آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز سهشنبه گزارش داد که یک شناور نفتی دیگر طی ۲۴ ساعت گذشته در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته است. این خبر اندکی پس از آن منتشر میشود که قطر ساعاتی قبل ایران را مسئول حمله به یکی از کشتیهای خود دانسته بود.
این نهاد بریتانیایی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «UKMTO گزارشی مبنی بر وقوع یک حادثه دیگر برای یک نفتکش در حال عبور از تنگه هرمز دریافت کرده است. این نفتکش هدف حمله یک پهپاد (پرنده هدایتپذیر از دور) ناشناس قرار گرفته و متحمل آسیبهای ساختاری جزئی شده است. تاکنون هیچگونه تلفات جانی یا خسارت زیستمحیطی گزارش نشده است.»
این در حالیست که پایگاه خبری اکسیوس پیشتر از حمله موشکی سپاه به دو کشتی دیگر در تنگه هرمز خبر داده بود.
ارتش بریتانیا تایید کرد که روز سهشنبه مجموعاً سه نفتکش در خروجی باریک خلیج فارس هدف پرتابه قرار گرفتهاند.
یکی از این کشتیها که یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع متعلق به قطر به نام «الرکیات» بود، در سواحل عمان هدف قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد. دو نفتکش دیگر نیز که یکی از آنها با پهپاد هدف قرار گرفت آسیبهای جزئی دیدند اما این حوادث تلفات جانی در پی نداشت.
تلویزیون دولتی ایران به طور تلویحی اشاره کرد که نفتکش قطری به دلیل نادیده گرفتن هشدارها هدف قرار گرفته، اما تهران رسماً مسئولیت آن را نپذیرفته است.
تشدید تنشها در سایه جنگ آمریکا و ایران
این حملات در حالی رخ میدهد که جهان در تلاش است تا پیامدهای اقتصادی ناشی از جنگ آغاز شده در ۲۸ فوریه میان ایالات متحده و ایران را مهار کند. به نظر میرسد مذاکرات صلح میان واشنگتن و تهران به پایان مراسم خاکسپاری رهبر پیشین جمهوری اسلامی که در آغاز این جنگ کشته شد و پیکر او روز سهشنبه در قم تشییع شد، موکول شده است.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا هشدار داده است که اگر ایران به توافق نرسد، آمریکا با نابود کردن زیرساختهای انرژی و پلهای این کشور «کار را تمام خواهد کرد.»
ایران نیز به نوعی با یادآوری مفاد تفاهمنامه اسلامآباد هشدار داده است که در صورت ادامه تهدیدهای ترامپ ممکن است از ادامه مذاکرات صرف نظر کند.
واکنش تند قطر و بحران مسیرهای عبوری
حمله به نفتکش قطری با واکنش شدید دوحه مواجه شد. سخنگوی وزارت خارجه قطر این اقدام را نقض صریح قوانین بینالمللی و تهدیدی برای امنیت انرژی جهانی خواند و اعلام کرد که قطر، ایران را «از نظر قانونی مسئول کامل» این حمله میداند.
ریشه این درگیریهای دریایی به مسیرهای ترانزیتی بازمیگردد؛ تهران هشدار داده است که تمامی کشتیها باید منحصراً از مسیرهای تاییدشده توسط ایران عبور کنند و به نظر میرسد کشتیهایی را که از مسیر جایگزین در نزدیک سواحل عمان استفاده میکنند، هدف قرار میدهد.
مناقشه بر سر اخذ عوارض ترانزیتی
بخش مهمی از بنبست کنونی به موضوع کنترل آبراهها و اخذ عوارض مربوط میشود. پیشتر، بر اساس یک توافق موقت ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا، کشتیها اجازه یافتند بدون پرداخت هزینه از تنگه عبور کنند. اما تهران اصرار دارد که باید کنترل مسیرها را در دست داشته باشد و برای عبور کشتیها عوارض تعیین کند؛ رویهای که با مخالفت شدید آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مواجه شده و آنها معتقدند این کار، آزادی چند دههای کشتیرانی در این تنگه استراتژیک را از بین میبرد.