بخش اقتصادی یورونیوز مزایای مسکن را در چارچوب هزینه های گسترده تر حمایت اجتماعی اروپا بررسی میکند. اتحادیه اروپا نخستین طرح مسکن مقرون به صرفه را برای کاهش بحران رو به تشدید مسکن آغاز کرده است.
مسکن در سراسر اروپا به بحرانی رو به گسترش تبدیل شده است. کمیسیون اروپا در دسامبر ۲۰۲۵ نخستین برنامه اروپایی مسکن مقرونبهصرفه را اعلام کرد.
آگهی
آگهی
هدف این ابتکار پاسخ دادن به یکی از فوریترین دغدغههای شهروندان است: دسترسی به مسکن مقرونبهصرفه، پایدار و با کیفیت.
بیشتر کشورهای اروپایی هماکنون در قالب نظامهای حمایت اجتماعی خود یارانه یا کمکهزینه مسکن پرداخت میکنند. با این حال سطح این حمایتها بسیار متفاوت است و تفاوت سیاستهای ملی را بازتاب میدهد.
پس کدام کشورها بالاترین کمکهزینه مسکن را پرداخت میکنند و دولتهای اروپایی برای حمایت از مسکن هر نفر چه میزان هزینه میکنند؟
این دادهها مداخلات دولتی برای کمک به خانوارها در تامین هزینههای مسکن را در بر میگیرد؛ از جمله کمکهزینه اجاره، مسکن اجتماعی و مزایا برای مالکان واحدهای مسکونی.
به گزارش یورواستات، مسکن در سال ۲۰۲۴ معادل ۱٫۳۵ درصد از کل هزینههای حمایت اجتماعی در اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داد. این رقم ۶۶٫۵ میلیارد یورو بود؛ برابر با ۰٫۳۷ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا و ۱۴۸ یورو برای هر نفر.
میزان کمکهزینه مسکن به ازای هر نفر در اروپا بسیار متفاوت است. در میان ۳۱ کشور بررسیشده، این رقم از تقریبا صفر در بلغارستان تا ۷۵۵ یورو در ایرلند متغیر است. فنلاند با ۴۸۴ یورو در رتبه دوم و بریتانیا با ۴۰۶ یورو در جایگاه بعد قرار دارد.
با این حال رقم مربوط به بریتانیا به سال ۲۰۱۸ برمیگردد و شاید به طور کامل با دادههای تازه قابل مقایسه نباشد. با وجود این، همچنان نشان میدهد بریتانیا در میان کشورهایی است که بالاترین کمکهزینههای مسکن را پرداخت میکنند.
دانمارک با ۳۷۵ یورو، ایسلند با ۳۳۵ یورو، آلمان با ۳۲۸ یورو و سوئیس با ۳۲۷ یورو نیز بیش از ۳۰۰ یورو به ازای هر نفر برای کمکهزینه مسکن اختصاص دادهاند. هلند با ۲۷۱ یورو، فرانسه با ۲۳۴ یورو و سوئد با ۲۰۰ یورو ده کشور نخست این فهرست را کامل میکنند.
در سه کشور قبرس با ۱۸۵ یورو، لوکزامبورگ با ۱۳۰ یورو و بلژیک با ۱۱۰ یورو، میزان هزینهکرد بین ۱۰۰ تا ۱۹۹ یورو قرار دارد. سایر کشورهایی که داده آنها در دسترس است کمتر از ۱۰۰ یورو به ازای هر نفر هزینه میکنند.
در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، ایتالیا با ۱۳ یورو و اسپانیا با ۳۶ یورو به طور قابل توجهی کمتر از دیگران برای این بخش بودجه اختصاص میدهند.
مبالغ اجاره در اروپا تفاوت چشمگیری دارد و در برخی کشورها بسیار بالاتر از دیگر کشورهاست.
وقتی کمکهزینه مسکن سرانه بر اساس استاندارد قدرت خرید (PPS) تعدیل میشود، ارقام تغییر میکند اما ترتیب کلی کشورها کمابیش مشابه میماند.
