بر اساس اسناد محرمانه‌ای که به‌تازگی فاش شده، یک شبکه مالی ایرانی تحت هدایت بابک زنجانی با استفاده از صرافی ارز دیجیتال «بایننس» دست به ایجاد شریانی حیاتی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا و انتقال صدها میلیون دلار به حساب‌های سپاه پاسداران زده است.
شریان مخفی دلارهای نفتی؛ مشتری دانه‌درشت بایننس چگونه صدها میلیون دلار برای سپاه جابجا کرد؟
آگهی
آگهی
بر اساس اسناد محرمانه‌ای که به‌تازگی فاش شده، یک شبکه مالی ایرانی تحت هدایت بابک زنجانی با استفاده از صرافی ارز دیجیتال «بایننس» دست به ایجاد شریانی حیاتی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا و انتقال صدها میلیون دلار به حساب‌های سپاه پاسداران زده است.
نخستین زنگ خطر زمانی به صدا درآمد که تراکنش‌هایی مشکوک با یک صرافی ایرانی به ثبت رسید؛ سپس پای مقامات قضایی آمریکا و سوئیس به میان آمد که درباره حسابی تحقیق می‌کردند که بارها از مبدأ تهران مورد دسترسی قرار گرفته بود.
بررسی‌های بعدی پرده از یک حقیقت تکان‌دهنده برداشت: این «مشتری دانه‌درشت و ویژه» مدیر یک شرکت رمزارزی تحت هدایت بابک زنجانی بود؛ چهره نام‌آشنا و سرمایه‌دار بدنام جمهوری اسلامی که بنا به اعلام مراجع اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، مدیریت یک شبکه پرداخت فوق‌سری را برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بر عهده داشته است.
اسناد داخلی و یک گزارش محرمانه ۸۰ صفحه‌ای که به رویت روزنامه «وال‌استریت ژورنال» رسیده، جزئیات بیشتری از چگونگی استفاده شبکه زنجانی از بستر صرافی بایننس برای جابه‌جایی بیش از ۸۵۰ میلیون دلار پول و نقض تحریم‌های سخت‌گیرانه غرب را فاش می‌کند.
این گزارشِ ۸۰ صفحه‌ای که ماه آوریل و در پاسخ به درخواست «واحد اطلاعات مالی امارات عربی متحده» توسط بایننس تهیه شده، شبکه‌ای درهم‌تنیده از ۲۱ حساب معاملاتی متعلق به افراد و شرکت‌ها را نشان می‌دهد.
این شبکه شامل شرکت‌هایی بود که به‌صورت علنی در ترکیه و امارات فعالیت می‌کردند. طبق این سند، حداقل ۶۷ میلیون دلار از دو مورد از این حساب‌ها مستقیماً به کیف‌پول‌های دیجیتالِ مرتبط با سپاه پاسداران واریز شده است.
امتیازات ویژه «مشتری وی‌آی‌پی» و تعلل در بستن حساب‌ها
بر اساس این اسناد، مشتری اصلی این شبکه فردی تاجیکستانی به نام «سهراب اویماخمداف» بود؛ از شرکای تجاری دیرینه بابک زنجانی که پیش‌تر مدیریت یک خط هوایی متعلق به او در تاجیکستان را بر عهده داشت.
اویماخمداف که با کارت اقامت امارات به عنوان کارمند یک فروشگاه الماس در دبی متعلق به خواهر زنجانی در بایننس احراز هویت کرده بود، از جایگاه یک مشتری رده‌بالا بهره‌مند بود؛ موقعیتی که به او تخفیف‌های ویژه در کارمزد و خدمات پشتیبانی اختصاصی اعطا می‌کرد.
به دلیل همین جایگاه تشریفاتی، کارشناسان داخلی مبارزه با پولشویی در بایننس برای مسدود کردن حساب‌های او به تأیید مقامات ارشد شرکت نیاز داشتند؛ روندی که ماه‌ها به درازا کشید.
حساب اویماخمداف از اواخر سال ۲۰۲۳ به تنهایی بیش از ۱۰ میلیون دلار از کیف‌پول‌هایی دریافت کرد که بعداً توسط وزارت دفاع اسرائیل به عنوان کیف‌پول‌های متعلق به سپاه پاسداران شناسایی شدند.
