با تداوم بیثباتی جهانی شمار بیشتری از سرمایهگذاران به فلزات گرانبها روی میآورند، اما تحلیلگران تاکید دارند طلا ذخیره ارزش ثابت نیست.
قیمت طلا از ابتدای سال بیش از ۱۵ درصد افزایش یافته و این هفته از مرز مهم ۵٬۵۰۰ دلار عبور کردهاست.
رالی این فلز گرانبها که همزمان با رشد کالاهایی مثل نقره و پلاتین دیده میشود، حاصل مجموعهای از عوامل بههمپیوسته است، از تنشهای ژئوپولیتیک و افزایش بدهی دولتها گرفته تا چشمانداز نامطمئن نرخهای بهره و تورم.
جذابیت طلا به این روایت گره خورده که پناهگاه امن داراییها و «سپر تورمی» است. معمولا وقتی دلار تضعیف میشود ارزش طلا بالا میرود، به آسانی قابلفروش است و کالایی عینی و محدود بهشمار میرود.
این عوامل در زمانی اهمیت بیشتری مییابد که درباره دلار و نیز ارزهای بیپشتوانهای مانند ین ژاپن پرسشهایی مطرح شدهاست. با افزایش بدهی دولتها، نگرانیها درباره تورم و ثبات مالی هم پررنگتر میشود.
در آمریکا، سیاستهای تحریکآمیز دولت ترامپ لرزشهای بازار درباره سلامت اقتصاد را تشدید کرده و به گفته برخی تحلیلگران به شکلگیری معاملهای موسوم به «فروش آمریکا» انجامیدهاست. رئیسجمهور در هفتههای اخیر تهدید به تصرف گرینلند کرده، از احتمال مداخله آمریکا در ایران سخن گفته، کوشیده بر سیاستهای فدرالرزرو تاثیر بگذارد و حملهای علیه ونزوئلا آغاز کردهاست. علاوه بر این، او شرکای تجاری را به اعمال تعرفههای بیشتر تهدید کرده و تاکتیکی نخنما از ۲۰۲۵ را دوباره به کار گرفتهاست.
هرچند تحلیلگران میگویند دلار به این زودیها جایگاه ارز ذخیره جهانی را از دست نمیدهد، به نظر میرسد سرمایهگذاران در حال فاصله گرفتن از دلار هستند. اقدامات بعدی آمریکا نامعلوم است و کسی نمیخواهد در تیررس گرفتار شود. در چنین وضعی، طلا بهعنوان جایگزینی برای ارزهای بیپشتوانه میتواند گزینهای جذاب برای سبد سرمایهگذاری باشد.
سایمون پاپل، مدیرعامل بروکویل کپیتال گفت: «سرمایهگذاران پیشتر اوراق خزانه آمریکا میخریدند چون تقریبا بیریسک تلقی میشد. اما بهویژه به این دلیل که بخشی از ثروت سلاحی شده، برخی کشورها درباره نحوه تخصیص سرمایه خود محتاطتر میشوند.» او به یورونیوز گفت: «تنزل ارزش دلار به نفع قیمت طلاست.»
با این حال پاپل و دیگر تحلیلگران تاکید میکنند یک عامل مهم در افزایش قیمت شمش بسیار سادهتر است. با ادامه خبرساز شدن طلا، سرمایهگذاران با موج حرکت همراه میشوند و تب خرید بالا میگیرد.
کریس بوچمپ، تحلیلگر ارشد بازار در IG گفت: «آدمها بهطور طبیعی به چیزهایی جلب میشوند که میبینند در حرکت است و شاهد رالی شگفتانگیز طلا بودهاند. این ناگزیر به اوجگیری علاقه منتهی میشود.»
او افزود: «با اینکه طلا ویژگیهای مطلوبی برای سرمایهگذاری دارد، توانایی این فلز در حفظ ارزش، بهویژه در کوتاهمدت، بیش از حد بزرگنمایی میشود.» جایگاه طلا در بازار پس از آنکه ریچارد نیکسون، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در سال ۱۹۷۱ تصمیم گرفت تبدیل مستقیم دلار به طلا را پایان دهد بهطور چشمگیری تغییر کرد. به بیان ساده، کشورها دیگر ارزهای خود را به مقدار مشخصی از این فلز گرانبها گره نزدند.
بوچمپ نتیجه گرفت: «هنوز هم به استاندارد طلا استناد میشود تا القا شود این فلز نوعی دارایی نمادین است که چون مخزن ارزش ثابتی است باید داشته باشیم. اینگونه نیست.»
کنت لمونت، از مدیران ارشد بخش پژوهش مدیران در مورنینگاستار، همین پیام را تکرار کرد و طلا را با رمزارزها مقایسه کرد. او تاکید کرد: «هرچند عرضه هر دو محدود است، هر دو بهشدت پرنوسان هستند.»
او گفت: «اگر بخواهید با رمزارز یا طلا چیزی بخرید، ممکن است ارزش آن از یک روز تا روز بعد ۳۰ درصد کمتر شود. در کوتاهمدت واقعا محل مناسبی برای حفظ ارزش نیست.»
با اینکه طلا بسیار جاافتادهتر از بیتکوین است و در بلندمدت تاریخی عملکرد خوبی داشته، تحلیلگران تاکید میکنند غیرقابلپیشبینی بودن هر دو دارایی به این معناست که زنگ پایان برای ارزهای بیپشتوانه هنوز به صدا درنیامدهاست.
روز جمعه تا اوایل صبح بهوقت اروپا بهای این فلز گرانبها حدود ۳ درصد افت کردهبود. با وجود این عقبنشینی، با توجه به شکنندگی فضای سیاست جهانی به نظر میرسد در ماههای پیشرو هنوز جا برای رشد داشتهباشد.