دیوان عالی آمریکا روز سهشنبه ۳۰ ژوئن (نهم تیر ۱۴۰۵) درخواست تاریخی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور، برای محدود کردن حق خاک برای اعطای تابعیت دائم را رد کرد.
دیوان عالی آمریکا در آخرین روز دوره رسیدگی سالانه خود و در حکمی که از مدتها پیش انتظار صدور آن میرفت، با ۶ رای در برابر ۳ رای، اعلام کرد که تقریبا همه متولدان خاک این کشور، بهجز یک استثنا، همچنان از حق تابعیت آمریکا برخوردار خواهند بود.
آقای ترامپ ژانویه سال گذشته، در نخستین روز از دومین دوره ریاست جمهوری خود، با امضای یک فرمان اجرایی اعلام کرد فرزندانی که از والدین دارای اقامت غیرقانونی یا ویزای موقت در آمریکا متولد میشوند، دیگر بهصورت خودکار تابعیت آمریکایی دریافت نخواهند کرد.
دادگاههای بدوی در همان زمان جلوی این فرمان را گرفتنند و با استناد به بند تابعیت در متمم چهاردهم قانون اساسی این کشور، اعلام کردند تقریبا همه افرادی که در خاک آمریکا متولد میشوند، از بدو تولد شهروند این کشور محسوب میشوند.
تا اینکه دیوان عالی آمریکا نیز در حکمی که با نظر اکثریت قضات صادر شد و متن آن را رئیس این دیوان، جان رابرتس، نوشته بود، با این دیدگاه موافقت کرد.
آقای رابرتس نوشت: «کودکانی که در ایالات متحده از والدینی متولد میشوند که بهصورت غیرقانونی یا موقت در این کشور حضور دارند، تحت صلاحیت قضایی ایالات متحده قرار میگیرند و بر اساس بند تابعیت در متمم چهاردهم قانون اساسی، از بدو تولد شهروند آمریکا هستند.»
اقدام بیسابقه یک رئیس جمهور در آمریکا
دونالد ترامپ در اقدامی بیسابقه به عنوان یک رئیسجمهور در حال خدمت در آمریکا، در ماه آوریل شخصا در جلسه استماع شفاهی پرونده مربوط به حق تابعیت بر اساس تولد در دیوان عالی حضور یافت.
آقای ترامپ در جلسه ارائه دفاعیه وکیل دولت، حضور داشت اما جلسه استدلالهای وکیل اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا را، که از حق تابعیت بر اساس تولد دفاع میکرد، ترک کرد.
تلاش آقای ترامپ برای پایان دادن به حق تابعیت بر اساس تولد بخشی از کارزار گستردهتر او برای محدود کردن مهاجرت بود که شامل اخراج میلیونها مهاجر غیرقانونی نیز میشود.
گردشگری زایمان و یک استثنا
وکیل دولت در استدلالهای شفاهی خود در دیوان عالی استدلال کرد که حق تابعیت بدون محدودیت بر اساس تولد، مهاجرت غیرقانونی و پدیده « گردشگری زایمان» را تقویت میکند که در آن اتباع خارجی تنها با هدف زایمان به آمریکا سفر میکنند.
متمم چهاردهم قانون اساسی آمریکا تصریح میکند که «تمام افرادی که در ایالات متحده متولد میشوند یا تابعیت میگیرند و تحت صلاحیت قضایی آن قرار دارند، شهروند ایالات متحده محسوب میشوند.»
این قاعده شامل افرادی از جمله فرزندان دیپلماتهای خارجی که تحت صلاحیت قضایی آمریکا قرار ندارند نمیشود.
استدلال دولت دونالد ترامپ این است که متمم چهاردهم پس از جنگ داخلی آمریکا (۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵) تصویب شده و به حقوق شهروندی بردگان آزادشده مربوط است و شامل فرزندان مهاجران غیرقانونی یا بازدیدکنندگان نمیشود.
سومین شکست حقوقی ترامپ در برابر قضات ارشد
فرمان اجرایی آقای ترامپ برای لغو حق تابعیت بر اساس تولد، بر این ایده استوار بود که هر فردی که بهطور غیرقانونی یا با ویزا در ایالات متحده حضور دارد، «تحت صلاحیت قضایی» این کشور محسوب نمیشود و در نتیجه بهطور خودکار از دریافت تابعیت آمریکا مستثنا هستند.
رد شدن طرح دونالد ترامپ برای لغو این حق، سومین شکست مهم او در این دوره ریاستجمهوریاش محسوب میشود؛ دیوان عالی پیش از این هم در ماه فوریه اکثر تعرفههای جهانی ترامپ را لغو کرده بود و روز دوشنبه نیز تلاش او برای برکناری «لیزا کوک»، عضو هیاتمدیره فدرال رزرو را متوقف کردند.
دیوان عالی آمریکا قبلا در سال ۱۸۹۸ میلادی نیز در یک پرونده مهم گفته بود که کسانی که در آمریکا به دنیا آمدهاند، شهروند این کشور محسوب میشوند، حتی اگر والدینشان خارجی باشند.
این پرونده مربوط به فردی به نام «وونگ کیم آرک» بود که در سال ۱۸۷۳ میلادی در سانفرانسیسکو از والدینی چینی متولد شد.
او بعد از سفر به چین، وقتی در سال ۱۸۹۵ میلادی خواست به آمریکا برگردد، اجازه ورود به او داده نشد، چون آن زمان قوانین سختگیرانهای علیه مهاجران چینی تحت عنوان «ممنوعیت مهاجرت چینیها» وجود داشت.
اما دیوان عالی در نهایت تصمیم گرفت چون او در خاک آمریکا به دنیا آمده، شهروند آمریکاست و باید اجازه ورود داشته باشد.