فروش پمپهای حرارتی در سال ۲۰۲۴ سقوط شدیدی را تجربه کرد، اما حالا دوباره رو به افزایش است. در این گزارش میبینیم چرا.
فروش پمپهای حرارتی در خانههای اروپایی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۱ درصد افزایش یافته است؛ افزایشی که پس از جهش قیمت گاز در پی جنگ ایران رخ داده است.
آگهی
آگهی
این شوک انرژی، گذار اتحادیه اروپا از سوختهای فسیلی را فوریتر کرده و کمیسیون اروپا دولتها را تشویق میکند مالیات برق را کاهش دهند.
به گفته انجمن پمپ حرارتی اروپا (EHPA)، این عامل احتمالا محرک اصلی رشد فروش پمپهای حرارتی تا اینجای سال بوده است؛ نهادی که مدتهاست تاکید میکند میزان استقبال از این فناوری به شدت به قیمت برق وابسته است.
دادههای تازه EHPA دوازده کشور اروپایی را دربرمیگیرد: اتریش، بلژیک، سوئیس، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، نروژ، پرتغال و سوئد.
این آمار نشان میدهد حدود یک میلیون و ۱۶۰ هزار پمپ حرارتی بین ژانویه تا ژوئن فروخته شده؛ رقمی که نسبت به یک میلیون و ۴۰ هزار دستگاه در نیمه نخست ۲۰۲۵ افزایش داشته است.
این تحول نسبت به سال ۲۰۲۴ تغییر چشمگیری به شمار میرود؛ زمانی که فروش در نیمه نخست سال نسبت به ۲۰۲۳ پس از فروکش کردن موج نصب در اوج بحران انرژی ۲۰۲۲، ۴۷ درصد (منبع به زبان انگلیسی) کاهش یافت.
قیمت بالای گاز محرک رشد پمپهای حرارتی است اما مالیات برق هنوز مانع اصلی است
پمپهای حرارتی انرژی را از هوا، آب یا زمین جذب و آن را به گرما یا هوای سرد تبدیل میکنند. این دستگاهها با برق کار میکنند و به ویژه در شرایط جنگ ایران، جایگزینی جذاب برای دیگهای گازی به شمار میروند.
اختلال ایران در کشتیرانی از طریق تنگه راهبردی هرمز که حدود یکپنجم صادرات نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، قیمتهای انرژی را به رکوردهای بیسابقه رسانده است.
پل کنی، مدیرکل انجمن پمپ حرارتی اروپا، میگوید: «اروپا در حال پایان دادن به اعتیاد خود به یک مخدر سمی و پرهزینه از تامینکنندگان نامطمئن یعنی گاز است. هرچه زودتر برق به مقرونبهصرفهترین گزینه تبدیل شود، سریعتر پاک خواهیم شد.»
به گفته EHPA، اگرچه پمپهای حرارتی از نظر مصرف انرژی سه تا پنج برابر کارآمدتر از دیگها هستند، در بسیاری از کشورهای اروپایی مالیات برق به دلیل عوامل تاریخی پیچیده اغلب از مالیات گاز بالاتر است. این وضعیت باعث میشود برقیسازی مصرف خانگی با فناوریهایی مانند پمپهای حرارتی و خودروهای برقی از نظر اقتصادی چندان جذاب نباشد.
چگونه طرح اقدام برقیسازی اتحادیه اروپا میتواند به رشد پمپهای حرارتی شتاب دهد
طرح اقدام برقیسازی اتحادیه اروپا که در ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، قصد دارد با متعادل کردن این مالیاتها وضعیت را تغییر دهد. این طرح همچنین هدف نصب سالانه چهار میلیون پمپ حرارتی در سراسر اروپا تا سال ۲۰۳۰ را تعیین کرده و پیشبینی میکند سهم برق در مصرف انرژی اتحادیه اروپا تا ۲۰۴۰ به نزدیک نیمی از کل برسد؛ رقمی که اکنون حدود یکچهارم است. کمیسیون برآورد میکند استفاده گسترده از فناوریهای برقی میتواند تا سال ۲۰۴۰ حدود ۲۰۰ میلیارد یورو از هزینه واردات سوختهای فسیلی بکاهد.
EHPA به هلند و بلژیک اشاره میکند که با موفقیت مالیاتهای برق را به سوختهای فسیلی منتقل کردهاند. دانمارک نیز جداگانه مالیات برق را برای خانوارهای دارای پمپ حرارتی کاهش داده است، در حالی که کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و ایتالیا برای نصب پمپهای حرارتی یارانه و کمک مالی ارائه میکنند.
اصلاح گسترده نظام مالیاتی در سطح اتحادیه اروپا نیازمند اجماع هر ۲۷ کشور عضو است؛ مانعی که همچنان پابرجاست.