کارشناسان از مالکان ورزشگاههای جام جهانی خواستهاند برای مقابله بهتر با گرمای سوزان سازههای خود را بهروز کنند.
امشب همه نگاهها به آمریکا دوخته میشود؛ جایی که اسپانیا و آرژانتین برای فتح جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ فیفا به میدان میروند.
آگهی
آگهی
فینال امشب در ورزشگاه متلایف در ایست رادرفوردِ نیوجرسی برگزار میشود؛ جایی که پیشبینی شده دما به ۲۸ درجه سانتیگراد برسد. این رقم دو درجه بالاتر از آستانهای است که فیفپرو، نهاد جهانی نماینده فوتبالیستهای حرفهای، برای اجرای تدابیر تقویتشده خنکسازی توصیه میکند.
با این حال، فینال بسیار مورد انتظار این تورنمنت در هوایی بهمراتب خنکتر از بسیاری از بازیهای قبلی برگزار خواهد شد.
تحلیل خبرگزاری رویترز نشان داده که بیش از یکچهارم دیدارها با شرایط خطرناک گرما روبهرو بودهاند و در ۲۷ مسابقه، شاخص دمای مرطوب گلولهای (Wet Bulb Globe Temperature) از ۲۸ درجه سانتیگراد فراتر رفته است. این شاخص علاوه بر دمای هوا، عواملی مانند رطوبت را نیز در نظر میگیرد و آستانهای است که فیفپرو در آن توصیه میکند مسابقه بهتعویق افتد یا در زمان دیگری برگزار شود.
رقابتهای امسال همزمان با موجهای پیاپی گرما برگزار شده که دمای جهانی را ۱٫۳۹ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگینهای پیشاصنعتی بردهاند. ایالات متحده نیز از این گرما در امان نبوده و در هفتههای گذشته زیر دماهایی تا ۴۰ درجه سانتیگراد سوخته است.
این وضعیت نشان داده ورزشگاههایی که میزبان رقابتهای امسال هستند تا چه اندازه برای سازگاری با اقلیمِ رو بهگرمشدن امروز بهزحمت افتادهاند.
مارک سایت، مدیرعامل شرکت مشاوره زیستمحیطی SaveMoneyCutCarbon، به یورونیوز ارث میگوید: «ممکن است یک ورزشگاه همچنان کار کند اما این بهمعنای عملکرد خوب آن نیست.»
او اضافه میکند: «اگر بازیکنان به حفاظت بیشتری در برابر گرما نیاز داشته باشند و هواداران پیش از رسیدن به صندلیهایشان احساس ناراحتی کنند، حاشیه ایمنی پیشاپیش بهشدت کاهش یافته است.»
چرا استفاده از تهویه مطبوع جام جهانی را نجات نمیدهد
تهویه مطبوع پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر این که گرمای شدید ماه گذشته موجب ۱۰ هزار مورد مرگِ اضافی شده، به موضوعی بحثبرانگیز در سراسر اروپا تبدیل شده است.
دانشمندان هیئت انتساب آبوهوایی جهان (WWA) میگویند رسیدن به چنین دماهای بالایی بدون تغییرات اقلیمی «تقریبا ناممکن» میبود.
با این حال، فعالان محیط زیست هشدار دادهاند که رواج گسترده استفاده از تهویه مطبوع در سراسر قاره بهدلیل ارتباط آن با گرمایش جهانی خطرناک است.
سیستمهای تهویه مطبوع به پدیده جزیره گرمایی شهری دامن میزنند؛ وضعیتی که در آن هوای داغ در سازههای شهری مانند بتن و آسفالت محبوس میشود و سپس دوباره به جو برمیگردد و همین، نیاز به خنکسازی فضاهای داخلی را افزایش میدهد.
سردکنندههایی که در دستگاههای تهویه مطبوع بهکار میروند نیز گازهای گلخانهای را وارد جو میکنند؛ گازهایی که با سرعتی بسیار بیشتر از دیاکسیدکربن، گرمایش جهانی را تشدید میکنند.
