رابطه میان روح و ماده و پرسشهای مربوط به جهان پس از مرگ و وجود عالم روحانی، موضوعات اصلی نمایشگاه «آرکانا بورالیس؛ زنان شمال و عرفان» در موزه هنر آتنیوم، گالری ملی فنلاند است.
واژههای لاتین arcana و borealis به معنای «دانش پنهان» و «شمال» هستند؛ دو عنصر که در قلب تازهترین نمایشگاه گالری ملی فنلاند قرار دارند.
نمایشگاه «Arcana Borealis - Northern Women and Esotericism» نخستین نمایشگاه بزرگ موزهای است که بررسی میکند هنرمندان زن از سراسر منطقه نوردیک و ساپمی از سده نوزدهم تا امروز چگونه با اسرارگرایی، معنویت و نظامهای جایگزین دانش درگیر شدهاند.
این نمایشگاه بیش از ۲۰۰ اثر از ۵۰ هنرمند را گرد هم آورده و هم هنرمندان شناختهشده و هم چهرههای کمتر دیدهشده را در بر میگیرد؛ از جمله هیلما اف کلینت، تیرا کلین و تووه یانسون.
به گفته دکتر ماریا لاهلما، سرپرست ارشد موزه هنر آتنیئوم و از برگزارکنندگان این نمایشگاه، پیش از این پیوند میان هنر مدرن و اسرارگرایی، غیبباوری و جادو عمدتا از خلال هنرمندان مرد مشهور بررسی شده است.
دکتر لاهلما به یورونیوز کالچر توضیح داد: «برای مدتهای طولانی تاریخ هنر زیر سلطه روایتهایی بوده که بر هنرمندان مرد و مفهوم نبوغ فردی تمرکز داشتهاند. تمرکز ما بر زنان است و همچنین بر این ایده جمعی بودن و کار کردن در کنار هم تاکید میکنیم.»
هنر، معنویت و صنایع دستی
دکتر نینا کوکینن از دانشگاه تورکو، که همکار برگزارکننده نمایشگاه «Arcana Borealis - Northern Women and Esotericism» است، افزود: «Arcana Borealis نشان میدهد که چگونه مرزهای میان هنر و معنویت، هنرهای زیبا و صنایع دستی، شیء و فرایند، و آفرینش فردی و آفرینش جمعی وقتی از منظر هنرمندان زن و اسرارگرایی دیده میشوند، شروع به کمرنگ شدن میکنند.»
دامنه مواد بهکاررفته در این نمایشگاه بهطور استثنایی گسترده است و از منسوجات و سرامیک تا حکاکیهای فلزی و رسانههای سنتی هنر مذهبی مانند شیشههای رنگی و موزاییک را در بر میگیرد.
صنایع دستی با انتقال مادری سنت گره خورده است؛ یعنی انتقال دانش و مهارت از یک زن به زن بعدی. سنت صنایع دستی سامی، «سامی دودجی»، معنویت، دانش ضمنیای را که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود و ارزشهای مرتبط با طبیعت را در کنار هم قرار میدهد.
برخی از هنرمندانی که آثارشان در این نمایشگاه گرد آمده است میگفتند نیرویی غیرانسانی آنها را هدایت میکند؛ چه فرشتهها یا ارواح راهنما باشند و چه در برخی موارد منبعی در طبیعت.
هالووین یا ککری
دکتر ماریا لاهلما توضیح داد: «این نمایشگاه برای بازدید در هالووین، یا آنگونه که به فنلاندی میگوییم ککری، کاملا مناسب است. اسرارگرایی به نور و تاریکی مربوط میشود. ما میتوانیم موضوعاتی مانند مرگ در هنر را از رهگذر این مضمون اسرارگرایانه بررسی کنیم و گاهی دانش پنهان، دانش مخفیای که موضوع اصلی اسرارگرایی است، از طریق کاوش در تاریکی نه در نور پیدا میشود.»
نمایشگاه «Arcana Borealis - Northern Women and Esotericism» در موزه هنر آتنیئوم، گالری ملی فنلاند، تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ میلادی دایر است.