در تازهترین بیانیه مطبوعاتی ایکیا درباره بازار دستدوم این شرکت، عملا هیچ اشارهای به موضوع پایداری دیده نمیشود.
ایکیا در بریتانیا یک بازار دستدوم راهاندازی کردهاست که به مشتریان امکان میدهد مبلمان کارکرده را به شیوهای تازه خرید و فروش کنند.
این طرح که از پیش در کشورهایی مانند سوئد و اسپانیا در دسترس بود، ادامه طرح «خرید مجدد و فروش» سال ۲۰۲۱ ایکیا است. در آن طرح، خریداران میتوانستند محصولات واجد شرایط را در ازای اعتبار خرید در فروشگاه دوباره به ایکیا بفروشند.
اما ابتکار تازه امکان «معاملات مستقیم بین کاربران» را فراهم میکند؛ فروشندگان میتوانند برای مبلمان کارکرده خود پول نقد دریافت کنند یا کارت دیجیتال بازپرداخت ایکیا بگیرند.
بازار دستدوم ایکیا چگونه کار میکند؟
مشتریان میتوانند محصولات چیدمان منزل ایکیا را که اکنون در اختیار دارند یا پیشتر خریداری کردهاند در این بازار آگهی کنند؛ بهجز تشکها، لوازم خانگی و مواد غذایی. محصولات دستکاریشده، کالاهای فراخوانشده و مبلمانی که از برند ایکیا نیست نیز مجاز نیستند.
فروشندگان میتوانند با اسکن کردن کالای واجد شرایط، آگهی خود را ثبت کنند تا انتقال مبلمانی را که دیگر به آن نیاز ندارند آسانتر شود. پلتفرم، قیمتهای پیشنهادی، عکسهای حرفهای از محصول و اندازهگیری دقیق را در اختیار میگذارد و به فروشندگان کمک میکند آگهیهای خود را آماده کنند.
هر آگهی همچنین شامل توضیحات محصول، راهنمای مونتاژ و اطلاعات نگهداری است تا خریداران احتمالی پیش از تماس، جزئیات لازم را در اختیار داشتهباشند. فروشندگان میتوانند درآمد خود را بهصورت نقد دریافت کنند یا با انتخاب کارت دیجیتال بازپرداخت ایکیا، ۱۵ درصد اعتبار اضافی بگیرند.
این اقدام پس از پژوهشی انجام شده به سفارش ایکیا صورت میگیرد که نشان داده بیش از یکچهارم بزرگسالان بریتانیایی گفتهاند سابقه شخصی یا داستان مرتبط با یک کالا، مبلمان دستدوم را برای آنها جذابتر میکند.
سال گذشته ۶۳ درصد مصرفکنندگان بریتانیا از پلتفرمهای بازفروش کالا خرید کردهاند؛ رقمی که نسبت به ۲۰۲۴، ۵۱ درصد افزایش نشان میدهد. بیش از نیمی، یعنی ۵۲ درصد، در ۱۲ ماه گذشته چیزی را بهصورت آنلاین فروختهاند و ۶۰ درصد میگویند خرید دستدوم به آنها کمک میکند بودجه خود را بیشتر کش بدهند.
گرگ لوکاس، مدیر پایداری ایکیا در بریتانیا و ایرلند، میگوید: «نحوه چیدمان خانهها تغییر کردهاست.»
او توضیح میدهد: «چه در حال اسبابکشی باشند، چه بازآرایی خانه یا در جستوجوی قطعهای خاص، تعداد بیشتری از مشتریان مبلمان دستدوم را در کنار کالای نو در نظر میگیرند و فعالانه بهدنبال اقلامی هستند که به آنها کمک کند خانهای بسازند که برایشان حالوهوای شخصی داشتهباشد.»
بازار ایکیا بخشی از تلاش این شرکت برای اولویت دادن به مقرونبهصرفه بودن در بحبوحه بحران هزینههای زندگی است. قیمتها در این پلتفرم بهطور متوسط ۶۰ درصد کمتر از محصولات نو قابلمقایسه است.
پایداری در رونمایی از بازارچه جدید ایکیا غایب است
خرید مبلمان دستدوم بهطور قابلتوجهی برای محیطزیست بهتر است، چون میتواند از راهیافتن اقلام حجیم به مراکز دفن زباله جلوگیری کند و انتشار ناشی از تولید را کاهش دهد. انتخاب مبلمان کارکرده بهجای محصولات نو همچنین تقاضا برای منابع دستنخورده را کم میکند و به حفاظت از زیستبومهایی مانند جنگلها کمک میکند.
با این حال گفته میشود ایکیا هر سال ۲ هزار محصول جدید معرفی میکند؛ به همین دلیل این شرکت سوئدی اغلب بهعنوان یک برند «فست فرنیچر» توصیف میشود و هدف انتقادهای شدید فعالان محیطزیست بودهاست.
یک سخنگوی گروه اینگکا، بزرگترین خردهفروش ایکیا، به یورونیوز ارث میگوید: «ما بازار دستدوم ایکیا را در کنار عرضه محصولات نو خود، مکمل میبینیم.»
او اضافه میکند: «خانهها، نیازها و بودجه مردم تغییر میکند؛ گاهی کالای نو را انتخاب میکنند و گاهی یک محصول دستدوم بیشتر بهکارشان میآید.»
به گفته این سخنگو، محصولات ایکیا هماکنون ۹ درصد بازار مبلمان دستدوم اروپا را از طریق سایر پلتفرمها در اختیار دارند. به نظر میرسد شرکت قصد دارد حضور خود را در این بازار گسترش دهد، بدون آنکه از مدل «فست فرنیچر» خود دست بردارد.
یک تحقیق سال ۲۰۲۴ (منبع به زبان انگلیسی) از سوی گرینپیس نشان داد تولیدکنندگان مبلمانی که برای ایکیا کالا تولید میکنند، چوب مورد نیاز خود را از برخی از آخرین جنگلهای کهنسال باقیمانده اروپا در کارپاتهای رومانی، از جمله در مناطق حفاظتشده ناتورا ۲۰۰۰، تامین میکنند.
ایکیا آن زمان اعلام کرد همچنان به رویههای مسئولانه تامین مواد اولیه پایبند است تا مطمئن شود محصولات و فعالیتهایش به جنگلزدایی یا تخریب جنگلها دامن نمیزند.
ایکیا قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ میزان مطلق انتشار گازهای گلخانهای در کل زنجیره ارزش خود را نسبت به سطح ۲۰۱۶ به نصف کاهش دهد. این شرکت همچنین میخواهد تا ۲۰۳۰ فقط از مواد اولیه تجدیدپذیر و بازیافتی استفاده کند و در کل فعالیتهایش به سمت استفاده ۱۰۰ درصدی از برق تجدیدپذیر و افزایش بهرهوری انرژی حرکت کند.