تنها چند ساعت پس از آنکه دونالد ترامپ اعلام کرد در حال بررسی فروش جنگندههای رادارگریز اف-۳۵ به ترکیه است، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با این تصمیم احتمالی مخالفت کرد؛ هرچند همزمان تلاش کرد اختلاف نظر خود با رئیسجمهور آمریکا را کماهمیت جلوه دهد.
نتانیاهو در گفتوگو با شبکه سیانان هشدار داد فروش پیشرفتهترین جنگنده آمریکا به ترکیه «این کشور را به متحدی قابل اعتماد برای ایالات متحده تبدیل نمیکند.»
آگهی
آگهی
او در ادامه تنشهای لفظی با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، دولت آنکارا را «حکومتی آلوده به تفکر اخوانالمسلمین» توصیف کرد و گفت: «اخوانالمسلمین از آمریکا نفرت دارد.»
نخستوزیر اسرائیل افزود: «اردوغان دقیقا نمونه یک متحد آمریکا نیست. او بارها تهدید کرده کشور من، تنها دولت یهودی جهان، را نابود خواهد کرد.»
اظهارات او در واکنش به سخنان هفته گذشته هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، مطرح شد که گفته بود اسرائیل «به باری تبدیل شده که بشریت دیگر توان تحمل آن را ندارد.» اسرائیل این سخنان را «نمونه آشکار تحریک به نسلکشی» توصیف کرده بود.
نتانیاهو گفت: «این یک نیروی حافظ صلح و ثبات نیست. اگر چنین قدرتی را در اختیار آنها قرار دهید، نتیجه آن چیزی جز افزایش تجاوزگری نخواهد بود.»
او همچنین فاش کرد که مستقیما از ترامپ خواسته است جنگندههای اف-۳۵ را به ترکیه نفروشد و گفت اجرای چنین معاملهای «توازن قدرت در خاورمیانه را بر هم خواهد زد.»
با این حال، ترامپ که برای شرکت در نشست سران ناتو در ترکیه به سر میبرد، گفته است آماده است ممنوعیتی را که در دوره نخست ریاستجمهوری خود برای فروش این جنگندهها به ترکیه وضع کرده بود، لغو کند. او همچنین ترکیه را «متحدی فوقالعاده» برای آمریکا توصیف کرده است.
با وجود این اختلاف، نتانیاهو تلاش کرد روابط خود با ترامپ را مثبت نشان دهد. او گفت دو طرف در مسائل اصلی «همنظر» هستند؛ حتی با وجود آنکه ترامپ چند روز پیش گفته بود: «نتانیاهو میداند رئیس کیست.»
نخستوزیر اسرائیل در واکنش گفت: «او رئیسجمهور آمریکاست و بر اساس منافع آمریکا تصمیم میگیرد. من هم نخستوزیر اسرائیل هستم و بر اساس منافع اسرائیل عمل میکنم. در بیشتر موارد، این دو با هم همسو هستند.»
توافق ایران و آمریکا؛ «برای قضاوت زود است»
نتانیاهو که در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما از مخالفان سرسخت توافق هستهای ایران بود، این بار از انتقاد مستقیم به تفاهم اخیر میان تهران و واشینگتن خودداری کرد.
این توافق که به جنگ میان ایران و آمریکا پایان داد، در ازای بازگشایی تنگه هرمز، بخشی از تحریمهای فروش نفت ایران را لغو کرده و همچنین احتمال کاهش بیشتر تحریمها در صورت دستیابی به توافقی دائمی را مطرح کرده است.
با این حال، این تفاهم به موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران، برنامه موشکهای بالستیک، حمایت تهران از گروههای نیابتی و ذخایر اورانیوم با غنای بالا که از اهداف اصلی آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ عنوان شده بود، نمیپردازد.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره این توافق گفت: «هنوز خیلی زود است که بگوییم چه اتفاقی خواهد افتاد. رئیسجمهور معتقد است میتواند از طریق مذاکره برنامه هستهای ایران را متوقف کند. من درباره این موضوع تردید دارم، اما فکر میکنم باید به او فرصت داد تا تلاشش را انجام دهد.»
انتقاد از دموکراتها و اعتراضهای داخلی
نخستوزیر اسرائیل در بخش دیگری از گفتوگو، از کاهش حمایت بخشی از حزب دموکرات آمریکا از اسرائیل انتقاد کرد.
او به طور مشخص از زهران ممدانی، شهردار نیویورک، نام برد که پیشتر گفته بود از «اسرائیل به عنوان کشوری با حقوق برابر برای همه» حمایت میکند، اما از کشوری که یک مذهب را بر دیگران برتری دهد، حمایت نخواهد کرد.
نتانیاهو این موضع را «مضحک» خواند و گفت: «اسرائیل شاید یک دموکراسی بینقص نباشد، اما صد بار بهتر از دیکتاتوریهای وحشتناکی است که ممدانی و حامیانش از آنها حمایت میکنند.»
او همچنین از هیلی استیونز، نماینده یهودیتبار حزب دموکرات و نامزد انتخابات سنای آمریکا، به دلیل اظهاراتش مبنی بر اینکه سیاستهای نتانیاهو امنیت یهودیان آمریکا را کاهش داده، انتقاد کرد.
نتانیاهو گفت: «او نمیتواند از حقیقت دفاع کند و احتمالا تلاش میکند یهودستیزی را توجیه کند.»
افزایش خشونت شهرکنشینان
نخستوزیر اسرائیل در ادامه به افزایش خشونت شهرکنشینان اسرائیلی در کرانه باختری نیز پرداخت و عاملان این حملات را گروهی حدود ۱۵۰ نفره از «بزهکاران نوجوان» توصیف کرد.
او گفت پلیس و ارتش با این افراد برخورد میکنند، اما دادگاههای اسرائیل در قبال محکومان این پروندهها «بیش از حد آسانگیر» هستند.
نتانیاهو تاکید کرد: «شهروندان ما حق ندارند علیه هیچکس دست به خشونت بزنند.»
با این حال، گزارشهای نهادهای حقوق بشری از افزایش خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری، همزمان با گسترش شهرکسازی توسط دولت اسرائیل، حکایت دارد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
سازمان حقوق بشری اسرائیلی «یش دین» اعلام کرده است که تنها در یک دوره یکماهه در سال جاری، ۳۰۵ مورد خشونت شهرکنشینان، از جمله حمله به افراد، تخریب اموال و تصرف زمینها، ثبت شده است.