پاسخ مدل پیش‌بینی اختصاصی یورونیوز: قیمت طلا در ۲۰۲۶ چقدر می‌شود؟ در چه قیمتی و با چه ترکیبی بخریم؟

سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در تاریخ بازارهای مالی بود؛ سالی که در پی جهش ۶۵ تا ۷۰ درصدی قیمت جهانی طلا بسیاری از روابط کلاسیک میان تورم، نرخ بهره و دارایی‌های امن از کار افتادند. انتظار غالب این بود که با مهار تورم و عادی‌شدن سیاست‌های پولی، طلا تضعیف شود؛ اما سه جرقه بزرگ مسیر را تغییر داد:

۱. بحران اعتماد در بازار اوراق قرضه

در میانه ۲۰۲۵، نوسانات شدید بازدهی اوراق خزانه آمریکا و جهش شاخص MOVE که میزان انتظار بازار از نوسان آتی نرخ بهره اوراق خزانه آمریکا اندازه‌گیری می‌کند، نشان داد که بازار در جذب بدهی‌های فزاینده دولت با محدودیت ساختاری روبه‌روست. اوراقی که دهه‌ها «دارایی بدون ریسک» تلقی می‌شدند، خود به منبع ریسک و عدم اطمینان تبدیل شدند. در این فضا، طلا از یک ابزار پوشش تورم به تنها دارایی با نقدشوندگی بالا و بدون ریسک اعتباری ارتقا یافت.

۲. تورم پنهان ناشی از توسعه هوش مصنوعی

رشد انفجاری مراکز داده هوش مصنوعی در نیمه دوم ۲۰۲۵ فشار شدیدی بر شبکه‌های برق آمریکا و اروپا وارد کرد. این فشار بدون جهش قیمت نفت رخ داد، اما هزینه انرژی و سرمایه‌گذاری زیرساختی را بالا برد و نوعی تورم پنهان فناورانه ایجاد کرد؛ نوعی تورم پنهان که داده‌های رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نیز آن را تایید می‌کند. این تورم نامرئی، انتظارات تورمی بلندمدت را زنده نگه داشت و تثبیت قیمت طلا در سطوح تاریخی را با احتمال بالایی توجیه می‌کند.

۳. دائمی‌شدن ریسک‌های ژئوپلیتیک

در سال ۲۰۲۵، ریسک ژئوپلیتیک دیگر یک شوک مقطعی نبود. تشدید تنش میان ایران و اسرائیل، جنگ فرسایشی روسیه و اوکراین و بی‌ثباتی مزمن خاورمیانه باعث شد بازارها ریسک سیاسی را به‌صورت ساختاری و همیشگی قیمت‌گذاری کنند. طلا در این محیط، نقش بیمه بلندمدت بی‌ثباتی جهانی را بر عهده گرفت، نه واکنش کوتاه‌مدت به بحران‌ها.

عوامل مکمل

• در آمریکا، ادامه رشد اسمی همراه با کسری بودجه و بدهی بی‌سابقه، تردید جدی درباره مفهوم «دارایی بدون ریسک» ایجاد کرد. مطابق داده‌های رسمی، بدهی دولت آمریکا بیش از ۳۶ تریلیون دلار است که این عامل فشار مضاعف بر اوراق و طلا وارد می‌کند.
• در چین، کندی رشد اقتصادی و بحران بازار مسکن باعث شد طلا بار دیگر به‌عنوان ذخیره ارزش فرهنگی و رسمی مورد توجه قرار گیرد. داده‌های رسمی نشان می‌دهد رشد اقتصادی چین در ۲۰۲۵ کاهش یافته و بازار مسکن همچنان تحت فشار است، که تقاضای طلا را در سطح خانوار و نهادی افزایش داده است.
• بلوک بریکس با گسترش تسویه تجاری با ارزهای ملی و طلا، حرکت به سمت نظام مالی چندقطبی را تقویت کرد. بانک‌های مرکزی در حال افزایش ذخایر طلا هستند تا تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی داشته باشند و داده‌های گزارش شورای جهانی طلا آن را تایید می‌کند.
• سیاست‌های کنترل مالی پنهان، از جمله نرخ بهره واقعی پایین و سرکوب مالی، اولویت حفظ ارزش سرمایه را بر بازده اسمی غالب کردند.
• رفتار سرمایه‌گذاران نهادی، محدودیت‌های عرضه، اهرم بالا و گسترش مشتقات، جذابیت دارایی‌های خارج از سیستم بدهی را افزایش داد.
• تضعیف روایت «طلای دیجیتال» و افزایش همبستگی رمزارزها با دارایی‌های پرریسک، تقاضای طلا را بازگرداند.
• ریسک‌های حقوقی و مقرراتی، پیرشدن جمعیت و حافظه تاریخی بازار، گرایش به حفظ سرمایه و قیمت‌گذاری پیش‌دستانه ریسک‌های ساختاری را تقویت کردند.

