اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه در جریان یک کفرانس خبری تاکید کرد که کشورش در پی تثبیت اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز است و به گفته وی «مسئولیت گسترش جنگ بر دوش آمریکا است.»
وی با اعلام اینکه آمریکا از «خاک کشورهای منطقه و هتک حرمت صیانت کشورها» برای ادامه حمله به ایران بهره میبرد، تصریح کرد: ما هیچ خصومتی با هیچ کشوری نداریم و ما همسایه هستیم. ما انتظار داریم که در راستای تعهد به تکالیفشان مانع استفاده آمریکا از قلمرو خود برای تعرض به کشور اسلامی شود. کار ما دفاع از خود به موجب حق دفاع مشروع است و نیروهای مسلح ما پاسخ خواهند داد.»
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران افزود: فارغ از بند پنج تفاهم نامه، ما به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز حقوقی داریم. از تجربه تجاوز نظامی و همکاری برخی کشورها به آنان درسهایی گرفتهایم و نباید اجازه دهیم این آبراه مورد سوءاستفاده علیه منافع ملی ایران قرار گیرد.»
آقای بقایی به مشورتهای صورت گرفته با عمان برای مدیریت تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: «با عمان از مدتها قبل یعنی از همان روزهای نخست آتش بس در مشورت بودیم. تلاش ما این بوده با همکاری عمان سازوکارهای لازم را تدوین کنیم. این کار باید با مشورت دو کشور ساحلی انجام شود. در این رابطه پیشنهادهایی مطرح شده است. در خصوص تنگه هرمز مصمم هستیم که حاکمیت خودمان را اعلام کنیم.»
این اظهارات در حالی از سوی سخنگوی وزارت خارجه ایران مطرح میشود که رایزنیهای پیشین با عمان در خصوص تنگه هرمز به ویژه در پی سفر اخیر عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران به مسقط نتایج مطلوبی برای تهران به همراه نداشته است.
بر اساس آنچه پیشتر گزارش شده، عمان با وضع هرگونه عوارض برای عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز مخالف است و کردیدور موازیِ پیشبینی و حمایت شده توسط آمریکا در آبهای ساحلی این کشور برای تردد آزاد کشتیها به تازگی در پی حملات نیروهای سپاه به چندین شناور، منشا اختلافات و تشدید تنش در منطقه شده است.
روبیو: ایران از تنگه هرمز به عنوان اهرم فشار استفاده میکند
از سوی دیگر، مقامات آمریکایی که پیشتر، ممانعت از دستیابی تهران به سلاح هستهای را مهمترین انگیزه ادامه جنگ عنوان میکردند اکنون مصمم به بی اثر کردن «کارت تنگه هرمز» در دستان تهران هستند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در تازهترین اظهارات خود تصریح کرده است که ایران و به گفته وی «دست کم برخی افراد در این کشور» در پی استفاده از تنگه هرمز به عنوان یک اهرم فشار بر جهان هستند.
این اظهارات به ظاهر میتواند اشاره به بخش اصولگرا و برخوردار از تفکرات و ایدههای جنگطلبانه در بدنه حاکمیت جمهوری اسلامی باشد که نسبت به هرگونه سازش و دادن امتیاز در تنگه هرمز هشدار دادهاند.
آقای روبیو پیش از سفر به فیلیپین برای شرکت در نشست وزرای خارجه کشورهای جنوب شرق آسیا موسوم به آسهآن تاکید کرد که ایالات متحده برای تامین امنیت ناوبری و تضمین برقراری کشتیرانی آزاد هر اقدامی که لازم باشد انجام خواهد داد.
وزیر خارجه آمریکا در ادامه ایران را به نقض تعهدات در توافق اخیر با ایالات متحده متهم کرد و گفت: «آنها به این توافق پایبند نیستند. منظورم این است که تنگه قرار است باز باشد، بدون عوارض، بدون حمله و بدون تمام کارهایی که آنها علیه کشتیها انجام میدهند. بنابراین، وقتی آنها در حال نقض مفاد یادداشت تفاهم (MOU) هستند، نمیتوانند انتظار داشته باشند که آن تفاهمنامه همچنان پابرجا بماند.»
وی با اشاره به درخواستهای مکرر اما بدون پاسخ دونالد ترامپ نسبت به همراهی متحدان در تلاش برای باز نگهداشتن تنگه هرمز، بار دیگر شرکای واشنگتن
را به ارائه دست کم کمکهای مالی و تجهیزاتی در این خصوص فراخواند و گفت: نکتهای که رئیسجمهور اساساً مطرح میکند این است که در مقطعی، کشورها و ملتهایی که از کشتیرانی از طریق این تنگه سود میبرند، باید پا پیش بگذارند و حداقل کمکهای مالی برای تأمین هزینههای ارائه این خدمات بسیار ارزشمند را فراهم کنند.»
گفتنی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده روز دوشنبه بازگشت محاصره دریایی علیه ایران را اعلام کرد و گفت که عوارض ۲۰ درصدی برای کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند وضع خواهد کرد.
اما او ساعاتی پیش از آغاز مجدد این محاصره دریایی، با اشاره به درخواستهای متحدان خود در خلیج فارس، از برنامه دریافت عوارض منصرف شد.