با وجود ادعای دونالد ترامپ مبنی بر لغو محدودیتها، نیروهای اوکراینی هنوز با اختلال در ارتباطات حیاتی میدان نبرد روبهرو هستند؛ امری که وابستگی کییف به شبکه ماهوارهای تحت کنترل آمریکا را دوباره زیر سوال میبرد.
مقامهای دفاعی اوکراین روز جمعه اعلام کردند که محدودیتها برای استارلینک و نسخه نظامی آن، استارشیلد، هنوز در امتداد خطوط مقدم اوکراین بهطور کامل برداشته نشده است؛ هرچند دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا مدعی شده بود ایلان ماسک این محدودیتها را لغو کرده است.
مسئولان ناظر بر این سامانهها گفتند همچنان مواردی ثبت میکنند که در آنها ترمینالها هنگام حرکت با سرعت حدود ۱۶۱ کیلومتر در ساعت اتصال خود را از دست میدهند.
سرهی بسکرستنوف، مشاور ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهوری اوکراین که با نام رمزی «فلش» شناخته میشود، تایید کرد که این محدودیتها برقرار مانده است.
بسکرستنوف روز جمعه در فیسبوک نوشت: «در حال حاضر هیچ نشانهای نمیبینیم که نشان دهد محدودیتهای استارلینک برداشته شده است.»
او افزود: «در مواردی معدود، استارلینک میتواند با سرعتی اندکی بالاتر از حد مجاز کار کند، اما احتمالا این به الگوریتمهای اسپیسایکس یا شرایط خاص استفاده مربوط است، نه برداشته شدن محدودیتها.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این اظهارات پس از گزارش روزنامه والاستریت ژورنال مطرح شد که خبر داده بود ترامپ ۲۱ اکتبر با ماسک تماس گرفته و از او خواسته است محدودیتهای استارشیلد، نسخه نظامی سرویس ارتباطات ماهوارهای استارلینک شرکت اسپیسایکس را لغو کند.
پس از این تماس، مقامهای آمریکایی و اوکراینی از بهبود در اتصال خبر دادند، هرچند برخی هشدار دادند که کارکرد کامل سامانه هنوز بازنگشته است.
ترامپ سپس ادعا کرد ماسک محدودیتهای سرعت را برداشته است، اما از تایید این که شخصا با این میلیاردر تماس گرفته یا نه خودداری کرد.
اختلالها بدون هیچ هشدار قبلی از ۱۴ اکتبر آغاز شد؛ زمانی که ترمینالهای استارشیلد مورد استفاده نیروهای اوکراینی، هنگام نزدیک شدن به سرعت حدود ۱۶۰ کیلومتر در ساعت، شروع به از دست دادن اتصال کردند.
این محدودیتهای غیرمنتظره، عملیات نظامی از جمله ماموریتهای پهپادهای تهاجمی میانبرد و استفاده از پهپادهای رهگیر برای دفاع از شهرهای اوکراین در برابر حملات هوایی روسیه را مختل کرد.
بیش از یک هفته بعد، مسئولیت این تصمیم همچنان محل مناقشه عمومی است. والاستریت ژورنال گزارش داد که خود ماسک دستور اعمال این محدودیتها را داده است، در حالی که روایتهای دیگر از احتمال دخالت کاخ سفید حکایت دارد. ترامپ دستور دادن چنین اقدامی را رد کرده و نه اسپیسایکس و نه دولت آمریکا هیچیک بهطور علنی مسئولیت آن را نپذیرفتهاند.
این ماجرا وابستگی شدید اوکراین به استارلینک را آشکار کرده است؛ سامانهای که بخش مهمی از ارتباطات در میدان نبرد، عملیات پهپادی و دفاع هوایی این کشور به آن متکی است و همچنین خطرات تکیه بر شبکه ماهوارهای تحت کنترل یک تامینکننده خارجی را نشان میدهد.
اقدام اوکراین برای کاهش وابستگی به استارلینک
در همین حال، اوکراین در تلاش است توانمندیهای ارتباطات ماهوارهای خود را گسترش دهد؛ اقدامی که در نهایت میتواند وابستگی این کشور به اسپیسایکس را کاهش دهد.
وزارت دفاع اوکراین روز پنجشنبه با شرکتهای فناوری فنلاندی ICEYE و نوکیا نیتنامهای امضا کرد تا امکان همکاری برای توسعه یک سامانه حاکمیتی ارتباطات ماهوارهای را بررسی کنند.
زلنسکی این توافق را در جریان سفر پتری اورپو نخستوزیر فنلاند به کییف اعلام کرد و آن را «برای دفاع ما و تابآوری اوکراین مهم» توصیف کرد.
بر اساس این طرح، کشورهایی که در این برنامه مشارکت میکنند مالکیت و کنترل ماهوارهها، زیرساختهای زمینی و ترمینالهای خود را در اختیار خواهند داشت و در نتیجه، در برابر تصمیمهای دولتهای خارجی یا ارائهدهندگان تجاری کمتر در معرض ریسک قرار میگیرند.
رافال مودژفسکی مدیرعامل شرکت ICEYE گفت: «اوکراین به سامانههای ارتباطات ماهوارهای امن، حاکمیتی و پرظرفیت که خود آنها را کنترل میکند نیاز دارد.»
میکو هاوتالا رئیس بخش دفاعی نوکیا با تکرار همین پیام گفت این مشارکت به اوکراین «کنترلی بر اتصالاتی میدهد که به آنها وابسته است».
با این حال این توافق هنوز در مراحل اولیه است و در این فاصله، اوکراین برای تامین ارتباطات حیاتی در میدان نبرد همچنان به استارلینک متکی مانده است.