تحلیل مکمل: همبستگی طلا و بیت‌کوین در افق ۲۰۲۶

یکی از چالش‌های استراتژیک سرمایه‌گذاران در سال ۲۰۲۶، انتخاب میان «طلای زرد» و «طلای دیجیتال» است. در حالی که بیت‌کوین در سال ۲۰۲۵ اوج حدود ۱۱۰,۰۰۰ دلار داشته و در ادامه اصلاح شد، در حالی که طلا رشد قدرتمندی داشت. تحلیل مدل پویایی سیستم نشان می‌دهد که در این سال، رابطه این دو دارایی دچار یک گسست ساختاری (Decoupling) شده است:

• پایان رقابت، آغاز تفکیک: برخلاف سال‌های گذشته، بیت‌کوین به شدت با دارایی‌های پرریسک و چرخه نقدینگی جهانی همبسته شده، به این معنا که با تزریق پول و رونق بازارهای سهام رشد می‌کند. در حالی که طلا با ریسک‌های سیستمی و نرخ بهره واقعی حرکت و به عنوان لنگر ثبات در برابر بحران‌ها عمل می‌کند.
• رفتار در بحران: در لحظات اوج هراس از بحران‌های ژئوپلیتیک، سرمایه‌گذاران نهادی بیت‌کوین را به عنوان یک دارایی پرریسک (Risk-on) برای تامین نقدینگی می‌فروشند، اما به طلا به عنوان پناهگاه نهایی (Safe Haven) پناه می‌برند.
• توصیه استراتژیک: بیت‌کوین ابزار «کسب بازدهی تهاجمی» است، اما طلا تنها ابزار «حفظ بقای ثروت» باقی مانده است. نسبت پیشنهادی مدل، حفظ وزن ۵ به ۱ به نفع طلا در سبد دارایی‌های امن است. لذا همبستگی متفاوت بیت‌کوین و طلا (decoupling) اثبات می‌کند رفتار سرمایه‌گذاران در صورت وقوع شوک‌ها تغییر می‌کند.

از جهش تاریخی طلا تا ضرورت طراحی مدل‌ پیش‌بینی جدید

پس از آنکه قیمت جهانی طلا در سال ۲۰۲۵ یکی از پرشتاب‌ترین دوره‌های رشد چنددهه اخیر خود را تجربه کرد و به‌طور متوالی سقف‌های تاریخی جدیدی ثبت شد، بازار در آستانه سال ۲۰۲۶ وارد یک «ابرپارادایم» جدید شده است. این صعود بی‌سابقه نشان داد که تحلیل‌های خطی و ساده‌انگاری‌های گذشته دیگر قادر به تبیین نوسانات نیستند. به همین دلیل، برای درک اینکه آیا این قله‌ها صرفا یک حباب گذرا بوده‌اند یا آغاز یک دوران جدید، ناگزیر هستیم از نگاه‌های توصیفی فاصله گرفته و به سمت مدل‌های پویایی سیستم (System Dynamics) حرکت کنیم تا بتوانیم اثر متقابل شوک‌های سیاسی و اقتصادی را بر ارزش دارایی شما بسنجیم.

