دونالد ترامپ روز سهشنبه تهدید کرد که اگر نوری مالکی بار دیگر به سمت نخستوزیری عراق برسد، آمریکا کمکهای خود به عراق را قطع میکند. این اظهارات در حالی بیان میشود که ائتلاف شیعه «چارچوب هماهنگی»، که اکثریت پارلمان عراق را در اختیار دارد، روز شنبه آقای مالکی را به عنوان نامزد نخستوزیری اعلام کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز سهشنبه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «مطلع شدم که کشور بزرگ عراق ممکن است با بازگرداندن نوری مالکی به مقام نخستوزیری دست به انتخابی بسیار بد بزند. آخرین باری که مالکی در قدرت بود، کشور در فقر و هرجومرج کامل فرو رفت و نباید اجازه داد این اتفاق دوباره تکرار شود.»
آقای ترامپ افزود: «اگر او دوباره انتخاب شود، به دلیل سیاستها و ایدئولوژیهای دیوانهوارش، ایالات متحده دیگر به عراق کمک نخواهد کرد و اگر ما برای کمک آنجا نباشیم عراق هیچ شانسی برای موفقیت، رفاه یا آزادی نخواهد داشت. عظمت را به عراق بازگردانیم.»
احزاب و گروههای عضو ائتلاف سیاسی شیعه موسوم به «چارچوب هماهنگی» در سطوح مختلف با جمهوری اسلامی در ارتباط هستند. این درحالی است که آمریکا به ویژه از زمان روی کار آمدن آقای ترامپ تلاشهای مضاعفی را برای کاهش نفوذ ایران در عراق انجام داده است. بغداد نیز پیوسته در تلاش است که میان فشار واشنگتن و نفوذ تهران توازن ایجاد کند.
نوری مالکی ۷۵ ساله از چهرههای ارشد حزب اسلامگرای «دعوت اسلامی» عراق است که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴ نخستوزیر عراق بود. او که به طور جدی از اقدامات آمریکا علیه «القاعده» و دیگر گروههای سنیمذهب در عراق حمایت میکرد، در ابتدا با حمایت آمریکا به نخستوزیری رسید. اما ایالات متحده رفتهرفته به این نتیجه رسید که دستورکار آقای مالکی بیش از حد فرقهگرایانه است و به شکلگیری «داعش» کمک کرده است و در نهایت از او فاصله گرفت.
دوره نخستوزیری آقای مالکی با خشونتهای فرقهای، کشمکش قدرت با رقبای سنی و کرد و افزایش تنشها با آمریکا همراه بود. آقای مالکی در سال ۲۰۱۴ و پس از تسلط «داعش» بر بخشهای وسیعی از عراق، از مقام خود کنارهگیری کرد. از آن زمان تاکنون، او بهرغم اتهامات گسترده مبنی بر دامنزدن به اختلافات فرقهای و ناتوانی در مقابله با داعش، همچنان نفوذ سیاسی خود و ارتباط نزدیک با جناحهای مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران را حفظ کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز روز یکشنبه به عراق هشدار داد که به سوی تشکیل دولت حامی تهران گام بر ندارد.
آقای روبیو در تماس تلفنی با محمد شیاع سودانی، نخستوزیر کنونی عراق ابراز امیدواری کرد که دولت بعدی در مسیر تبدیل عراق به «نیرویی در جهت ثبات، رفاه و امنیت در خاورمیانه» گام بردارد.
تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: «آقای روبیو تاکید کرد دولتی که تحت کنترل ایران باشد نمیتواند با موفقیت منافع خود عراق را در اولویت قرار دهد، عراق را از درگیریهای منطقهای دور نگه دارد یا شراکت متقابل سودمند میان ایالات متحده و عراق را پیش ببرد.»
پارلمان عراق قرار بود روز سهشنبه برای انتخاب رئیسجمهوری این کشور تشکیل جلسه دهد، اما به گزارش خبرگزاری فرانسه، این جلسه به دلیل اختلافنظر میان احزاب کرد برای تعیین نامزد ریاستجمهوری به تعویق افتاد.
مقام ریاستجمهوری در عراق اگرچه عمدتا تشریفاتی است، اما نامزد معرفیشده از سوی اکثریت پارلمان را مامور تشکیل دولت میکند.