ایالات متحده و ایران هر یک بهطور جداگانه اعلام کردند که در هفته جاری هیئتهایی را به قطر اعزام خواهند کرد، اما درباره ماهیت و سطح تماسها اختلاف نظر جدی دارند.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران اعلام کرد که تهران تنها در صورتی که واشنگتن نیز به تعهدات خود عمل کند، به تعهداتش پایبند خواهد بود و همزمان هشدار داد که ایران در برابر تهدیدها با قاطعیت پاسخ خواهد داد.
آگهی
آگهی
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تفاهم امری طرفینی است. اگر طرف آمریکایی به تفاهم نامه پایبند باشد ما هم به تعهداتمان عمل میکنیم.»
آقای پزشکیان همچنین بدون اشاره مستقیم به همتای آمریکایی خود، کنایهای مطرح کرد که بهنظر میرسد متوجه کاخ سفید بوده باشد. او نوشت: «رویکرد ما در مقابل رجزخوانیهای نامعقول و تهدیدهای بیپشتوانه، تکیه بر عقلانیت و کرامت انسانی در تصمیمگیریها و دفاع قاطع و بیپروا به هنگام عمل است.»
اظهارات آقای پزشکیان در حالی مطرح میشود که واشنگتن و تهران در تلاشند یادداشت تفاهمی را که پس از هفتهها تنش در منطقه به دست آمده بود، وارد مرحله اجرا کنند. با این حال، تنشها در تنگه هرمز طی روزهای اخیر بار دیگر افزایش یافت، تا اینکه پس از چهار روز تبادل آتش، دو طرف روز دوشنبه نشانههایی از توقف موقت در درگیریها نشان دادند.
افزایش ابهامات درباره دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرده است که نمایندگان آمریکا روز سهشنبه در دوحه با مقامهای ایران بر سر مسائل فنی «غیرهستهایسازی» ایران دیدار خواهد داشت و مدعی شد که این نشست به درخواست تهران برگزار میشود.
همزمان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد آقای ترامپ نیز عازم دوحه شدهاند.
آقای ترامپ در تازهترین نشست خبری خود گفت: «نشست دوحه شاید مهم باشد و شاید هم نباشد؛ خواهیم دید. اما از نظر نظامی در حال پیروزی هستیم و به اعتقاد من، این پیروزی تقریبا کامل شده است.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال مقامهای ایرانی تاکید کردهاند که سفر هیئت ایرانی به قطر تنها با هدف پیگیری اجرای یادداشت تفاهم انجام میشود و هیچ ارتباطی با مذاکرات احتمالی با ایالات متحده ندارد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت: «طی روزهای آتی هیچ نشست مذاکراتی در هیچ سطحی با طرف آمریکایی نداریم و اینکه نمایندگان آمریکا به قطر سفر میکنند، ارتباطی با سفر هیئت ایرانی ندارد.»
آخرین وضعیت اجرای مفاد تفاهمنامه از نگاه ایران
به گفته آقای بقایی، «اولویت هیئت اعزامی ایران به دوحه، حصول اطمینان نسبت به اجرای مفاد یادداشت تفاهم از جمله بند ۱۱ [یعنی آزادشدن داراییهای مسدودشده ایران] است.»
بقائی در خصوص وضعیت اجرای بندهای دیگر یادداشت تفاهم نیز گفت: «در رابطه با تعهد آمریکا طبق بند ۱۰ (فروش نفت) مجوزهای لازم از سوی آمریکا صادر شده و پیگیر روند اجرای آن هستیم.»
وی در پاسخ به پرسش دیگری راجع به شروع مذاکرات برای توافق نهایی در چارچوب گروههای کاری تعیین شده، افزود: «هنوز وارد مرحله مذاکره برای توافق نهایی نشدهایم؛ طبق بند ۱۳ یادداشت تفاهم، آغاز مذاکرات توافق نهایی، منوط به شروع اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ و تداوم اجرای آنها است.»
آدام اسمیت، ارشدترین عضو دموکرات در کمیته خدمات مسلح مجلس نمایندگان آمریکا روز دوشنبه گفت هنوز شواهد کافی برای توجیه خوشبینی دولت ترامپ درباره پذیرش شروط مفاد توافق از سوی ایران وجود ندارد.
او به خبرنگاران گفت: «مسئله این است که بهنظر میرسد دولت نسبت به توافق با ایران بیش از حد خوشبین است و تصور میکند همه چیز بهخوبی پیش خواهد رفت. در حالیکه من برای این موضوع شواهد زیادی نمیبینم.»