متدولوژی تفصیلی مدل

مدل مورد استفاده یورونیوز، ترکیب تحلیل‌های کمی و کیفی است که از چهار لایه محاسباتی عبور می‌کند:

الف) شبیه‌سازی مونت‌کارلو (Monte Carlo Simulation)

ما به جای پیش‌بینی یک عدد واحد، ۱۰,۰۰۰ ترکیب محتمل را برای متغیرهای تاثیرگذار بر قیمت طلا (نرخ بهره، تورم، قیمت نفت، شاخص دلار، تنش‌های سیاسی و غیره) تعریف کردیم. این مدل به ما می‌گوید که در ۹۵٪ از مسیرهای شبیه‌سازی شده، قیمت طلا به دلیل تقاضای ساختاری بانک‌های مرکزی، احتمالا در محدوه زمانی کوتاهی می‌تواند به زیر ۴,۱۰۰ دلار باز گردد.

ب) مدل رگرسیون با ضرایب تطبیقی (Adaptive Elasticity)

در مدل‌های قدیمی، رابطه طلا و تورم ثابت فرض می‌شود. مدل ما از «ضریب واکنش پویا» استفاده می‌کند:

در شرایط ثبات: هر ۱ درصد تورم، قیمت طلا را تقریبا ۱.۵ درصد جابجا می‌کند.

در شرایط ورود شوک (Black Swan): این ضریب می‌تواند تا حدود ۴.۵ درصد نیز افزایش می‌یابد، یعنی در زمان وقوع جنگ یا تغییر حکومت، طلا سریع‌تر از تورم رشد می‌کند.

ج) تحلیل رژیم بازار (Market Regime Detection)

مدل بر اساس متغیرهای ورودی، در هر لحظه تشخیص می‌دهد که بازار در کدام رژیم قرار دارد: تدافعی، تهاجمی یا نوسانی.

قیمت‌های استخراج شده در سه سناریوی نهایی، حاصل ترکیب و وزن‌دهی بر اساس ترکیب داده تاریخی و قضاوت کارشناسی (AHP/Delphi) به ۱۰ متغیر استراتژیک ورودی به مدل است: ۱. شوک‌های نفتی و امنیت انرژی (وزن: ۲۰٪) ۲. نرخ بهره واقعی (وزن: ۱۰٪) ۳. بدهی آمریکا و شاخص نوسان بهره اوراق قرضه (MOVE) (وزن: ۱۵٪) ۴. دلارزدایی و تقاضای بانک‌های مرکزی (وزن: ۱۰٪) ۵. شاخص ترس طلا (GVZ) (وزن: ۵٪) ۶. تورم پنهان ناشی از توسعه هوش مصنوعی (وزن: ۱۰٪) ۷. تحریم‌پذیری ذخایر ارزی (وزن: ۱۰٪) ۸. رشد اقتصادی جهانی (وزن: ۱۰٪) ۹. رشد تقاضای ساختاری بخش خانگی (وزن: ۵٪) ۱۰. محدودیت عرضه طلا (وزن: ۵٪)

سناریوی ۱: بحران تمام‌عیار (Crisis/Chaos Scenario)

در این حالت که احتمال وقوع آن ۲۵ تا ۳۰ درصد است، مدل در وضعیت «آشوب» قرار می‌گیرد و متغیرهای ژئوپلیتیک وزن مطلق را به دست می‌گیرند.

