در حالی که آمریکا سرگرم بازنگری در حضور نظامی خود در اروپاست و هزاران سرباز و بخشی از تجهیزات راهبردی‌اش را از این قاره خارج می‌کند، سفیر واشنگتن در ناتو تلاش کرد به متحدان اروپایی اطمینان دهد که ایالات متحده همچنان به دفاع از آن‌ها متعهد است.
متیو ویتاکر، سفیر آمریکا در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، روز دوشنبه در مجمع امنیتی ورشو خطاب به آندریوس کوبیلیوس، کمیسر دفاعی اتحادیه اروپا، گفت: «ما هنوز دوستتان داریم.»
آگهی
آگهی
او افزود: «من مدام به متحدان اروپایی‌مان می‌گویم که ایالات متحده در حال عقب‌نشینی نیست.»
اظهارات ویتاکر در جریان نشستی درباره طرح موسوم به «ناتو ۳.۰» مطرح شد؛ الگویی که با حمایت واشنگتن دنبال می‌شود و بر اساس آن، کشورهای اروپایی باید مسئولیت اصلی دفاع متعارف از قاره خود را بر عهده بگیرند، در حالی که آمریکا به‌تدریج شمار نیروهایش را در اروپا کاهش می‌دهد و توجه نظامی خود را به مناطق دیگر معطوف می‌کند.
کوبیلیوس در این نشست تاکید کرد که طرح ناتو ۳.۰ به این معنا نیست که آمریکا به اروپایی‌ها می‌گوید: «دیگر دوستتان نداریم، پس خودتان باید کارهایتان را انجام دهید.»
به گفته او، مسئله اصلی این است که اروپا باید توانایی‌های لازم برای بازدارندگی در برابر هرگونه تجاوز به خاک خود را توسعه دهد.
کمیسر دفاعی اتحادیه اروپا گفت: «اروپا باید مسئولیت را خود به دست بگیرد.»
دفاع از اروپا بدون آمریکا چقدر هزینه دارد؟
کوبیلیوس پیش‌تر برآورد کرده بود که جایگزین کردن تجهیزات و توانمندی‌های نظامی راهبردی آمریکا در اروپا ممکن است تا ۵۰۰ میلیارد یورو هزینه داشته باشد.
کارشناسان همچنین برآورد کرده‌اند که اگر واشنگتن به کاهش حمایت نظامی خود ادامه دهد، اروپا ممکن است برای دفاع در برابر روسیه به ۳۰۰ هزار نیروی نظامی بیشتر نیاز داشته باشد.
از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، واشنگتن تلاش کرده است منابع نظامی خود را به مناطق دیگر جهان، از جمله منطقه هند و اقیانوس آرام، منتقل کند تا با نفوذ فزاینده چین مقابله کند.
انتظار می‌رود بازنگری پنتاگون در آرایش نیروهای آمریکایی مستقر در اروپا تا ماه دسامبر به پایان برسد و نتایج آن به پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ارائه شود.
این بررسی ممکن است زمینه را برای کاهش بیشتر حضور نظامی ایالات متحده در قاره اروپا فراهم کند.
بااین‌حال، برخی اقدامات برای کاهش شمار نیروهای آمریکایی، مستقل از نتیجه این بررسی، از پیش آغاز شده است.
برای نمونه، پنتاگون در ماه مه دستور خروج حدود پنج هزار نظامی آمریکایی از آلمان را صادر کرد و استقرار برنامه‌ریزی‌شده یک یگان مجهز به تسلیحات دوربرد را نیز لغو کرد.
ویتاکر گفت نمی‌خواهد پیش از نهایی شدن بررسی پنتاگون درباره تصمیم‌های احتمالی بعدی اظهارنظر کند، زیرا این بررسی «هنوز آماده نیست».
او بااین‌حال تأکید کرد که تلاش واشنگتن برای ایجاد ناتویی با مسئولیت‌پذیری بیشتر کشورهای اروپایی نتیجه داده است.
سفیر آمریکا گفت: «گواه این موفقیت همین جایی است که امروز در آن نشسته‌ایم؛ لهستان که ۴.۷ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف هزینه‌های اصلی دفاعی می‌کند و عملا در پیشبرد ائتلاف به سوی توان نظامی قوی‌تر و کارآمدتر پیشگام است.»
فشار آمریکا برای افزایش بودجه دفاعی اعضای ناتو
کشورهای عضو ناتو در نشست سال ۲۰۲۵ این ائتلاف در لاهه توافق کردند که سهم هزینه‌های اصلی دفاعی خود را تا سال ۲۰۳۵ از دو درصد به ۳.۵ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش دهند.
بر اساس این توافق، اعضا باید ۱.۵ درصد دیگر از تولید ناخالص داخلی خود را نیز به هزینه‌های گسترده‌تر امنیتی و دفاعی اختصاص دهند؛ به این ترتیب، مجموع تعهدات هزینه‌ای آن‌ها به پنج درصد خواهد رسید.
ویتاکر با اشاره به این هدف پنج‌درصدی گفت: «این همان چیزی است که ایالات متحده از همه متحدانش انتظار دارد.»
بر اساس تازه‌ترین برآوردهای ناتو، لهستان از جمله کشورهایی است که بالاترین سهم از تولید ناخالص داخلی خود را به هزینه‌های اصلی دفاعی اختصاص می‌دهد.
تلاش برای افزایش بودجه نظامی در شرایطی ادامه دارد که اتحادیه اروپا نیز قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ توانمندی‌های دفاعی خود را تقویت کند.
این برنامه در پی هشدارهای نهادهای اطلاعاتی اروپایی درباره احتمال تبدیل شدن روسیه به تهدیدی مستقیم‌تر علیه ناتو در سال‌های آینده دنبال می‌شود.
شکاف‌های دفاعی اروپا؛ از پهپادها تا جنگ دریایی
با وجود تلاش کشورهای اروپایی برای تسریع روند تسلیح مجدد، این برنامه با موانع قابل‌توجهی روبه‌روست.
نسخه‌ای افشاشده از گزارش مهم آژانس دفاعی اروپا که با هدف ارزیابی پیشرفت برنامه‌های دفاعی تهیه شده، از کمبودهای جدی در توانمندی‌های نظامی کشورهای اروپایی حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، مهم‌ترین شکاف‌ها در حوزه دفاع در برابر پهپادها و توانایی‌های جنگ دریایی مشاهده می‌شود.
این کمبودها در شرایطی مورد توجه قرار گرفته‌اند که اروپا هم‌زمان با کاهش احتمالی حضور نظامی آمریکا، با تهدیدهای امنیتی تازه و ضرورت تقویت استقلال دفاعی خود روبه‌روست.