سایت میگوید: «گاهی استفاده از تهویه مطبوع اجتنابناپذیر است، اما نمیتواند پاسخ پیشفرض به هر مشکل گرمایی باشد؛ چون این کار تنها تقاضا را بر شبکه انرژی میافزاید و اداره اماکن را پرهزینهتر میکند.»
او ادامه میدهد: «راهحل هوشمندانه این است که پیش از درخواست برای خنکسازی فضای بیشتر، کاری کنیم خود ساختمان انرژی کمتری هدر دهد.»
سایت به مالکان ورزشگاهها توصیه میکند تمرکز خود را بر «نوسازی و بهینهسازی» بناها بگذارند تا سامانههای گرمایش و تهویه موجود را به حداکثر کارایی برسانند.
او اضافه میکند: «از این مرحله به بعد، اقداماتی مانند استفاده از نورپردازیِ کممصرف یا فناوریهای صرفهجویانه در مصرف آب میتواند تقاضای کلی را کاهش دهد و پایش منظم نیز تضمین میکند این تغییرات نتایج قابلاندازهگیری به همراه داشته باشد.»
ورزشگاههای فوتبال چگونه میتوانند با گرمایش جهانی بهتر کنار بیایند
نوسازی و بهسازی ورزشگاههای موجود بسیار ارزانتر و سازگارتر با محیط زیست از تخریب بناها و ساخت نسخههای کاملا جدید است. در عوض، مالکان میتوانند روی اقدامات مربوط به پوسته ساختمان، مانند «سقفهای خنک» سرمایهگذاری کنند؛ یعنی پوشاندن سقف خانهها با رنگ سفید یا بازتابنده تا گرمای کمتری جذب کنند.
پژوهشی که در سال ۲۰۲۴ توسط کالج دانشگاهی لندن (UCL) و دانشگاه اکستر انجام شد نشان داد اگر این نوع پوشش سقف بهطور گسترده در سراسر لندن نصب میشد، میتوانست در تابستان سوزان ۲۰۱۸ دمای شهر را حدود ۰٫۸ درجه سانتیگراد پایین بیاورد.
شیشههای کنترلکننده خورشیدی گزینه دیگری است که با سازوکاری مشابه کار میکند؛ به این صورت که گرمای مادون قرمز را بازمیتاباند اما اجازه عبور سطح بالایی از نور طبیعی را میدهد. این کار به کاهش دمای ورزشگاه کمک میکند بیآنکه باعث خیرگی یا تاریک شدن زمین بازی شود.
سایت توضیح میدهد: «نکته کلیدی این است که نوسازی باید کاری کند ورزشگاه پیش از افزودن هرگونه تهویه مطبوع تازه، عملکرد بهتری پیدا کند. اگر درست انجام شود، مصرفِ بیمورد را کاهش میدهد، هزینههای بهرهبرداری را پایین میآورد و فضاهایی خنکتر و ایمنتر برای هواداران، کارکنان و بازیکنان خلق میکند.»
آیا فیفا باید بهدلیل گرمای شدید، جام جهانی را جابهجا کند؟
گرمای شدید باعث شده برخی خواستار انتقال جام جهانی به مناطق خنکتر یا جابهجایی زمان برگزاری مسابقات به ساعات عصر و شب شوند؛ زمانی که معمولا دما پایینتر است.
سایت میگوید: «فیفا و کشورهای میزبان باید همین حالا برنامهریزی زمانی مسابقات و انتخاب ورزشگاهها را با نگاه اقلیمی انجام دهند؛ چون زمان برگزاری یک بازی دیگر فقط تصمیمی برای پخش تلویزیونی نیست، بلکه جزئی از طرح ایمنی بهشمار میآید.»
این کارشناس اضافه میکند اگر یک ورزشگاه نتواند در ساعتی مشخص از روز بهطور ایمن فعالیت کند، باید برنامه مسابقات بازنگری شود. با این حال او تاکید دارد زمانبندی تنها بخشی از راهحل است و بر ضرورت نوسازی و بهسازی ورزشگاهها برای دادن اختیار بیشتر به برگزارکنندگان دوباره پافشاری میکند.