پایتختهای اسلوونی و کرواسی در سایه دریاچهها و سواحل مشهور دیگر ماندهاند؛ حالا وقت آن است که نگاهتان را به این دو شهر تغییر دهید.
لیوبلیانا و زاگرب دو پایتخت اروپایی هستند که بهشدت کمتر از آنچه سزاوارش هستند شناخته شدهاند.
آگهی
آگهی
در هر دو کشور، مقصدهای دیگر آنها را در سایه خود قرار دادهاند؛ دریاچه بلد برای اسلوونی و تقریبا هر نقطهای در امتداد ساحل برای کرواسی، اما این شهرها مدتهاست که شایستهاند در کانون توجه قرار بگیرند.
در سالهای اخیر مردم کمکم به جذابیتهای لیوبلیانا، با مرکز شهر بدون خودرو و صحنه خلاقانه چشمگیرش، پی بردهاند؛ اما زاگربِ همسایه هنوز آنطور که باید به مقصدی جریان اصلی تبدیل نشده است.
امیدواریم بتوانیم این وضعیت را عوض کنیم.
ضمن این که اگر بعد از خواندن این مطلب هنوز نمیتوانید بین این دو شهر یکی را انتخاب کنید، همیشه میتوانید با «trip-maxx» کردن و دیدار از هر دو، مسئله را حل کنید؛ فاصله بین آنها با اتوبوس یا قطار تنها دو ساعت و نیم است.
لیوبلیانا
یکی از نکاتی که مسافران هنگام صحبت درباره لیوبلیانا بیشتر از همه به آن اشاره میکنند، این است که شهر تا چه اندازه برای پیادهروی مناسب است.
مرکز شهر از سال ۲۰۰۷ به روی خودروها و دیگر وسایل نقلیه بسته شده است و همین باعث شده بهترین جنبههای یک سفر کوتاه شهری اروپایی، یعنی پرسهزدن بیهدف و ایستادن کنار فروشگاهها، کافهها و رستورانهایی که توجهتان را جلب میکنند، بسیار دلپذیرتر شود.
برای شروع این گشتوگذار، پل سهگانه روی رود لیوبلیانیتسا انتخاب بسیار خوبی است؛ نه فقط چون درست در قلب شهر قرار دارد، بلکه چون این پلها بهعنوان بخشی از آثار یوزه پلچنیک در لیوبلیانا در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
این معمار اسلوونیایی در توسعه شهر در فاصله دو جنگ جهانی نقش مهمی داشت و میتوانید آثار او (منبع به زبان انگلیسی) را در امتداد کرانههای رودخانه و در مکانهایی مانند کتابخانه ملی و دانشگاهی یا تئاتر روباز کریژانکه ببینید.
برای آشنایی دقیقتر، میتوانید از خانه پلچنیک دیدن کنید؛ موزهای که نگاهی عمیق به معروفترین بناهای او، چه اجرا شده و چه باقیمانده روی کاغذ، ارائه میکند و در مجموعهاش بخشی از مبلمان و ابزارهای اصلی او را نگهداری میکند.
اگر از این همه قدمزدن گرسنه شدید، سری به خیابان تروباریوا بزنید؛ خیابانی پر از فروشگاههای مستقل، کافهها و رستورانها.
هرچند همین حالا از لذت پرسهزدن بیهدف در شهر گفتم، اما باید از رستوران ابی فلافل هم نام ببرم؛ جایی که بهترین فلافلی را که تا امروز خوردهام سرو میکند و مدام به آن فکر میکنم. با توجه به این که در قطر زندگی میکنم و گزینههای عالی زیادی برای فلافل وجود دارد، این تعریف کمی نیست.
اگر بین ماههای مارس تا اکتبر روز جمعه در شهر باشید، میتوانید بازار غذای اوپن کیچن را هم در نزدیکی بازار مرکزی امتحان کنید.
نمادینترین جاذبه شهر، البته قلعه لیوبلیاناست که روی تپهای مشرف به پایتخت قرار گرفته است.
بنای اولیه این قلعه به سده یازدهم میلادی برمیگردد، اما بخش زیادی از سازه فعلی در قرنهای پانزدهم و شانزدهم ساخته شده است و بازدیدکنندگان میتوانند با قطار کابلی به آن برسند.
