ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین ضمن درخواست از ایالات متحده و ایلان ماسک برای لغو محدودیتهای اعمالشده بر دسترسی کییف به شبکه ماهوارهای «استارلینک»، تاکید کرد: «ایستادن در سمت درست تاریخ امری حیاتی است.»
آقای زلنسکی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پهپادهای رهگیر ما در سرعت ۱۶۱ کیلومتر بر ساعت، اتصال خود را با هدایتکنندگان از دست میدهند و بهسادگی قادر به رسیدن به پهپادهای "شاهد" روسیه نیستند.»
او در ادامه افزود: «ما برای لغو این محدودیتها روی شما حساب باز کردهایم.»
کییف برای ارتباطات خطوط مقدم نبرد و هدایت پهپادها از جمله رهگیرهایی که وظیفه سرنگونی پهپادهای تهاجمی روسیه را بر عهده دارند بهشدت به این شبکه اینترنت ماهوارهای استارلینک وابسته است.
ولودیمیر زلنسکی هفته گذشته اعلام کرده بود که ارتش اوکراین با محدودیتهای «نظاممند» در خدماترسانی این شبکه، تحت اداره شرکت «اسپیساکس» ایلان ماسک، مواجه شده است؛ بهطوریکه اتصال اینترنت تنها زمانی برقرار میماند که تجهیزات با سرعتی کمتر از ۱۶۱ کیلومتر بر ساعت در حال حرکت باشند.
زلنسکی روز جمعه با تایید اینکه محدودیتهای دسترسی کماکان «در سراسر خط مقدم نبرد» و برفراز مناطق تحت کنترل روسیه پابرجاست، گفت: «ما هنوز هیچ توضیح روشنی در این زمینه دریافت نکردهایم.»
اوکراین برای ارتباطات میدان نبرد به شبکه استارلینک و برای رهگیری پهپادها و موشکها در حریم هوایی خود به سامانه نظامی «استارشیلد» متکی است.
اوکراین ماه گذشته نیز پس از بالا گرفتن تنشها میان زلنسکی و دونالد ترامپ بر سر توافق سوختی آمریکا و روسیه، از ایجاد اختلال در دسترسی به استارشیلد خبر داده بود؛ پیش از آنکه این دسترسی در نهایت احیا شود.
بهگفته مقامات کییف، این محدودیتهای مرتبط با سرعت عملا رهگیری پهپادهای مجهز به موتور جت روسیه را که میتوانند با سرعتی بالغ بر ۱۰۰۰ کیلومتر بر ساعت پرواز کنن، ناممکن میسازد.
موج گسترده حملات پهپادی
در همین حال، یک مقام منطقهای منصوب مسکو روز دوشنبه اعلام کرد که نیروهای اوکراینی پل پیونددهنده شبهجزیره ضمیمهشده کریمه به خاک روسیه را هدف حمله قرار داده و تردد در این مسیر کلیدی و استراتژیک را مختل کردهاند.
سرگی آکسیونوف در کانال تلگرامی خود نوشت: «دشمن به پل کریمه حمله کرده است. در پی این اقدام، تردد روی پل احتمالاً تا بعدازظهر محدود خواهد بود.» وی به این موضوع اشاره نکرد که آیا این حمله تلفات جانی یا مجروحی بر جای گذاشته است یا خیر.
او افزود: «تمامی دستگاهها و نهادهای خدماترسان لازم برای مدیریت بحران بسیج شدهاند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روسیه نیز روز دوشنبه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور در طول شب، بیش از ۱۳۰۰ پهپاد اوکراینی از جمله صدها فروند پهپاد که مسکو را هدف قرار داده بودند، را رهگیری کرده است. این رویداد یکی از بزرگترین حملات هوایی کییف در طول این جنگِ نزدیک به پنجساله به شمار میرود.
سرگی سابیانین، شهردار مسکو در تلگرام نوشت که پدافند هوایی در طول شب تا صبحگاه دوشنبه، حدود ۶۰۰ پهپاد مهاجم به سوی حریم پایتخت را رهگیری کرده است.
او با بیان اینکه ۱۹۱ فروند پهپاد «در آستانه ورود به حریم مسکو خنثی شدند»، افزود: «اکثر این پرندهها توسط سامانههای پدافندی وزارت دفاع در فواصل دور منهدم شدند.» تاکنون گزارشی رسمی درباره میزان خسارات احتمالی یا آمار تلفات منتشر نشده است.
وزارت دفاع روسیه نیز اندکی بعد اعلام کرد پدافند هوایی این کشور در طول شب، ۱۳۳۶ فروند پهپاد بالثابت اوکراینی را برفراز مناطق مختلف از جمله ناحیه مسکو و همچنین آسمان دریای سیاه و دریای آزوف رهگیری و سرنگون کرده است.
عملیات رهگیری ارتش روسیه درست ساعاتی پس از آن انجام شد که نیروهای اوکراینی در چارچوب تلاشهای خود برای هدف قرار دادن اهداف راهبردی در عمق خاک روسیه، یک مجتمع پتروشیمی بزرگ، یک پالایشگاه نفت و یک مرکز تولید ادوات نظامی را هدف حملات خود قرار دادند.
این درگیریهای گسترده، تنها چند روز پیش از برگزاری نشست سهجانبه سران میان ولادیمیر پوتین، دونالد ترامپ و شی جینپینگ در شهر شنژن چین به وقوع پیوسته است.
پکن روز دوشنبه رسما تایید کرد که شی جینپینگ ۱۹ نوامبر در حاشیه اجلاس سازمان همکاری اقتصادی آسیا-پاسیفیک (اپک) در شنژن با ترامپ و پوتین دیدار و گفتوگو خواهد کرد؛ ملاقاتی سهجانبه که پیشتر کاخ سفید و کرملین نیز آن را تایید کرده بودند.
اگرچه پکن جزئیاتی پیرامون محورهای این نشست منتشر نکرده اما ترامپ عنوان کرده است که قصد دارد موضوعات مربوط به خلع سلاح هستهای و جنگ ایران را در گفتگو با همتاهای روس و چینی خود مطرح کند.
بهگفته مقامات آمریکایی، انتظار نمیرود ترامپ در این نشست سهجانبه بحث جنگ روسیه و اوکراین را به میان بکشد.
واشنگتن بهطور موازی و در روندی جداگانه، مذاکراتی را با مشارکت کییف و مسکو با هدف پایان دادن به مناقشه پیگیری میکند؛ در همین راستا، مذاکرهکنندگان ارشد آمریکایی هفته گذشته با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی دیدار کردند.
در سوی دیگر، فرانکوالتر اشتاینمایر، رئیسجمهور آلمان خاطرنشان کرد که شی جینپینگ اخیرا نسبت به پیشنهاد طرح پرونده اوکراین در این نشست سهجانبه ابراز ناخرسندی کرده است. وی در مصاحبه با شبکه دولتی آ.ار.دی گفت: «رئیس جمهوری چین صراحتاً متذکر شد که این یک بحران اروپایی است و کشورهای اروپایی نیز الزاما باید پای میز مذاکره حضور داشته باشند.»
همزمان زلنسکی هشدار داده است که نشست شنژن ممکن است به نسخه قرن بیستویکمی «کنفرانس یالتا» در سال ۱۹۴۵ بدل شود؛ رویدادی که طی آن قدرتهای بزرگ تلاش کنند بدون حضور کشورهای کوچکتر بر سر میز مذاکره، حوزههای نفوذ جدید در جهان را از نو ترسیم کنند.