روسیه امیدواری مقامهای آمریکایی درباره مشارکت قریبالوقوع کشورهای اروپایی در مذاکرات صلح اوکراین را کمرنگ کرد و توقف کمکهای نظامی اروپا به کییف را شرط پیشبرد چنین گفتوگوهایی دانست.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهوری آمریکا، روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر به مسکو سفر کردند تا موافقت ولادیمیر پوتین را با حضور نمایندگان اروپایی در مذاکرات صلح جلب کنند.
این سفر پس از دو روز مذاکره در ابوظبی انجام شد؛ مذاکراتی که طی آن هیئت روسیه از گفتوگوی مستقیم با نمایندگان اروپا خودداری کرده بود. تاکنون مذاکرات صلح با مشارکت روسیه و اوکراین و میانجیگری آمریکا برگزار شده است.
ویتکاف پس از دیدار با پوتین اعلام کرد که اروپاییها در نشست بعدی مذاکرات حضور خواهند داشت و این تحول را گامی مهم توصیف کرد. کوشنر نیز گفت گفتوگوهای مسکو مفصل و سازنده بوده و ابراز امیدواری کرد که زمینه برگزاری مذاکرات چندجانبه را فراهم کند.
بااینحال، یوری اوشاکوف، مشاور پوتین، این خوشبینی را تعدیل کرد و گفت کشورهای اروپایی ابتدا باید میان «صلح» و «جنگ» یکی را انتخاب کنند. او با اشاره به ادامه ارسال تسلیحات به اوکراین تاکید کرد که اقدامات عملی اروپا تاکنون نشاندهنده انتخاب جنگ بوده است.
اختلاف بر سر معماری امنیتی اروپا
پوتین در دیدار با فرستادگان آمریکایی بار دیگر خواستار بازنگری در ساختار امنیتی اروپا شد. او به پیشنهاد ترامپ برای دستیابی به توافقی جامع درباره امنیت قاره اروپا اشاره کرد و گفت رهبران اروپایی بررسی چنین توافقی را به پایان جنگ اوکراین موکول کردهاند.
رئیسجمهوری روسیه همچنین استقرار احتمالی نیروهای اروپایی در خاک اوکراین پس از توافق صلح را عاملی برای تداوم جنگ دانست.
در مقابل، کشورهای اروپایی معتقدند مسکو با حمله به اوکراین توافقهای امنیتی پیشین را نقض کرده است. آنان همچنین تأکید دارند که هرگونه مذاکره درباره آینده ساختار امنیتی اروپا باید با حضور مستقیم کشورهای اروپایی انجام شود.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در نشست رهبران اروپایی در دوبلین خواستار آمادگی روسیه برای ورود به مذاکرات شد.
کوشنر نیز در گفتوگو با پوتین تاکید کرد که اروپاییها خواهان پایان پایدار جنگ هستند و بررسی تضمینهای امنیتی بلندمدت میان روسیه، اوکراین و اروپا میتواند به پیشبرد مذاکرات کمک کند.
تلاش اروپا برای تعیین نماینده مشترک
رهبران اتحادیه اروپا قرار است روز جمعه درباره تعیین فرستاده ویژه برای مشارکت در مذاکرات صلح تصمیمگیری کنند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، از آنان خواسته است تا پایان نوامبر نماینده مشترکی معرفی کنند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، تعیین چنین نمایندهای را پیششرط ورود اروپا به مذاکرات دانسته و از اختلافنظر میان کشورهای اروپایی انتقاد کرده است.
با وجود این مواضع، مسکو ارتباط دیپلماتیک با اروپا را کاملاً قطع نکرده است؛ پوتین ماه گذشته گفتوگویی تلفنی و ۹۰ دقیقهای با رهبران فنلاند و نروژ انجام داد.