• عوامل کلیدی در نظر گرفته شده:
  • شوک نفتی (وزن ۴۰٪): با فرض گسترش اعتراضات فراگیر در ایران و اختلال در عرضه نفت یا وقوع جنگ فراگیر میان ایران و اسرائیل یا بسته شدن تنگه هرمز و وقوع جنگ میان آمریکا و ونزوئلا، عرضه جهانی نفت می‌تواند با شوک ۳ تا ۵ میلیون بشکه‌ای مواجه شود و قیمت نفت پایه برنت به بالای ۱۵۰ دلار به ازای هر بشکه صعود کند. با توجه به همبستگی مثبت تاریخی نفت و طلا این شوک عرضه به طور مستقیم قیمت اونس را حداقل ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش می‌دهد؛ نرخ افزایشی که تحلیل تاریخی داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) آن را تایید می‌کند.
  • شاخص ترس طلا (GVZ) (وزن ۱۵٪): ورود پول‌های هوشمند و وحشت‌زده (Panic Buying) که اونس را بدون توجه به ارزش ذاتی به سمت بالا پرتاب می‌کند.
  • تحریم‌پذیری ذخایر (وزن ۱۰٪): بانک‌های مرکزی در سراسر جهان برای جلوگیری از مسدود شدن دارایی‌هایشان، دلار را فروخته و به طلای فیزیکی پناه می‌برند.
• پیش‌بینی : اونس جهانی طلا احتمالا به محدوده ۵,۵۰۰ تا ۶,۰۰۰ دلار می‌رسد و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز در بازار تهران می‌تواند به حدود ۲۸ تا۳۰ میلیون تومان برسد.
• وضعیت بازار داخلی: در این سناریو، دلار با عبور از سقف ۲۰۰ هزار تومان وارد فاز «کشف قیمت» (Price Discovery) می‌شود؛ یعنی قیمت ثابتی وجود ندارد و طلا به تنها ارز رایج برای حفظ بقای سرمایه‌ها تبدیل می‌شود. تقاضای سرمایه‌ای برای طلا در بازار داخلی افزایش می‌یابد، به خصوص برای طلای فیزیکی و آب‌شده که قابلیت نقدشوندگی بالاتری دارد اما سکه‌های حباب‌دار و شمش و طلای آب‌شده فاقد فاکتور معتبر ریسک بالایی دارند.

سناریوی ۲: رکود تورمی جهانی (سناریوی محتمل)

احتمال وقوع این سناریو ۶۰ تا ۶۵ درصد است:

• عوامل کلیدی در نظر گرفته شده:
  • بدهی آمریکا و شاخص نوسان نرخ بهره اوراق قرضه (MOVE) (وزن ۲۵٪): بدهی ۳۶ تریلیونی آمریکا مانع از افزایش موثر نرخ بهره می‌شود و بازار متوجه می‌شود که فدرال رزرو چاره‌ای جز چاپ پول ندارد.
  • دلارزدایی گروه بریکس (وزن ۲۰٪): تقاضای مستمر چین و روسیه که یک کف حمایتی قدرتمند ایجاد کرده است.
  • بحران انرژی ناشی از توسعه هوش‌مصنوعی (AI) (وزن ۱۵٪): هزینه بالای برق و انرژی برای زیرساخت‌های فناوری، تورم را در سطح جهانی بالا نگه می‌دارد.
• پیش‌بینی : اونس جهانی ۴,۹۰۰ تا ۵,۲۰۰ دلار و هر گرم طلای ۱۸ عیار داخلی نیز می‌تواند به ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومان برسد.
• وضعیت بازار داخلی: دلار در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان تثبیت شده و طلا سودی فراتر از تورم رسمی (سود واقعی) نصیب سرمایه‌گذار می‌کند. تقاضای داخلی برای طلای خُرد و سکه بازگشت جزئی دارد، اما طلای آب‌شده و صندوق‌های بورسی اولویت سرمایه‌گذاران بزرگ و متوسط است. طلای داخلی همچنان سود واقعی می‌دهد و امکان حفظ سرمایه‌ها را در بلندمدت فراهم می‌کند.

یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید

سناریوی ۳: توافق بزرگ و صلح جهانی (Optimistic Scenario)

این سناریو کمترین احتمال وقوع (بین ۱۰ تا ۱۵ درصد) را در مدل دارد، زمانی رخ می‌دهد که تنش‌های ساختاری به طور ناگهانی از میان بروند.