در داخل مجموعه میتوانید با تاریخ این دژ آشنا شوید، از برج دیدبانی بالا بروید یا بطریهایی از شراب تهیه کنید که با انگورهای کاشتهشده در دامنههای تپه قلعه تولید شده است.
لیوبلیانا همچنین به صحنه فرهنگی آلترناتیوش مشهور است که شناختهشدهترین نماد آن متلکووا مستو است؛ مرکز فرهنگیای که در دهه ۹۰ میلادی از اشغال یک پادگان نظامی سابق آغاز شد. امروز فضاهای هنری متنوعی در این مجموعه وجود دارد و میتوانید در مهمانیها و برنامههای شبانه آن هم شرکت کنید؛ جزئیات برنامهها روی وبسایت متلکووا (منبع به زبان انگلیسی) منتشر میشود.
زاگرب
پایتخت کرواسی نیز شهری مناسب پیادهروی است؛ بسیاری از جاذبههای اصلی گردشگری آن در بخش بالاشهر متمرکز شدهاند، هرچند میتوانید از شبکه گسترده تراموا هم استفاده کنید.
برای رسیدن به بالاشهر باید از دروازه سنگی عبور کنید؛ سازهای که قدمتش به قرن سیزدهم میلادی میرسد.
شاید هنگام بازدید از دیگر شهرهای تاریخی اروپا از دروازههای قرون وسطایی زیادی گذشته باشید، اما زاگرب بهخاطر زیارتگاه مریم مقدس در این دروازه متفاوت است؛ مکانی که در قرن هجدهم آتشسوزی شدیدی را بیهیچ آسیبی پشت سر گذاشت و اکنون نماد قدیس حامی شهر بهشمار میرود.
شاخصترین و رنگارنگترین بنای زاگرب بدون تردید کلیسای سنت مارک است. این کلیسای تاریخی که نخستین بار در قرن سیزدهم بنا شده، در کاشیهای سقف خود نشان شهر زاگرب و همچنین نشانهای کرواسی، اسلاونیا و دالماسی، یعنی پادشاهیای درون امپراتوری اتریش-مجارستان، را به نمایش میگذارد.
بازدیدتان را طوری تنظیم کنید که حوالی ظهر از کنار برج لوترشچاک عبور کنید؛ از سال ۱۸۷۷ هر روز ظهر توپ گریچ از این برج شلیک میشود.
بهعنوان جایگزینی متفاوت برای موزههای معمول تاریخ یا باستانشناسی، موزه «روابط شکستخورده» زاگرب از آن جاهایی است که نباید از دست بدهید.
در این موزه اشیایی را میبینید که مردم از سراسر جهان اهدا کردهاند؛ مثلا «توستر انتقام» که صاحبش پس از پایان رابطه، آن را همراه خود در سفری طولانی از سرِ لج برده و پرسیده است: «حالا دیگر چطور میخواهی چیزی را تست کنی؟». این مجموعه همزمان غمانگیز و خندهدار است و آنقدر در سالهای اخیر محبوب شده که شعبه دوم آن در تایلند افتتاح شده است.
یکی دیگر از جاذبههای پرطرفدار بالاشهر، کلیسای جامع زاگرب است؛ هرچند باید در نظر داشت که عملیات مرمت آن پس از زلزله سال ۲۰۲۰ زاگرب هنوز ادامه دارد.
در حالی که بالاشهر بیشتر حالوهوای تاریخ قرون وسطی را دارد، بخش پایینشهر زاگرب با سبکهایی ساخته شده که در قرنهای نوزدهم و بیستم در امپراتوری اتریش-مجارستان رایج بود.
این منطقه سرسبزی زیادی دارد؛ از جمله نعلاسب سبز، مجموعهای یوشکل از پارکها در میدانهای شهر، و نیز باغ گیاهشناسی زاگرب.
در این بخش گالریها و موزههایی مانند موزه باستانشناسی، موزه مردمشناسی و موزه هنر و صنایع دستی را هم خواهید یافت و اگر بهدنبال رستوران، کافه یا بار هستید میتوانید به خیابانهای اطراف میدان بان یلاتچیچ بروید.