اوکراین میگوید اعمال دوباره محدودیت سرعت بر «استارشیلد»، نسخه نظامی سرویس ماهوارهای استارلینک اسپیسایکس، رهگیری پهپادهای روس در خط مقدم را مختل کرده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، روز پنجشنبه اعلام کرد که محدودیتهای سرعت بر استارشیلد (Starshield)، نسخه نظامی خدمات ماهوارهای «استارلینک» شرکت اسپیسایکس (SpaceX)، دوباره اعمال شده و توان اوکراین برای رهگیری پهپادهای روسی را مختل کرده و باعث شده است برخی حملات از سد دفاعی عبور کنند.
او پس از دریافت گزارشهایی از یِوهنی خمارا، وزیر دفاع، و میخایلو دراپاتی، فرمانده کل نیروهای مسلح، گفت که این محدودیتها برای چند روز عملیات نظامی اوکراین را در سراسر خط مقدم و مناطق تحت اشغال روسیه تحت تأثیر قرار داده است.
زلنسکی در ایکس نوشت: «به طور مشخص، محدودیتهای سرعت سیستماتیک بر استارشیلد اعمال میشود و آن را به ۱۶۱ کیلومتر در ساعت (۱۰۰ مایل در ساعت) محدود میکند.»
او گفت که ارتش اوکراین این اختلالها را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که اینها خطاهای فنی تصادفی نیستند، بلکه محدودیتهای نظاممند هستند.
رئیسجمهوری اوکراین گفت: «برای ما، این پیش از هر چیز به معنای دشوار شدن قابل توجهِ رهگیری پهپادهای روسیِ مجهز به موتور جت است.»
او گفت: «متأسفانه، تا اینجا حملاتی [پهپادهایی] بودهاند که عبور کردهاند، چون سامانههای رهگیر ما سرعت کافی نمیندارند و نمیتوانند به موقع رهگیری کنند.»
زلنسکی هشدار داد که این محدودیتها به روسیه کمک میکند حملات دقیقتری انجام دهد و باعث تلفات جانی بیشتر در اوکراین میشود.
او افزود: «در تلاش هستیم با طرف آمریکایی همه ابعاد موضوع را روشن کنیم.»
این محدودیتهای تازه در بحبوحه مذاکرات صلحِ دشواری که با میانجیگری ایالات متحده آمریکا انجام میشود، اعمال شده و در حالی است که اوکراین تحت فشار است تا امتیازات ارضی به روسیه بدهد.
دو روز گفتوگو در ابوظبی در هفته جاری بدون دستیابی به پیشرفت در اختلافهای اصلی پایان یافت، از جمله در مورد خواست مسکو برای آنکه کییف از قلمرویی که همچنان در کنترل دارد صرفنظر کند.
بازگشت محدودیتها چند هفته پس از لغو آنها
این اختلالهای تازه کمتر از سه هفته پس از آن رخ می دهد که اوکراین اعلام کرد محدودیتها بر «استارلینک» و «استارشیلد» پس از تماسهای سطح بالا با واشنگتن لغو شده بود. وزارت دفاع اوکراین روز ۲۴ اکتبر تأیید کرد که اتصال دوباره برقرار شده است.
این محدودیتها نخستین بار در شبِ بین ۱۳ تا ۱۴ اکتبر ثبت شد، زمانی که پایانههای مورد استفاده نیروهای اوکراینی در سرعتهای حرکت حدود ۱۶۰ کیلومتر در ساعت شروع به از دست دادن اتصال کردند و عملیات پهپادی، لجستیک و ارتباطات میدان نبرد را مختل کردند.
این محدودیتها، سرعتی را که پهپادها و سایر تجهیزات استفادهکننده از استارشیلد میتوانند در حین حفظ اتصال ماهوارهای حرکت کنند، محدود میکند، نه سرعت خودِ اتصال اینترنت را.
این محدودیتها بهویژه برای پهپادهای رهگیرِ پرسرعتی که برای مقابله با پهپادهای تهاجمی روسیِ مجهز به موتور جت استفاده میشوند، اختلالزا است.
مسئولیت محدودیتهای اولیه در اکتبر همچنان محل اختلاف است.
ترامپ در آن زمان صدور دستور کاهش سرعت را رد کرد و در مقابل، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا، گفت دولت مسئول این اقدام نبوده است.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس (SpaceX)، گفت تصمیمها درباره محدودیتهای سرعت استارشیلد توسط ارتش ایالات متحده و در نهایت رئیسجمهوری این کشور اتخاذ میشود و در ایکس نوشت: «سامانههای استارشیلد در مالکیت و تحت کنترل دولت ایالات متحده است.»
واشنگتن و اسپیسایکس به طور علنی مسئولیت اعمال این محدودیتها را نپذیرفتهاند.
وابستگی اوکراین به ارتباطات ماهوارهای آمریکا
این اختلالهای دوباره در حالی رخ میدهد که کییف در تلاش است توافق خود با واشنگتن را برای دسترسی به استارشیلد تمدید کند؛ توافقی که قرار است در اواسط سال ۲۰۲۷ میلادی منقضی شود.
مقامهای اوکراینی هشدار دادهاند که با توجه به اهمیت این شبکه برای عملیات نظامی کشور، گفتگوها برای یک توافق جدید باید بهزودی آغاز شود.
استارشیلد نقشی حیاتی در ارتباطات میدان نبرد و عملیات پهپادی اوکراین دارد و نیروهای این کشور را به شدت به سامانهای وابسته کرده است که تحت کنترل دولت آمریکاست.
اوکراین همچنین آغاز به بررسی ظرفیتهای جایگزین برای ارتباطات ماهوارهای کرده است.
وزارت دفاع اوکراین روز ۲۲ اکتبر توافق اولیهای را با شرکتهای فنلاندی «آیسآی» (ICEYE) و «نوکیا» امضا کرد تا امکان توسعه یک سامانه مستقل ارتباطات ماهوارهای را بررسی کند؛ سامانهای که کنترل بیشتری بر اتصال نظامی در اختیار کییف قرار دهد.
با این حال، در حال حاضر نظامیان اوکراین همچنان به شدت به شبکهای وابستهاند که تحت کنترل ایالات متحده است و محدودیتهای تازه بار دیگر پرسشهایی درباره قابلیت اتکای دسترسی به سامانهای را مطرح میکند که برای پدافند هوایی این کشور حیاتی است.