقف مانده و بسیاری از کسبوکارها به دلیل نگرانیهای امنیتی ناشی از ورود گسترده مهاجران تعطیل هستند.
به گفته مقامهای اسپانیایی، تاکنون دستکم ۵۷ نفر در جریان بحران مهاجرتی روز پنجشنبه جان باختهاند.
واکنش تند ایتالیا و تعلیق موقت شنگن
در پی این تحولات، دولت ایتالیا تصمیم گرفت اجرای توافق شنگن مبنی بر رفتوآمد آزاد را با مرز اسپانیا به حالت تعلیق درآورد و مرزهای هوایی و دریایی خود را نیز با این کشور را بست.
جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، همراه با دو معاون خود آنتونیو تایانی و ماتئو سالوینی، شامگاه پنجشنبه این تصمیم را اعلام کردند.
این تصمیم در پی ورود هزاران مهاجر غیرقانونی به منطقه خودمختار سئوتا در شمال آفریقا که تحت حاکمیت اسپانیا قرار دارد، اعلام شد.
آقای تایانی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تعلیق موقت توافق شنگن با اسپانیا، اقدامی ضروری برای حفاظت از امنیت شهروندان ما و دفاع از مرزهای اروپا است. این اقدامی است که در معاهدات پیشبینی شده و شرایط امروز آن را اجتنابناپذیر کرده است.»
او افزود: «بحران مهاجران در سئوتا به ما یادآوری میکند که مدیریت مرزهای اتحادیه اروپا، مسئولیتی مشترک میان کشورهای عضو و در قبال یکدیگر است. ما باید با همکاری هم از ورود جریانهای کنترلنشده مهاجرت به خاک اتحادیه اروپا جلوگیری کنیم؛ زیرا این جریان پیامدهای مختلف و خطر تروریسم را به همراه دارد و باید بدون تردید با آن مقابله شود.»
امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه، اعلام کرد که فرانسه نیز تصمیم گرفته است کنترلها در امتداد مرز زمینی خود با اسپانیا را تقویت کند. او همچنین از آمادگی فرانسه برای کمک به مقامهای اسپانیایی در مدیریت بحران مهاجران در منطقه برونبوم سئوتا خبر داد.
واکنش اسپانیا و اختلاف میان اعضای اتحادیه اروپا
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، در شبکه اجتماعی ایکس به اقدام ایتالیا واکنش نشان داد و نوشت: «همبستگی و همدلی اختیاری است، اما احترام به معاهدات اروپایی و واقعیتها اختیاری نیست.»
او با استناد به آمار آژانس مرزبانی اتحادیه اروپا (فرانتکس) تاکید کرد که از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶، تعداد مهاجران غیرقانونی واردشده به ایتالیا بیشتر از اسپانیا بوده است و بر ضرورت حفظ «اتحادیهای قدرتمند و یکپارچه» تاکید کرد.
همزمان، خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، درخواست آنتونیو تایانی برای تعلیق شنگن را بهشدت محکوم کرد و شامگاه پنجشنبه سفیر ایتالیا در مادرید را برای ارائه توضیح درباره این موضع احضار کرد.
خبرگزاری آنسا در ایتالیا به نقل از وزارت امور خارجه اسپانیا گزارش داد که بحران مهاجران در سئوتا ارتباطی با قانون جدید دولت برای قانونی کردن وضعیت برخی مهاجران ندارد. به گفته این وزارتخانه، علت اصلی این بحران، سوءبرداشت از حکم اخیر دیوان عالی درباره مهاجرانی بوده که با شنا خود را به سئوتا رساندهاند؛ که به گفته مادرید، شبکههای قاچاق انسان و گروههای تبهکار از آن سوءاستفاده کردهاند.
حمایت برخی کشورهای اروپایی از موضع ایتالیا
با وجود اعتراضهای اسپانیا، تا روز جمعه چند کشور اروپایی دیگر از جمله فنلاند، هلند، دانمارک، جمهوری چک و سوئد مواضعی نزدیک به دیدگاه ایتالیا اتخاذ کردند.
وزیر کشور فنلاند با انتقاد از عملکرد مادرید گفت: «اسپانیا نتوانسته از مرزهای خارجی شنگن در برابر ورودهای غیرقانونی محافظت کند و این وضعیت دیگر قابل ادامه نیست.»
در مقابل، مگنوس برونر، کمیسر امور داخلی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که با مقامهای اسپانیایی در ارتباط است و تاکید کرد تاکنون هیچ نشانهای از حرکت مهاجران از سئوتا به دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا یا سرزمین اصلی اروپا دیده نشده است.
او همچنین یادآور شد که «قانون مرزهای شنگن شامل مقررات ویژهای برای سئوتا و ملیلیا است و کنترل افرادی که از سئوتا خارج میشوند همچنان برقرار خواهد بود.»
پیشنهاد تعلیق شنگن در آستانه انتخابات سراسری سال آینده، به یکی از محورهای اصلی بحثهای سیاسی در ایتالیا تبدیل شده و احزاب راست افراطی اروپا، از جمله حزب اجتماع ملی فرانسه، آلترناتیو برای آلمان (AfD) و حزب ریفورم بریتانیا، از آن حمایت کردهاند.