ایرلند با ۵۳۵ واحد بر حسب PPS همچنان در رتبه نخست است و پس از آن فنلاند با ۳۸۰ و بریتانیا با ۳۳۱ (بر پایه دادههای سال ۲۰۱۸) قرار دارند.
از نظر اسمی، آلمان با ۲۷٫۴ میلیارد یورو بیشترین بودجه را به کمکهزینه مسکن اختصاص میدهد که بیش از دو پنجم کل رقم اتحادیه اروپا است. فرانسه با ۱۶٫۱ میلیارد یورو و حدود یکچهارم کل در رتبه بعد قرار دارد.
در میان ۳۱ کشور، بریتانیا با ۲۷ میلیارد یورو در جایگاه دوم قرار میگیرد، هرچند این رقم نیز بر پایه دادههای سال ۲۰۱۸ است. به گفته دولت بریتانیا، انتظار میرود مخارج مربوط به کمکهزینه مسکن در سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۵۲ به ۳۷٫۸ میلیارد پوند معادل ۴۳٫۳ میلیارد یورو برسد.
با این حال ممکن است تعریف کمکهزینه مسکن در آمار دولت بریتانیا اندکی با روششناسی یورواستات تفاوت داشته باشد.
میزان هزینهکرد برای کمکهزینه مسکن در هلند و ایرلند نیز بیش از ۴ میلیارد یورو بود، در حالی که در ایتالیا به کمتر از ۱ میلیارد یورو میرسید.
در مجموع ۰٫۳۷ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا به حمایتهای اجتماعی مرتبط با مسکن اختصاص یافت. در میان کشورهای اتحادیه، این سهم از تقریبا صفر در بلغارستان و کرواسی تا ۰٫۹۹ درصد در فنلاند متغیر است. رقم بریتانیا در سال ۲۰۱۸ با ۱٫۱۱ درصد بالاترین سهم بود.
ایرلند با ۰٫۷۲ درصد، آلمان با ۰٫۶۳ درصد، دانمارک با ۰٫۵۷ درصد، فرانسه با ۰٫۵۵ درصد و قبرس با ۰٫۵۲ درصد نیز بیش از نیم درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به کمکهزینه مسکن اختصاص میدهند.
یورواستات تاکید میکند سیاستهای مسکن در کشورهای عضو بسیار گسترده است و هدف آنها اغلب فراتر از حمایت اجتماعی است.
این نهاد اعلام کرد: «ممکن است این سیاستها با هدف تشویق صنعت ساختمان، تملک واحدهای مسکونی، پسانداز و غیره طراحی شده باشند. این اقدامات گستردهتر در چارچوب دادههای حمایت اجتماعی نمیگنجند.»
نخستین برنامه مسکن اتحادیه اروپا
برنامه تازه ارائهشده مسکن مقرونبهصرفه اروپا بر «افزایش عرضه مسکن، به حرکت درآوردن سرمایهگذاری و اصلاحات، ساماندهی اجارههای کوتاهمدت در مناطق دارای فشار مسکن و حمایت از افرادی که بیش از همه آسیب دیدهاند» متمرکز است.
مارکو کورادی رئیس هوزینگ یوروپ گفت: «موفقیت این برنامه را توانایی در سطح محلی برای پاسخ دادن به این نیازها تعیین میکند. هدف ما باید دسترسیپذیری باشد و در دسترسترین مسکن، مسکن عمومی، تعاونی و اجتماعی است.»
به گفته یورواستات، در دهه گذشته یعنی از سال ۲۰۱۵ تا سهماهه سوم ۲۰۲۵، قیمت مسکن در اتحادیه اروپا ۶۴ درصد و اجارهبها ۲۱ درصد افزایش یافته است.
در بعضی کشورهای اروپایی، یک حقوق کامل هم برای اجاره یک آپارتمان یکخوابه در مرکز شهر کفاف نمیدهد. در بسیاری کشورهای دیگر هم اجارهبها سهم قابل توجهی از متوسط حقوق خالص را به خود اختصاص میدهد.