• عوامل کلیدی در نظر گرفته شده:
  • نرخ بهره واقعی (وزن ۳۰٪): فدرال رزرو موفق می‌شود تورم را مهار کند و نرخ بهره مثبت ۲٪ را تثبیت نماید که رقیب جدی برای طلا می‌شود.
  • عرضه نفت ونزوئلا (وزن ۲۰٪): با سقوط مادورو و بازگشت شرکت‌های نفتی غربی به ونزوئلا، عرضه نفت اشباع شده و تورم جهانی فروکش می‌کند.
  • رشد اقتصادی جهانی (وزن ۲۰٪): رونق اقتصادی باعث می‌شود سرمایه‌ها از طلا خارج و به سمت بازار سهام و دارایی‌های ریسکی برود.
• پیش‌بینی : اونس جهانی احتمالا بین ۴,۱۰۰ تا ۴,۳۰۰ دلار و هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار تهران ۱۳ تا ۱۳.۵ میلیون تومان می‌شود. البته صلح جهانی می‌تواند منجر به خروج پول از صندوق‌های طلا به سمت بازار سهام (Global Equity) شود که این فشار فروش تکنیکال، می‌تواند قیمت را موقتا به زیر ۴,۱۰۰ دلار هم ببرد، اما ماندگاری آن کوتاه‌مدت خواهد بود.
• وضعیت بازار داخلی: این سناریو تنها زمانی رخ می‌دهد که ثبات سیاسی به ایران بازگردد و نرخ دلار در محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان مهار شود. در این شرایط، تقاضای سرمایه‌ای کاهش می‌یابد و برخی سرمایه‌گذاران ممکن است پول خود را به بازار سهام منتقل کنند. در واقع، احتمال دارد که طلا ارزان شود اما سقوط شدیدی اتفاق نمی‌افتد و فرصت خرید پله‌ای برای سرمایه‌گذاران خانگی ایجاد می‌شود.

استراتژی پیشنهادی ترکیب سرمایه‌گذاری در سال ۲۰۲۶

سرمایه‌گذار هوشمند در سال ۲۰۲۶ نباید تمام تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد (مثلا فقط سکه) قرار دهد. بسته به اینکه مدل به کدام سمت سنگینی می‌کند، ترکیب سبد باید تغییر یابد:

۱. سبد «وضعیت اضطراری» (مطابق سناریوی ۱: بحران تمام‌عیار)

• هدف: حفظ بقا، نقدشوندگی خارج از سیستم بانکی و امنیت.
• ترکیب پیشنهادی:
  • طلای فیزیکی (سکه و شمش کوچک): ۶۰ درصد (به دلیل قابلیت جابجایی و نقدشوندگی در زمان اختلالات سیستمی)
  • طلای آب‌شده (با فاکتور معتبر): ۳۰ درصد (کمترین کارمزد و بیشترین همگرایی با اونس جهانی)
  • صندوق‌های طلا (ETF): ۱۰ درصد (فقط برای نقدشوندگی سریع در مبالغ کم)
• نکته مهم: در این سناریو، از خرید سکه با حباب بالای ۳۵ درصد پرهیز کنید؛ اولویت با وزن طلا است نه نوع آن.

۲. سبد «ثروت‌سازی» (مناسب سناریوی ۲: رکود تورمی - سناریوی محتمل)

• هدف: کسب سود واقعی (بیش از تورم) و بهره‌مندی از رشد اونس جهانی.
• ترکیب پیشنهادی:
  • صندوق‌های پشتوانه طلا در بورس: ۵۰ درصد (به دلیل امنیت، عدم ریسک سرقت و معافیت مالیاتی).
  • طلای آب‌شده: ۳۰ درصد (برای حفظ هسته سخت دارایی در بلندمدت).
  • سکه تمام یا ربع‌سکه: ۲۰ درصد (برای بهره‌مندی از نوسانات حباب در اعیاد و بازه‌های تقاضا).
• نکته مهم: پایش مداوم شاخص میزان انتظار بازار از نوسان آتی نرخ بهره اوراق خزانه آمریکا (MOVE)؛ اگر نوسان اوراق قرضه بالا رفت، وزن صندوق‌های طلا را بیشتر کنید.

۳. سبد «تدافعی» (مناسب سناریوی ۳: صلح و ثبات جهانی)

• هدف: حفاظت از اصل سرمایه و انتظار برای فرصت ورود مجدد.
• ترکیب پیشنهادی:
  • سکه امامی (با حباب پایین): ۴۰ درصد (سکه در زمان ثبات معمولا حباب تخلیه شده‌ای دارد و برای بازگشت تقاضا آماده است).
  • صندوق‌های درآمد ثابت یا سپرده بانکی: ۳۰ درصد (در این سناریو نرخ بهره واقعی مثبت است و باید از سود بانکی بهره برد).
  • طلای فیزیکی/آب‌شده: ۳۰ درصد (به عنوان بیمه دائمی سبد در برابر بازگشت ناگهانی تورم).
• نکته مهم: در این حالت قیمت هر اونس طلا احتمالا به سمت ۴,۱۰۰ دلار حرکت می‌کند و فرصت برای خرید پله‌ای در این قیمت فراهم می‌شود.