او سپس این مبالغ را به سایر والت‌های مرتبط با سپاه انتقال داد. زمانی که کارشناسان بایننس درباره منشأ این پول‌ها از او بازخواست کردند، وی ابتدا مدعی شد مبالغ را برای دخترش در خارج می‌فرستد و سپس ادعا کرد که این وجوه صرف «خرید حضوری الماس در آفریقا» شده است، ادعاهایی که حتی یک سند معتبر برای اثبات آن ارائه نشد.
پلتفرم‌های صوری؛ از لندن تا خیابان‌های تهران
سرنخ حساب اویماحمداف بازرسان را به بخش گسترده‌تری از شبکه زنجانی رساند: شرکتی به ظاهر لندنی در حوزه رمزارز موسوم به «زدکس» Zedcex که دارای حساب شرکتی ویژه در بایننس بود، امکانی که زمینه اتصال مستقیم کاربران وب‌سایت زدکس به بستر بایننس را فراهم می‌کرد.
اسناد داخلی نشان می‌دهد که بین اواخر ۲۰۲۴ تا اواخر ۲۰۲۵، ورود به حساب زدکس بیش از ده بار مستقیماً با آی‌پی‌های تهران ثبت شده است.
علاوه بر این، حساب‌های خواهر زنجانی و حتی شریک زندگی او نیز به این شبکه متصل بودند؛ به‌طوری‌که با همان آیفونی وارد حساب‌ها می‌شدند که برای مدیریت حساب زدکس استفاده می‌شد.
در مجموع، حساب شرکتی زدکس حدود ۸۳۰ میلیون دلار تراکنش مالی به ثبت رساند که دست‌کم ۵۶ میلیون دلار از برداشت‌های آن مستقیماً راهی والت‌های متعلق به سپاه پاسداران شده است.
شاخه استانبول و تبدیل پول نفت به ارز دیجیتال
این زنجیره به ترکیه نیز امتداد داشت. بازرسان بایننس ردپای یک شرکت مستقر در یکی از برج‌های اداری استانبول به نام «زدپی» ZedPay را یافتند.
زدپی اپلیکیشنی برای پرداخت‌های بین‌المللی ارائه می‌داد و از همکاری با بانک‌های معتبر ترکیه دم می‌زد. مقامات دفاعی اسرائیل تأکید کرده‌اند که مأموریت اصلی زدپی در شبکه زنجانی، تبدیل پول حاصل از فروش نفت تحریمی ایران به رمزارز بوده است تا بتوان آن را خارج از شبکه نظارتی بانکداری جهانی (سوئیفت) جابه‌جا کرد.
مهدی رضازاده، مدیرعامل ایرانی این شرکت همراه با ۱۰ تن از کارکنانش حساب‌های متعددی در بایننس داشتند. در ضلع دیگر این پازل، فردی به نام محمد حسین‌پور، از مدیران نفتی در تهران و از بستگان احتمالی زنجانی، با استفاده از زیرساخت‌های بایننس اقدام به ایجاد و عرضه توکن‌های رمزنگاری‌شده کرده بود تا ابزارهای نوینی برای گریز از تحریم‌ها بسازد.
واکنش بایننس و سرنوشت «مرد پول‌ساز» حکومت ایران
این افشاگری در شرایطی رخ می‌دهد که بایننس سال ۲۰۲۳ به نقض قوانین ضدپولشویی آمریکا اعتراف کرده و بیش از ۴ میلیارد دلار جریمه پرداخته بود.
چانگ‌پنگ ژائو، بنیان‌گذار این صرافی پس از گذراندن چهار ماه زندان و استعفا از مدیریت، اکتبر سال گذشته مورد عفو دونالد ترامپ قرار گرفت.
سخنگوی بایننس در واکنش به این گزارش مدعی شد که این صرافی ماه‌ها پیش این تحرکات را شناسایی و با مسدود کردن ۲۱ حساب کاربری مشکوک، آن‌ها را از پلتفرم اخراج کرده است.
وی همچنین ادعا کرد که برابر دانستن حجم کل معاملات این حساب‌ها با مبالغی که نهایتاً به دست سپاه پاسداران رسیده، ادعایی «گمراه‌کننده» است.
بابک زنجانی که زمانی به جرم اختلاس میلیاردی از وزارت نفت به اعدام محکوم شده بود، پس از تخفیف مجازاتش از سوی قوه قضائیه، بار دیگر در قامت بازوی ارزی و معمار عملیات ضدتحریمی حکومت ایران وارد میدان شده است؛ شبکه‌ای تار عنکبوتی که نشان می‌دهد چگونه رمزارزها به سوپاپ اطمینان تهران برای دور زدن فشارهای مالی واشنگتن بدل شده‌اند.