بازنگری در وضعیت نیروهای مستقر در اروپا پس از افزایش تنش‌ها به دلیل خودداری برخی کشورهای ناتو از دادن دسترسی نیروهای امریکایی به پایگاه‌های نظامی برای جنگ در ایران آغاز شد.
سفیر آمریکا در ناتو، متیو وایتکر، در گفت‌وگو با یورونیوز گفت: «ایالات متحده مجبور خواهد شد روابط خود با متحدان ناتو را که در عملیات‌های آینده دسترسی نیروهای آمریکایی به پایگاه‌های نظامی یا حریم هوایی‌شان را رد کنند، دوباره ارزیابی کند.»
آگهی
آگهی
وایتکر که به‌طور اختصاصی در نشست دفاع و فضا یورونیوز صحبت می‌کرد، گفت واشنگتن هنوز در حال بازنگری استقرار و محل استقرار نیروهای آمریکایی در سراسر قلمرو ناتو است؛ روندی که پس از اختلاف با چند متحد اروپایی طی درگیری مشترک آمریکا و اسرائیل با ایران، موسوم به «عملیات خشم حماسی»، آغاز شد.
وایتکر گفت: «در حال بررسی مسائل مربوط به دسترسی، استقرار و پرواز از فراز خاک کشورها هستیم؛ برخی از این موارد در جریان خشم حماسی کمی دست‌وپاگیر بود.»
او گفت آمریکا به گفت‌وگو با کشورهایی که در جریان این درگیری دسترسی را محدود کردند ادامه می‌دهد تا «چنین اتفاقی دوباره تکرار نشود».
وایتکر گفت: «این گفت‌وگوها را فقط با چند کشوری انجام می‌دهیم که با آنها مشکل داشتیم تا مطمئن شویم دفعه بعد وضعیت را می‌فهمیم.»
او وقتی بیشتر تحت فشار قرار گرفت، افزود: «می‌خواهیم مطمئن شویم این وضعیت دیگر رخ نمی‌دهد و اگر هم رخ داد شاید لازم باشد دوباره ارزیابی کنیم.»
به گفته او، این بازنگری بررسی می‌کند نیروهای آمریکایی در کجا مستقر شده‌اند و واشنگتن چه میزان دسترسی به حریم هوایی و زیرساخت‌های نظامی متحدان دارد.
وایتکر گفت: «این یک بازنگری در وضعیت استقرار نیروها و محل پایگاه‌هاست.»
وایتکر گفت این فرایند بر اساس رویکرد «اول آمریکا» دولت ترامپ هدایت می‌شود.
او گفت: «اول آمریکا یعنی ما موضوع را از زاویه منافع ایالات متحده آمریکا، مردم آن و مالیات‌دهندگانش بررسی می‌کنیم.»
برخی گزارش‌های درز کرده از این بازنگری حاکی از آن بود که ممکن است تا ۴۰ هزار نظامی از قلمرو ناتو خارج شوند اما وایتکر این گزارش‌ها را نادرست خواند.
او گفت: «این طرح حتی هنوز هم از سوی تیم مسئول سیاست‌گذاری در دفتر وزیر جنگ نهایی نشده است، بنابراین به نظر من هر گونه خبر درز کرده درباره آن از سوی کسانی است که فقط می‌خواهند فضا را مغشوش کنند.»
اختلاف‌ها بر سر عملیات ایران
وزیر جنگ آمریکا، پیت هگست، در نشست وزیران دفاع ناتو در مقر این پیمان در بروکسل در ماه ژوئن، پس از آن که چند دولت اروپایی دسترسی آمریکا به حریم هوایی و پایگاه‌های نظامی خود را برای عملیات مرتبط با ایران محدود یا رد کردند، از این بازنگری در وضعیت نیروها خبر داد.
هگست کشورهایی را که از مشارکت در این عملیات خودداری کردند به باد انتقاد گرفت، اقدام آنها را «شرم‌آور» توصیف کرد و گفت این تصمیم‌ها جان نیروهای آمریکایی را به خطر انداخته است.
اسپانیا، ایتالیا، فرانسه و بریتانیا در ابتدا نسبت به فراهم کردن دسترسی ابراز تردید کردند زیرا نگران بودند بدون مشورت قبلی درگیر عملیاتی شوند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از این تصمیم‌ها ابراز نارضایتی کرد و تهدید کرد حمایت‌های امنیتی آمریکا از کشورهایی را که از موضع واشنگتن پشتیبانی نکردند، مورد تجدیدنظر قرار می‌دهد.
اسپانیا سخت‌گیرانه‌ترین موضع را گرفت و برای عملیات مرتبط با ایران، دسترسی آمریکا به حریم هوایی و پایگاه‌های نظامی خود را نپذیرفت.
ایتالیا محدودیت‌هایی بر این دسترسی اعمال کرد و فرانسه اعلام کرد اجازه عبور هواپیماها و پشتیبانی عملیاتی را می‌دهد اما به جنگنده‌ها اجازه نخواهد داد از پایگاه‌هایش سوخت‌گیری کنند.
بریتانیا ابتدا موافقت کرد ارتش آمریکا بتواند از پایگاه‌های نیروی هوایی سلطنتی برای «اهداف دفاعی» استفاده کند و بعدا این دسترسی را برای حمایت از حملات علیه اهداف ایرانی گسترش داد.
بازنگری در ناتو
یک پرسشنامه که در تابستان به بیرون درز کرد و در میان اعضای ناتو توزیع شده بود، از دولت‌ها خواسته بود جزئیات واکنش خود به درگیری مشترک آمریکا و اسرائیل با ایران را ارائه کنند؛ از جمله این که آیا در مرحله نخست عملیات اجازه استفاده از حریم هوایی و پایگاه‌های نظامی خود را داده بودند یا نه.
این پرسشنامه همچنین از اعضا درباره موضعشان در قبال تغییر در آرایش دفاعی ناتو که با حمایت آمریکا و با عنوان «ناتو ۳.۰» مطرح شده و مسئولیت اصلی دفاع متعارف از اروپا را بر عهده متحدان اروپایی می‌گذارد، سوال کرده بود.