نتیجه‌گیری عملیاتی

مدل به ما می‌گوید که حتی در «خوش‌بینانه‌ترین حالت» (سناریوی ۳)، قیمت طلا به دلیل متغیر «محدودیت عرضه و دلارزدایی» به احتمال زیاد تنها در کوتاه‌مدت به زیر ۴,۱۰۰ دلار می‌رود. این یعنی در سال ۲۰۲۶، طلا از یک دارایی نوسانی به یک «دارایی پایه» تبدیل شده است که ریسک ریزش سنگین ندارد، اما پتانسیل جهش قیمتی را در سناریوی اول در خود جای داده است.

در واقع، این مدل نشان می‌دهد که طلا در سال ۲۰۲۶ یک دارایی با «کف محدود» (Downside Risk Low) و «سقف باز» (Upside Potential High) است. حتی در بدترین سناریو برای طلا (صلح جهانی)، ریزش قیمت احتمالا بیش از ۱۵تا۲۰ درصد نخواهد بود، در حالی که در سناریوی وقوع بحران، پتانسیل رشد ریالی ۷۰ درصدی قیمت طلا در کوتاه‌مدت محتمل است.

نکات مهم برای سرمایه‌گذاران خانگی

طلا به مثابه سایه دلار: در ایران، قیمت طلا از ضرب «قیمت جهانی» در «قیمت دلار» به دست می‌آید. یعنی اگر دلار گران شود، حتی اگر قیمت جهانی ثابت بماند، طلا سود می‌دهد.

نفس‌گیری بازار: طلا هیچ‌وقت به طور مداوم بالا نمی‌رود. حتی در مسیر گران شدن، روزهایی هست که قیمت کمی پایین می‌آید تا برای صعود بعدی نفس بگیرد. این پایین آمدن‌ها نباید شما را بترساند.

زمان خوب خرید: طبق تحلیل ما، اگر قیمت جهانی به محدوده ۴,۰۰۰ تا ۴,۱۰۰ دلار رسید، می‌تواند یکی از بهترین زمان‌ها برای خرید باشد چون فعلا یک «سد محکم» زیر این قیمت‌ها وجود دارد.

ریسک نگهداری فیزیکی: وقتی قیمت طلا به گرمی ۳۰ میلیون تومان می‌رسد، امنیت فیزیکی و ریسک سرقت، متغیری است که باید سرمایه‌گذار را به سمت «صندوق‌های امانات» یا «صندوق‌های بورسی» سوق دهد.

توصیه‌هایی برای سال ۲۰۲۶

۱. هیجانی خرید نکنید: وقتی قیمت هر اونس طلا به خاطر انتشار خبر وقوع جنگی بالا می‌رود (مثلا تا ۵,۵۰۰ دلار)، وقت خریدن نیست؛ وقت تماشا کردن بازار است.

۲. پله‌ای بخرید: هیچ‌وقت تمام پولتان را یک‌جا طلا نخرید. پولتان را سه قسمت کنید و در سه مرحله بخرید تا اگر قیمت کمی پایین آمد، ضرر نکنید.

۳. طلا برای بلندمدت است: اگر طلا می‌خرید، حداقل برای یک سال نگه دارید. طلا در کوتاه‌مدت نوسان زیاد دارد، اما در بلندمدت همیشه از دارایی شما محافظت کرده است.

در سال ۲۰۲۶، مسیر اصلی طلا همچنان «سربالایی» به نظر می‌رسد ولی هر مسیری دست‌انداز هم دارد. اگر جنگی رخ ندهد و بحران سیاسی و ژئوپلیتیکی تمام عیاری رخ ندهد، صعود طلا آرام‌ خواهد بود و اگر صلح کامل میان روسیه و اوکراین، ایران و اسرائیل و آمریکا و ونزوئلا برقرار شود، طلا ارزان می‌شود اما احتمالا سقوط شدیدی رخ نخواهد داد.